- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2023/882 K. 2026/922
Karar tarihi: 29 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/3
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361/1
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 29/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
- KARAR TARİHİ
- 08/02/2023
- DAVANIN KONUSU
- Menfi Tespit
- YAZIM TARİHİ
- 29/09/2026
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi nezdinde ... Esas dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu bononun müvekkilinin bilgisi dışında düzenlendiğini, imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek senet nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, davalı aleyhine kötüniyet tazminatı takdir edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; davacı borçlunun dava konusu senetten kaynaklı borcunu davalıya ödemediğini, bu nedenle Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibini başlattıklarını, davacı tarafından açılan Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasına davacı vekili tarafından 380.000,00 TL değerindeki bir emlak alım satım sözleşmesini delil olarak sunulduğunu, sözleşmede yer alan ...'nin imzası ile Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi dosyasında takibe konu bonoda yer alan imzanın aynı olduğunu, davada iddianın senetle ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; "... bilirkişi raporları yukarıdaki açıklamalar ışığında, Antalya Genel İcra Dairesi nezdinde ... Esas sayılı dosyasında takibe konulan 02.03.2020 tanzim ve 01.04.2020 vade tarihli 450.000 TL değerindeki senet üzerinde atılı bulunan imzanın davacıya ait olmadığı, davacının davasında haklı olduğu anlaşılmakla, harçlandırılan miktarın takip konusu bononun miktarı olduğu, talebinde bonodan kaynaklı borçlu olunmadığının tespiti olduğunun kabulü ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı, dava dilekçesinde ayrıca kötüniyet tazminatı talebinde bulunmuştur.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca menfi tespit davası açan borçlunun tazminat isteme hakkı vardır. Anılan maddenin 5. fıkrası aynen; “Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.” hükmünü içermektedir. Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere menfi tespit davası açmak zorunda bırakılan borçlunun tazminat talep edebilmesi için gerekli koşullar; bu yönde bir talep olması, borçluya karşı icra takibi yapılmış bulunması ile takibin haksız ve kötüniyetli olmasıdır. Başka bir ifadeyle; İcra İflas Kanunu'nun 72/5. maddesi hükmüne göre, menfi tespit davasının davacı (borçlu) lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde, istem varsa, davacı (borçlu) lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gereklidir. Takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötüniyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötüniyetli olduğunu iddia eden davacı (borçlu)’nun üzerindedir. Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulu'nun 17.03.2010 tarihli ve ... Esas, ... Karar, 07.12.2011 tarihli ve ... Esas ... Karar ve 20.03.2013 tarihli ve ... Esas, ... sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Somut davada, davacının haklılığı anlaşıldığından, bu şart mevcuttur. Davalı, kambiyo senedi olan bonoyu alırken imzayı düzenleyenin kendi imzasını atıp atmadığı kontrol etmeli, kendi huzurunda kıymetli evrakı düzenlettirmelidir. Cevap dilekçesinde de imzanın davacıya ait olduğunu ileri sürmüş ancak yapılan yargılama sonunda imzanın davacıya ait olmadığı anlaşılmıştır. Davacının, imzasını taşımayan bir senedi takibe koyarak, kanunun aradığı ölçüde kabule göre kötü niyetli davranmıştır. Söz konusu şartlar mevcut olduğundan, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki; Yargıtay 19. HD., ... Esas, ... Karar sayılı, 04.06.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına karar verilmiştir.(Benzer yönde Yargıtay 11. HD., 2020/4396 E, 2021/3198 K; 2020/6050 E, 2021/4519 K) Somut olayda, davacının aşamalarda arabuluculuk kurumuna başvurduğu anlaşılmaktadır. Arabuluculuk sürecinde ilk toplantı tarihi 17/09/2021 olup, bitiş tarihi de aynı gündür. İş bu davanın tarihi ise 22/09/2021 tarihi olup, dava tarihi itibariyle, dava konusu talep, zorunlu arabuluculuğa başvuru koşuluna tabi değildir. Buna rağmen ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulması halinde kabule göre bu ücret davalıya yükletilemez. Kabule göre, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen bu gider davacı üzerinde bırakılmalıdır. (Emsal olarak; Diyarbakır BAM 6. HD., 2020/641 E, 2021/327 K; Samsun BAM 5. HD., 2021/220 E, 2021/287 K; 2021/353 E, 2021/411 K) Mahkememizce bu kabulle hüküm kurulmasına" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu 02.03.2020 tanzim ve 01.04.2020 vade tarihli 450.000,00 TL değerindeki senet üzerinde atılı bulunan imza ile davacı vekili tarafından Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dava dosyasına delil dilekçesiyle sunmuş olduğu emlak alım satım sözleşmesinde yer alan imzanın aynı olduğunu, ATK ve grafoloji bilirkişisi tarafından anılan belgenin incelenmediğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulü ile, davalı tarafça Antalya Genel İcra Dairesi nezdinde ... Esas sayılı dosyasında takibe konulan 01.04.2020 vade tarihli 450.000,00 TL değerindeki senetten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında 02.03.2020 düzenleme ve 01.04.2020 vade tarihli, 450.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, Yerel Mahkemece alınan 16.05.2022 tarihli grafoloji uzmanı bilirkişi raporu ile 12.12.2022 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda, takibe konu bonodaki keşideci imzaları ile davacının mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğinin bildirildiği, incelemelerde davacıya ait 26 adet belge aslının mukayese imza olarak kullanıldığı, bu belgelerden 12 tanesinin takibe konu bononun düzenlenme tarihinden önceki bir tarihe ait olduğu, davalı tarafından bildirilen Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dava dosyasının fiziken ve UYAP sistemi üzerinden yapılan incelenmesi sonucunda davacı tarafından sunulmuş adi yazılı emlak komisyonculuğu belgesine rastlanılmadığı, ayrıca davalının mukayese imzası olarak değerlendirilmek üzere sunduğu adi yazılı belgelerin 16.02.2022 tarihli duruşmada davacı vekili tarafından kabul edilmediği, bu kapsamda alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamıyla uyumlu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, HMK'nın 355/1. maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmış olmakla; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.29/09/2026
...
