- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2409 K. 2026/1718
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 7155 sayılı ABONELİK SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN PARA ALACAKLARINA İLİŞKİN TAKİBİN BAŞLATILMASI USULÜ HAKKINDA KANUN, m. 20
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 30
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 127
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 98
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 23/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 28/04/2026
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- VEKİLLERİ
- Av. ... Av. ... Av. ...
- DAVANIN KONUSU
- Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 24/09/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle; davalının 07.01.2025 tarihli ve ... numaralı ürün geliştirme amaçlı genetik ve genomik hizmetleri sözleşmesinin, müvekkili şirket tarafından tek taraflı ve usulsüz şekilde feshedildiği iddiasında bulunduğunu, davalı tarafın feshin 90 gün önceden ve noter aracılığıyla yapılması gerektiğini, ancak feshin yalnızca e-posta ile bildirildiğini ileri sürdüğünü, müvekkilinin, davalıdan gelen maile, mail ile cevap vermek suretiyle fesih bildirimi yaptığını, yapılan fesihin usulsüz bir fesih olmadığını, sözleşmenin 8. maddesi uyarınca, fesih için iki ayrı yol düzenlendiğini, davalının 2025 yılı Ağustos ayına ait ödemenin yapılmadığı gerekçesiyle sözleşmenin ihlal edildiğini savunduğu ve 90 günlük bildirim süresine uyulmadığı iddiasıyla 2025 yılı Eylül, Ekim ve Kasım aylarının da bedelinin talebini gündeme getirdiğini, ancak davalının burada, hizmetin fiilen sunulup sunulmadığına ilişkin yükümlülüklerini göz ardı ettiğini, ayrıca talep edilen bir çok bilginin de verilmediğini, davalının taahhütlerine rağmen hizmet ve analiz raporlarının aylık sunumu ile genetik ıslah analiz raporları sunumu taahhüdünü yerine getirmediği, bu sebeple 12 Ağustos 2025 tarihli ödemenin yapılmadığını, taahhüt ettiği hizmetleri gereği gibi ve zamanında ifa etmeyerek temerrüde düştüğü buna rağmen müvekkilinin iyi niyetinin göstergesi olarak bahse konu sözleşmenin 9.1 maddesindeki cezai şart ile 11.3 maddesindeki ve 11.4. maddesindeki cezai tazminatları talep etmediği ve 2. genetik ıslah analiz raporunu beklediğini, 29 Ağustos 2025 tarihinde müvekkiline “2. Rapor – Islah Programı Metodoloji ve Çekirdek Gen Listesi” başlığı altında ikinci bir teknik rapor sunulduğunu, bu raporda da teknik eksiklerin tespit edildiğini, içerik eksikliği nedeniyle projenin ilerleyemediğini, müvekkilinin fesih etmek zorunda kaldığını, sözleşmenin 4.3. Maddesinin son cümlesi; Epsilon’un yükümlülüklerini yerine getirmemesinin; müvekkili şirkete yükümlülüklerinin ifasını askıya alma yetkisi tanımakta ve bu yükümlülüklere ilişkin Epsilon’un talep hakkını (geçici olarak) ortadan kaldırıldığının görüldüğünü, bu doğrultuda müvekkili şirketin hem sözleşmeye hem de TBK madde 98 doğrultusunda "ifayı askıya alma hakkını" kullandığını, davacıya ödeme yapılabilmesi için gerekli olan ilk adımın kendileri tarafından atılmadığı, aylık raporların müvekkiline gönderilmediğini, gerek sözleşme hükümleri, gerek Türk Borçlar Kanunu ve gerekse ticari hayatın gerekleri uyarınca, hizmetin fiilen sunulamaması durumunda bedel talebinde bulunmanın hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, sözleşme kapsamında elinde bulunan tüm bilgi belgeler ile yapılan çalışmaların ve hazırlanan raporların sözleşmenin 11.4 Maddesi uyarınca eksiksiz olarak en kısa sürede teslim edilmesinin talep edildiği, aksi halinde zararın ve cezai şartların talep edileceğinin bildirildiği, ancak