mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/622 K. 2026/742

Karar tarihi: 2 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

    Karar metni

    T.C.

    İSTANBUL

    21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

    ESAS NO
    2023/622 Esas
    KARAR NO
    2026/742
    DAVA
    Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
    DAVA TARİHİ
    13/10/2023
    KARAR TARİHİ
    02/10/2026

    Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

    GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

    Tarafların Talepleri

    Davacı vekilinin 13/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkilinin üstlendiği Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına ait ... ili ... ilçesi, ... Mahallesi 515 adet konut, 20 adet dükkan ve 1 adet cami inşaatları ile alt yapı ve çevre düzenlemesi işi ile ilgili YAPISAL PEYZAJ İŞLERİNİN yapımı işi için davacı müvekkili ile davalı arasında 20.03.2021 tarihli "YAPISAL PEYZAJ SÖZLEŞMESİ" imzalandığını, imzalanan bu sözleşme ile sözleşmede belirtilen peyzaj işlerinin yapımını alt yüklenici olarak davalının üstlendiğini, davalı tarafından üstlenilen peyzaj işinin bir kısmı davalı tarafından yerine getirildiği ve bedelinin ödendiğini, bu kapsamda davacı müvekkili tarafından davalıya toplam 827.853,00 TL ödendiğini, bu ödemelere rağmen davalı tarafın işi eksik bıraktığını ve devam etmediğini, aradan geçen süre içerisinde davacı müvekkilinin tüm iyi niyetli girişimlerine rağmen davalı işi bitirmeye yanaşmadığını ve işe başlamadığını, davacı müvekkili tarafından ... 79. Noterliğinin 26.09.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi davalıya gönderildiğini, davalı tarafın işi eksik yapmasına ve işi durdurmasına karşılık haksız ve sözleşmeye aykırı olarak 31.10.2022 tarih ve SPF ... nolu faturayı kestiğini ve davacı müvekkiline gönderdiğini, faturanın haksız ve yanlış olması nedeniyle davacı müvekkili tarafından 02.11.2022 tarih ve ... nolu iade faturası kesildiğini ve davalıya iade edildiğini, davalı tarafından işin eksik bırakılması ve çekilen ihtara rağmen tamamlanmaması nedeniyle davacı müvekkilinin dava dışı iş sahibine karşı sorumluluk ve yükümlülüklerini yerine getirme adına Sözleşmenin 21.maddesi ve TBK hükümleri gereğince davalının üstlenip eksik bıraktığı işleri 3.kişi alt yüklenicilere yaptırmak zorunda kaldığını belirterek şimdilik 1.000.000,00 TL'nin ( nama ifa kapsamında 3. Kişilere yapılan ödeme, cezai şart, fazla ödeme, meydana gelen bütün zararlar) 30.11.2021tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan en yüksek ticari avans faizi ile davalıdan alınmasını, yapılan yargılama giderleri ve masrafların davalı üzerine bırakılmasını, davacı müvekkili yararına vekalet ücretine takdir edilmesini talep ve dava etmiştir.

    Davalı vekilinin 15.11.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle: müvekkili ile davacı ... ... A. Ş arasında 20.03.2021 tarihli Yapısal Peyzaj Alt İşveren Sözleşmesi yapıldığını, işin Bedeli 1.302.210,00 TL (Anahtar Teslim Götürü Bedel) Her ne kadar Anahtar Teslim Götürü Bedel denmişse de sözleşmede birim fiyatlı teklif ve bedeli yazılıdır, Birim fiyat teklif cetvelindeki birimler ve fiyatları esas alınıp buna göre imalatlar yapılmış ve buna göre müvekkiline ödeme yapıldığını İşin teslim tarihi 30.11.2021 tarihi olduğunu, müvekkilinin teslim tarihinden önce sözleşme gereğince yapacağı işe ait tüm malzemeleri tam ve sağlam şekilde imalat/inşaat alanında hazır ettiğini, müvekkilinin üstelendiği işleri yapması için davacının öncelikle inşaat alanını montaj yapılacak hale getirmesi gerekirken davacının bunu yapmadığını, 30.11.2021 tarihinde hiçbir imalat yeri montaja hazır hale getirilmediğini, davacının kendi kusurunun sonuçlarına katlaması gerektiğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

    Davacı tarafın 21.04.2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Davayı ıslah ettiklerini, davanın 1.367.069,06 TL üzerinden kabulünü, 30.11.2021 tarihinden itibaren ticari işlere uygulanan en yüksek ticari avans faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri, harç ve masrafların davalı üzerine bırakılmasını taraflarına vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir .

