- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/1908 K. 2026/1784
Karar tarihi: 24 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 780
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 818
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 24/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 01/04/2026
- NUMARASI
- ... Esas - ... Karar
- DAVANIN KONUSU
- Çek İptali (Hasımsız)
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 25/09/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı dava dilekçesinde; Adına kayıtlı çeklerin ticari maksadıyla zayi olduğunu, karşılığında hiçbir bedel alınmadığını, 31/01/2026 tarihli zayi bildirimine rağmen şüphelilerin çekleri piyasaya sürdüğünü, haksız kazanç ve zayi bildiriminden 5 gün sonra usulsüz fatura düzenlendiğini, çeklerin kaybolmasından sonra şikayette bulunulduğunu, bankaya gerekli talimat verildiğini, çeklerin üçüncü kişilerin eline geçmesi telafisi imkansız zararlar doğurabileceğini, bu nedenle çekler hakkında zayi belgesi verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı taraf 19/03/2026 tarihli beyan dilekçesinde, çek karnesinin 31/01/2026 tarihinde henüz imzalı ve kaşeli ancak içeriği tamamen boş durumdayken zayi olduğu ve kaybolduğunu belirttiği, dava konusu çek defteri sayfası TTK'nın 780. maddesinde düzenlenen zorunlu unsurları taşımayan boş çek yaprağı olduğu, kambiyo vasfını kazanmayan boş çek yaprakları yönünden davacının yetkili hamil sıfatının bulunamayacağı, öte yandan kıymetli evrak niteliğinde olmayan boş çek yaprakları hakkında zayi kararı isteminde davacının herhangi bir hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; İlk derece mahkemesinin ret gerekçesinin dava konusu çeklerin henüz boş olduğu ve kambiyo vasfı taşımadığı kabulüne dayandığını, ancak karar tarihinden sonra ortaya çıkan somut gelişmelerin mahkemenin bu kabulünü tamamen ortadan kaldırdığını, bugün itibarıyla kaybolan/çalınan çeklerin yalnızca bir tanesi değil, birden fazla çek yaprağının kötü niyetli kişilerce doldurularak piyasaya sürüldüğünün anlaşıldığını, bu kapsamda; kayıp çeklere ilişkin çok sayıda doldurulmuş çek görüntüsünün taraflarına ulaştırıldığını, çeklerin farklı bedellerle düzenlenmiş halde dolaşıma sokulduğunu, çeklerden biri olan ... seri numaralı çekin ise 300.000 TL bedelle ... nezdinde takasa sunulduğu bizzat banka tarafından taraflarına bildirildiğini, söz konusu çek, bankaya verilen talimat doğrultusunda “İade - İşlemsiz Talimat ile İade” kaydıyla işleme kapatıldığını ve ödeme durdurulduğunu, ancak bu durum yalnızca geçici bir koruma sağladığını, halihazırda birden fazla çekin doldurularak piyasaya sürülmüş olması nedeniyle şirketinin çok ciddi bir ticari ve hukuki risk altında olduğunu, mahkeme kararından sonra ortaya çıkan yeni olguların hukuki yararın açıkça var olduğunu gösterdiğini, İlk derece mahkemesi kararında çeklerin 31.01.2026 tarihi itibarıyla boş olduğu kabul edildiğini, ancak çekler üzerinde alacaklı/lehtar olarak görünen: ...Reklam Org. Tar. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirketin vergi kaydının 16.01.2026 tarihinde re'sen terk edildiğini, buna rağmen çeklerin daha sonraki tarihlerde doldurularak tedavüle çıkarılmış olmasının çeklerin kötü niyetli kişiler tarafından sonradan organize şekilde düzenlendiğini gösterdiğini, ayrıca bu çeklerden ... seri numaralı 300.000 TL bedelli çekle ilgili ... İcra Dairesi... Esas sayılı icra dosyası açıldığını, kapatılmış bir şirket adına sonradan doldurulan çekler üzerinden hak iddia edilmeye çalışılması hayatın olağan akışına açıkça aykırı olduğu gibi bu şirket hukuka aykırı olarak ele geçirmiş olduğu bu çekleri başka bir firmaya verdiği ve ... Fakctoring A.Ş. Tarafından hem şirkete karşı hem de çeki veren ... Reklam Org. Tar. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.'ne karşı icra takibi yoluna geçildiğini, zayi davasının amacı tüm risklerin önlenmesi olduğunu, kayıp durumda bulunan toplam 18 adet çek yaprağı bulunduğunu, bugün itibarıyla birden fazla çekin doldurularak piyasaya sürüldüğünü, bu nedenle diğer çeklerin de benzer şekilde kullanılma ihtimalinin son derece yüksek olduğunu, bu nedenlerle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.-... K. sayılı kararının kaldırılmasını, şirketinin dava açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulünü, dava konusu çeklerin kötü niyetli kişilerce doldurularak tedavüle sokulduğu hususunun dikkate alınmasını, kayıp durumda bulunan toplam 18 adet çek yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bankalara müzekkere yazılarak çeklerin ibrazı halinde ödeme yapılmamasının sağlanmasını, dosyanın yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini yahut Bölge Adliye Mahkemesince esas hakkında karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine yöneliktir. Mahkemece davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.
Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacı tarafça zayi belgesi istenen çeklerin 18 adet imzalı ve kaşeli ancak içeriği tamamen boş çek yaprağı olduğu anlaşılmıştır. TTK hükümlerince boş çek yaprağı henüz doldurulmadığından kambiyo vasfı niteliği taşımamaktadır. Zayi nedeniyle iptali istenilen boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliği taşımadığından bu madde kapsamında iptali istenemez. (Bknz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03/04/2018 tarihli, 2016/9840 Esas - 2018/2362 Karar sayılı ilamı)
Açıklanan bu durum karşısında; davacı tarafından karar tarihinden sonra bir kısım çeklerin doldurularak ticaret sicilinden terkin edilmiş olan dava dışı bir şirket tarafından tedavüle sokulduğu bu nedenle eldeki davada hukuki yararın bulunduğu ileri sürülmüş ise de, bu durumda da çeklerin zayi olmadığının kabulü gerektiği, davacı tarafın istinaf itirazlarının açılacak istirdat veya menfi tespit davasında ileri sürülüp değerlendirilerek karar verileceği, eldeki dava bakımından dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacının istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/04/2026 tarih, ... Esas... Karar sayılı kararına karşı davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.24/09/2026
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