bu belgelerin bu tarihe kadar teslim edilmediğini, arabuluculuk aşamasında da taleplerinin yenilendiğini, davacının taahhüt ettiği hizmetleri gereği gibi ve zamanında ifa etmeyerek temerrüde düşmüş olduğundan bahse konu sözleşmenin 9.1 maddesindeki sözleşme bedelinin %5 tutarında cezai şartı ve yine sözleşme kapsamında elinde bulunan tüm bilgi- belgeler ile yapılan çalışmaların ve hazırlanan raporlar sözleşmenin 11.4 Maddesi uyarınca teslim edilmediğinden 11.4 maddesindeki cezai tazminatı talep ettiklerini, müvekkilinin 893.666, 036 TL alacağının ve dava tarihinden işleyecek ticari faizinin talebi amacı ile açtıkları işbu karşılık davanın kabulüne, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla; mahkemenin aksi kanaate varması halinde, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi nedeniyle sözleşmenin 8.0 maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiş süreli feshin hükme esas alınmasına, 3 Eylül 2025 tarihli fesih beyanlarının süreli fesih beyanı (fesih ihbarı) olarak değerlendirilmesine, davalının talep edebileceği miktarın, 90 günlük bedel üzerinden değil, davalının iş programına göre harcadığı efora (yaptığı işe) göre hesaplanmasına, davalının yapmaktan tasarruf ettiği analiz giderleri ile cezai şart ve cezai tazminatının alacak miktarından indirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı davacı tarafından açılan karşı davada bağımsız bir davanın tabi olduğunun hükümlere tabi olduğunu, bu sebeple de 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A-1 maddesi hükmü gereğince dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının dava şartı olarak düzenlendiğini, karşı davacının 07.01.2025 tarihli ve ... Numaralı sözleşme kapsamında sözleşme tarihinden fesih tarihine kadar müvekkili şirkete tek bir ürün dahi göndermediğini, müvekkiline isnat edilen haksız ve kötü niyetli suçlamaların bir an için bile gerçekliğini gerçek olabilme ihtimalini düşünebilmek için ona, sözleşme gereği görevini yerine getirmesi için olmazsa olmaz olan analiz edilecek örneklerin teslim edilmesi gerektiğini, oysa 2025 sözleşmesi kapmasında müvekkiline örneklerin teslim edilmediğini, diğer taraftan karşı davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal ettiklerine ilişkin 02.09.2025 tarihli fesih bildirimine rağmen bir taraftan Ağustos 2025 ayı dahil hizmetlerinin karşılığı ödemenin yapılacağının bildirilmesi ve ödenmesi, diğer taraftan da cezai şart talep edilmesinin açık bir çelişki olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; "somut olayda her ne kadar davalı-karşı davacı vekili tarafından, 01/04/2026 tarihli cevaba cevap dilekçesi ile, "karşı davanın HMK m. 133 uyarınca yasal ek cevap süresi içerisinde ikame edilen karşı dava olduğunu, HMK m. 127 uyarınca uzatılan sürenin yasal cevap süresinin bir parçası olduğunu ve bu süre içinde kullanılan haklar "süresinde" kabul edileceğini,... bu sebeple karşı davanın süresinde açılmış olması hasebi ile zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olduğundan söz etmeye olanak bulunmadığı gerekçesi ile" arabuluculuğa başvurmadıklarının bildirmiş ise de; 7155 sayılı Kanun'un 20'nci maddesi ile eklenen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 5/A-1 maddesinde, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, 7155 sayılı Kanun'un 23'ncü maddesi ile eklenen 6325 sy m.18/A-2 maddesinde ise, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Karşı dava bakımından da ayrıksı bir düzenleme bulunmamakta olup, ticari dava niteliğinde bulunan karşı dava yönünden de bu dava açılmadan arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. Asıl dava yönünden karşı