    DELİLLER:

    -Tanık beyanları:

    Davacı tanığı Tanık ...'ın Mahkememizdeki beyanında; ... İnşaat'ta mühendis olarak çalıştığını, ....... ... ...'a verdiği yapısal peyzaj işlerinde ... ...'ın sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, malzeme ve işçi temininde sorunlar yaşandığı birçok işin eksik veya geç yapıldığını, bu eksiklikler nedeniyle ... ..., işleri başka kişi ve firmalara ... ... adına yaptırdığını, ayrıca otomatik sulama işinin de başka firmaya yaptırıldığını, kauçuk karo konusunda ise net bilgi sahibi olmadığını, ...'ın çalıştığı dönemin yaklaşık 4-5 ay olduğunu, bazı eksikliklerin erken dönemde giderildiğini ancak sonradan kalan eksiklerin farklı olduğunu ifade etmiştir

    04.2024 tarihli ... Asliye Ticaret Mahkemesinde Davalı tanıkları ... beyanında; ... ... A.Ş. ile davalı şirket arasında ... ... şantiyesinde yapısal peyzaj işleri için sözleşme yapıldığını, ancak sahaların zamanında hazır olmadığını, bu nedenle işlerin geciktiğini belirtikleri Enflasyon nedeniyle çıkan fiyat farkı kararnamesine göre taraflar sözlü uzlaşmaya varmış, malzeme teslimi yapılmış ancak ödeme konusunda sorun yaşandığını; Mustafa Karatoprak, sevkiyat sırasında zorla malzeme indirildiğini, tutanak imzalatıldığını ve montajın yapılmadan kaldığını belirttiği; yine yapılan işlerin ... tarafından onaylandığını belirttiğini ifadesinde beyan etmiştir.

    İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinde Davacı Tanığı ifadesinde, Tanık ...; davacı şirkette muhasebe ve idari işler bölümünde çalıştığını, ...'den alınan ihale kapsamında peyzaj işleri için davalı şirketle anlaştıklarını, iş alanları kademeli olarak hazır hale getirildiğini, davalı ise malzemeleri eksik getirdiği için işe başlayamadığını, Çocuk oyun alanı için gerekli malzemenin yalnızca %15'i getirildiğini, Şirketle defalarca sözlü görüşmeler yapıldığını, ancak sonuç alınamayınca ihtar gönderildiğini, İşlerin tamamlanmaması nedeniyle kalan işler başka firmalara yaptırıldığını, Davalının talebi üzerine tüm alanlar zamanında hazırlandığını, ancak malzeme eksikliği le işin yapılmadığını, Fiyat farkı ...'den alındığını, ancak alt yüklenici (davalı) ile yapılan sözleşmede böyle bir madde olmadığı için yansıtılmadığını, Ayrıca davalıya avans ödemesi yapıldığını, ifadesinde beyan etmiştir.

    -Bilirkişi heyet kök ve ek raporları

    DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: e

    Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında akdedildiği kabul olunan alt yüklenicilik sözleşmesi kapsamında davalının edimlerini gereği gibi yerine getirip getirmediği, eksik ve ayıplı ifa bulunup bulunmadığı, var ise bu durumun hangi tarafın kusurundan kaynaklandığı, davacının montaja hazırlık sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, var ise yerine getirip getirmediği, davacının davalıya ödemiş olduğu bedellerin iadesini, üçüncü kişilere karşı işin tamamlanması için yaptığı ödemeleri ve cezai şartı talep edip edemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.

    Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

    Mahkememizce görevlendirilen Peyzaj Yük. Mimarı bilirkişi ..., Serbest Muh. Mali Müşavir bilirkişi ... ... ve Borçlar Hukuku bilirkişi ... tarafından hazırlanan tarihli bilirkişi raporunda; "...Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu geçici 5. ve 6. maddeleri incelendiğinde Ülkemizde ve dünyada hammadde temininde ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ile girdi fiyatlarındaki beklenmeyen artışlar nedeniyle 1/12/2021 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihalesi yapılan işlerde sözleşmesinde fiyat farkı olup olmadığına bakılmaksızın ek fiyat farkı verilebileceği ve fiyat farkının nasıl hesaplanacağı belirtilmiş olup, mevzuatta mücbir sebepler ve diğer hususlar incelendiğinde yüklenici ve alt yüklenicilerin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları değerlendirildiğinde ayrıca yüklenici ve ... arasında imzalanan ana sözleşmede fiyat farkı olmasına rağmen ilgili yılda oluşan ekstrem fiyat koşulları sebebi ile Kanun koyucu ek fiyat farkı uygulamasını gerçekleştirmiş olup, aynı işte bu hem yükleniciyi hem alt yükleniciyi etkileyecek husus olması sebebi ile yüklenici tarafından idareden talep edilen ek fiyat farkının alt yüklenici iş oranında faydalanması gereklili; değerlendirilmektedir. Davacının işin devamı kısmında eksik ve yapılmayan imalatlar sebebi ile sözleşmesinden doğan hakları davalı karşı tarafa bildirerek işi sonlandırdığı, yine eksik ve yapılmayan imalatlar kapsamında sözleşmesinden kaynaklanan hususlara istinaden otomatik sulama sisteminin tamamını, tüm kauçuk zemin alımları ile uygulamasının yapılması, çöp kutulularının alınarak yerlerine yerleştirilmesinin yapıldığı, diğer bazı donatı elemanlarının (basketbol sahası çevre çitleri, potası, filesi, ayakları vb.) alımları, yine bazı eksik ve kusurlu peyzaj işlerine ait imalatların 3. kişilere beş yeni sözleşme kapsamında başkaca firmalarla sözleşme yapılarak tamamlatıldığı dava dosyasındaki belgelerden anlaşılmıştır. Davacının yapılmayan ve eksik yapılan işler kapsamında sözleşmesinden kaynaklanan ceza hususları uygulayabileceği değerlendirilmektedir. Buna göre; davacının beyanları ile yasal defter kayıtlarının tutarlı olduğu görülmektedir. Davalı ile gerçekleşen işlemler netinde davacının davalıdan 371.045,90 TL alacağı bulunmaktadır. Davalı adına yapılan ödemeler nedeniyle davacının davalıdan 93.358,00 TL alacağı bulunmaktadır. Davacı 10.12.2021 tarihinde 8.854,00 TL, 10.01.2023 tarihinde 4.000,00 TL olmak toplam 12.854,00 TL ödeme kaydı yapılmıştır. Söz konusu kayıtlara ilişkin herhangi bir belge görülemediğinden tarafımızca değerlendirme yapılamamıştır. Çöp kovası alım sözleşmesi kapsamında 189.744,00 TL tutarlı fatura alınmış olup, söz konusu faturaya karşı 189.000,00 TL ödeme yapılmıştır. Kauçuk karo alım sözleşmesi kapsamında 225.675,00 TL tutarlı fatura alınmış olup, söz konusu faturanın tamamı ödenmiştir. Yapısal peyzaj işlemi kapsamında 400.000,00 TL ödeme yapılmıştır. Otomatik sulama peyzaj işlemi kapsamında 610.871,84 TL tutarlı fatura alınmış olup, söz konusu faturaya karşılık 543.000,00 TL ödeme yapılmıştır. Eksik kalan peyzaj işleri kapsamında yapılan 54.300,00 TL’lik ödeme davalının cari hesabına işlenmiştir. Bunun dışında dava dışı şirkete 17.500,00 TL ödeme yapılmıştır. Davacının asıl yüklenici olduğu ve davalının ise alt yüklenici olduğu sabittir. Davalı yan, savunmalarında iş yerinin kendisine uygun koşullarda teslim edilmediğini iddia etmektedir. Ne var ki buna yönelik herhangi bir ihtara rastlanmadığı, Davacının sözleşmeden döndüğü ve olumsuz (menfi) zararlarını talep edebileceği, Sözleşmede özel hüküm bulunması nedeniyle 307 günlük cezai şartı talep edebileceği ve bunun 92.100,00 TL olarak hesap edildiği, Olumsuz zararın mantığı gereği, davacı davalı ile hiç karşılaşmasa idi hangi durumda olacaksa o fark kadar uğramış olduğu zararı isteyebileceğinden dolayı davacının her halükarda işin bitmesi ile birlikte davalıya ödemek zorunda olacağı bedelin bu hesaplamadan mahsup gerektiği ve taraflar arasında yapılan sözleşmede yapım işleri genel şartnamesinin sözleşmenin bir parçası olduğu yönünde bir hüküm olmaması nedeniyle genel şartname hükümlerinin ve değişikliklerinin dava konusu sözleşmeye uygulanamayacağı kanaatinde ve ayrık görüşünde olunduğu..," mütalaa etmiştir.

    Raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı tarafça rapora beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu, davalı tarafça rapora beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

    İtirazlar üzerine bilirkişi heyeti 10/03/2026 tarihli ek raporda; "..Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu geçici 5. ve 6. Maddelerine istinaden, yüklenici tarafından idareden talep edilen ek fiyat farkının alt yüklenici yapılan iş oranında faydalanması gerekliliği değerlendirmesi hususu yinelenmiştir. 20.03.2021 tarihli sözleşme taraflarca imzalanarak iş yeri teslim edildiği ve işe başlandığı ilgili sözleşmeden anlaşılmaktadır. Davalı tarafından sözleşmede kararlaştırılan işin 601.883,38 TL+KDV'lik bölümü yerine getirilmemiş olup bu durumda davacının bu ödemeden fazlasına tekabül eden ödemeleri olumsuz/menfi zarar olup iş bitseydi 601.883,38 TL+KDV her halükarda ödenecek olduğundan olumsuz zarar bu bedelin davacının tüm alacağından mahsubu ile ortaya çıkacaktır.." şeklinde mütalaada bulunmuştur.

    Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı tarafça rapora beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu, davalı tarafça rapora beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür. Alınan bilirkişi raporlarının yeterli olduğu yapılan itirazların hukuki nitelendirme taşıdığı, mahkememizce resen gözetebileceği değerlendirilerek yeni yahut ek rapor alınması taleplerinin reddine karar verilerek davacı tarafa ıslah için süre verilmiş; davacı vekili tarafından süresinde ıslah yapılarak eksik harçlar tamamlanmış, mahkememizce tahkikata son verilmiştir.

    Tüm dosya kapsamından yapılan değerlendirmede; Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında akdedildiği kabul olunan alt yüklenicilik sözleşmesi kapsamında davalının edimlerini gereği gibi yerine getirip getirmediği, eksik ve ayıplı ifa bulunup bulunmadığı, var ise bu durumun hangi tarafın kusurundan kaynaklandığı, davacının montaja hazırlık sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, var ise yerine getirip getirmediği, davacının davalıya ödemiş olduğu bedellerin iadesini, üçüncü kişilere karşı işin tamamlanması için yaptığı ödemeleri ve cezai şartı talep edip edemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.

    Mahkememizce tanık beyanları alınmış; bilirkişi kök ve ek raporlar alınmıştır.

    Davacının asıl yüklenici olarak üstlendiği Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına ait ... ili ... ilçesi, ... Mahallesi 515 adet konut, 20 adet dükkan ve 1 adet cami inşaatları ile alt yapı ve çevre düzenlemesi işi ile ilgili yapısal peyzaj işlerinin yapımı işi için davacı ile davalı alt yüklenici arasında 20.03.2021 tarihli Yapısal Peyzaj Sözleşmesi imzalandığı ve işin bitirilmediği hususunda bir ihtilaf yoktur. Taraflar arasındaki ihtilaf, işin bitirilememesinin nedeninin davacıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalının iade, menfi zarar ve cezai şart sorumluluğu bulunup bulunmadığı hususundadır.

    Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu işin 20.03.2021 tarihinde 1.185.210,00 TL + KDV bedel ile ilk belirlenen fiyatlara göre yaklaşık %6,66 oranında iskonto ile imzalandığı ve işe başlandığı, yapılan tespit hakedişi sonucu alt yüklenicinin sözleşme kapsamın da işin %48,59 unu yaptığı, işin %50,78 kısmını yapmadığı, tespit hakedişi sonucu alt yüklenicinin sözleşme kalemleri ile 575.915,28 TL+KDV iş yaptığı (Sy.3), 601.883,38 TL+KDV işlik bölümü ise tamamlamadığı, kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu geçici 5. ve 6. Maddelerine istinaden, yüklenici tarafından idareden talep edilen ek fiyat farkının alt yüklenici yapılan iş oranında faydalanması gerektiği tespit edilmiştir.

    Her ne kadar, davalı davacının 30.11.2021 tarihinde hiçbir imalat yerini montaja hazır hale getirilmediğini iddia etmişse de dosya kapsamında bu iddiayı destekleyen bir ihtarata rastlanmadığından davalının savunmasına itibar edilmemiştir.

    Taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereği davalının edimini yerine getiremediği kabul edilerek davacının cezai şart ve zararını davalıdan talep etmeye hak kazandığı kanaatine ulaşılmış; davacının, yapılan iş oranı hesabıyla hükme esas alınan bilirkişi raporlarına göre hesaplanan, 307 güne denk gelen 92.100,00 TL cezai şart bedeli ve toplam alacak 1.876.852,44 TL den 601.883,3 TL tamamlanmayan iş bedeli çıkarılmasıyla elde edilen 1.274.969,06 TL menfi zarar bedeline hak kazandığı kanaatiyle; davacının davasının ıslah beyanı doğrultusunda kabulü ile fesih tarihi olan 26/09/2022 tarihinden yedi gün sonrasına denk gelen 04/10/2022 tarihi temerrüt tarihi olarak belirlenerek bu tarihten itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan tahsiline dair karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

    HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;.

    1-Davacının davasının KABULÜ ile; 1.274.969,06 TL menfi zarar ve 92.100,00 TL cezai şart bedeli olmak üzere toplam 1.367.069,06 TL maddi tazminatın 04/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

    2-Alınması gereken 93.384,49 TL harçtan 17.077,50 TL peşin harç, 6.270,00 TL ıslah harcı toplamı olan 23.347,50 TL harcın düşümü ile eksik kalan 70.036,99 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

    3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 17.077,50 TL peşin harç, 24.243,50 TL bilirkişi ücreti ve tebligat ve posta masrafı, 6.270,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 47.860,85 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

    4-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 209.389,67TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

    5-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

    Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.

    02/10/2026

    KatipHakim