tarafın arabuluculuğa başvurmuş olması, karşı dava bakımından arabuluculuğa başvuru zorunluluğunu kaldırmaz. Asıl davanın davacısı tarafından arabuluculuğa başvurulmuş ise de, karşı dava bakımından arabuluculuğa başvurulmadığından, karşı davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, açılan karşı davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin bu kararı usul ve yasaya, kanun koyucunun amacına, hakkın arama hürriyetine ve yerleşik bölge adliye mahkemesi ile Yargıtay içtihatlarına açıkça aykırı olup kaldırılması gerektiğini, karşı davanın süresinde açılması halinde, arabuluculuk koşulunun aranmayacağının mevzuat ve içtihat gereği olduğunu, kanun koyucunun burada açık bir irade ortaya koyarak, karşı davanın açılabilmesini müstakil bir davanın açılmasındaki usuli prosedürlerden ayrıştırdığı, onu asıl davanın varlığına ve cevap süresine endekslediğini, zorunlu arabuluculuğun ise, 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesinde bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri yönünden "dava açılmadan önce" yerine getirilmesi gereken bir dava şartı olarak tasarlandığını, ancak usul hukukumuzda müstakil bir dava ile asıl davaya karşı süresinde ikame edilen "karşı dava" (HMK md. 133) arasında yapısal ve işlevsel derin farklar bulunduğunu, davalının 2 haftalık kesin cevap süresi içinde arabuluculuğa başvurması, arabulucu atanması, tarafların davet edilmesi ve ilk oturumun yapılmasının fiilen mümkün olmadığını, kanunun amacı ve lafzı birlikte değerlendirildiğinde, süresinde açılan karşı davada arabuluculuk dava şartının aranmayacağının net bir şekilde anlaşıldığını, asıl davanın davacısının, uyuşmazlığı mahkeme önüne taşımadan evvel arabuluculuk sürecini işlettiği ve uyuşmazlığın mahkemeye intikal ettiğini, karşı davanın ise, asıl davanın açılmasıyla doğan, savunma hakkıyla sıkı sıkıya bağlı ve yargılamanın ekonomisini (HMK md. 30) hedefleyen özel bir usul hukuku kurumu olduğunu, süresinde açılan bir karşı davada, asıl davayla konu ve hukuki temel birliği bulunduğundan, tarafların zaten uyuşmazlık içinde olduğu ve arabuluculuk masasında anlaşamadıklarının tescil edildiğini, bu aşamada karşı dava için tekrar arabuluculuk şartı aramak, usul ekonomisini zedeleyeceği gibi yargılamayı da sürüncemede bıraktığını, müvekkili şirket tarafından yasal cevap süresi içinde ikame edilmiş olan karşı davanın, sırf arabuluculuğa başvurulmadığı gerekçesiyle usulden reddedilmesinin hukuka aykırı olduğuna yönelik emsal yüksek mahkeme ilamlarının da haklılıklarını tescil ettiğini, yerel mahkemece kanunların uygulanmasında özel kanun - genel kanun ilişkisi bakımından hataya düşüldüğünü, yerel mahkemenin hatalı hükmünün temelinde, normlar arasındaki ilişkiyi hatalı yorumlamasının yattığını, yerel mahkeme kararının HMK'da düzenlenen "karşı dava" hakkının tamamen ortadan kaldırılması anlamına geldiği Anayasaya aykırı olarak müvekkilinin hak arama özgürlüğüne halel getirdiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava (tefrik edilen karşı dava); sözleşmeye dayalı cezai şart ve ceza tazminatı istemlerine ilişkindir.
HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; asıl davada düzenlenen arabuluculuk son tutanağında karşı davadaki taleplerin görüşüldüğüne dair bir kayıt bulunmamasına, karşı davanın da para alacağı olmasına ve arabuluculuğa tabi olmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/04/2026 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen yatırana iadesine,
5-İstinaf kararının dairemizce taraflara tebliğine,
6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.23/09/2026
...
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
