- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2024/433 K. 2026/717
Karar tarihi: 30 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2024/433 Esas
- KARAR NO
- 2026/717
- DAVA
- Gayrinakdi Alacak Talebi (Depo Edilmesi İstemli)
- DAVA TARİHİ
- 26/12/2017
- KARAR TARİHİ
- 30/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Gayrinakdi Alacak Talebi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalılardan ...Tic. A.Ş. arasında Cari Hesap Sözleşmesi imzalandığı, gerekli tetkikatlar yapılmak suretiyle davalı şirkete çek karnesi teslim edildiği ve yine davalı lehine teminat mektupları düzenlenerek kredi kullandırıldığı, keşide edilen ... 15. Noterliği'nin... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile muhataplara tedavülde olan çek yaprakları için toplam 100.200,00- TL ve mer'i teminat mektuplarından kaynaklanan 71.137.88 TL'lik gayrinakdi kredi borcu bulunduğu ve bu bedelin hesaba yatırılması, aksi halde kanuni yollara başvurulacağının ihtar edildiği, ancak söz konusu bedelin sözleşme hükmüne rağmen yatırılmadığını beyanla çek sorumluluk bedeli olan 100.200,00-TL ve mer'i teminat mektup bedelleri olan 71.137,88 TL gayrinakdi kredi borcunun müvekkili banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmesine ve dava masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemelerin... Asliye Ticaret Mahkemeleri olması nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketlerin .... gözetimine alındıklarından kayıtlarına sağlıklı olarak ulaşılmasının zor olduğunu, davacı yanca belirtilen sözleşmenin tarihi ve içeriğinin ne olduğunun bilinmediğini, gerçekten mer'i mektup bulunup bulunmadığının, sürelerinin dolup dolmadığının ve kime karşı düzenlenmiş hangi mektuplar olduklarının anlaşılamadığını, tedavülde olduğu belirtilen çek yapraklarının ne kadar bedelli olarak kime karşı düzenlendiklerinin belirli olmadıklarını, tek taraflı genel işlem şartları içeren sözleşmenin geçersiz olması nedeniyle borca itiraz ettiklerini, kayyum atanan ... tarafından tüm boş çek yapraklarının bankaya iade edildiğini, 678 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname gereğince müvekkili şirket borçlarından ötürü öncelikle kefil olan diğer borçlulara müracaat edilmesinin zorunlu olduğunu beyanla davanın reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili yönünden husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın usul ve yasaya aykırı olduğu ve dava dilekçesinde açıklık ve somut bir delil de bulunmadığını, asıl muhatapların diğer davalı şirketler olduğunu, müvekkilinin ise gerçek kişi olduğunu, müvekkilinin malvarlıklarına ... 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin, şirketlerinin ise ...4. Sulh Ceza Hakimliği'nin kararları ile el konularak ... tarafından atanan kayyumlara devredildiğinden tasarruf yetkisinin bulunmadığını, varsa sorunların kayyum tarafından çözülmesi gerektiğini, kefaletin asli unsurlarının oluşmadığını, alacağın müvekkili yönünden kat edilmediğini, davacı alacağının ispata muhtaç olduğunu ve neye göre hesaplandığının belli olmadığını, davacı talebinin hakkın kötüye kullanımı ve sebepsiz zenginleşme olarak da değerlendirilebileceğini beyan ederek davanın reddini, tüm yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamında açılan çek hesabına bağlı olarak verilen çek karnesinden iade edilmediği iddia edilen çeklerin bankaca ödenecek yasal sorumluluk bedeli ile sözleşme uyarınca verilen teminat mektubu bedelinin depo edilmesi talebine ilişkindir.
Mahkememizin 31.03.2021 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile "Davanın KISMEN KABULÜ ile, teminat mektuplarından kaynaklanan 71.137,88 TL gayrinakdi kredi borcunun davacı bankanın gelir getirmeyen bir hesabına davalılarca DEPO EDİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE," kararı verilmiştir.
Karara karşı tüm taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmuş, istinaf incelemesini yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi tarafından 04.07.2024 tarihli ... esas ve ...karar sayılı ilamı ile "... Mahkemece, davacı vekilinin, davalıların çek depo bedelinden sorumlu olmadıkları tespitini içerir bilirkişi raporuna itirazları da nazara alınarak bilirkişiden, dava tarihi itibariyle davacı bankanın çek yaprakları nedeniyle yasal sorumluluk bedellerini ödeyip ödemediği, talep edilen alacağın nakdi alacağa dönüşüp dönüşmediği ve davacı bankanın, depo edilmesini talep edebileceği tutar yönünden ek rapor alınması ile alınacak raporun az yukarıda açıklanan 678 sayılı KHK'nın 37. maddesi ile birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir." şeklindeki gerekçeyle Mahkememiz hükmünün kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bam kararı doğrultusunda davacı vekilinin, davalıların çek depo bedelinden sorumlu olmadıkları tespitini içerir bilirkişi raporuna itirazları da nazara alınmak suretiyle, dava tarihi itibariyle davacı bankanın çek yaprakları nedeniyle yasal sorumluluk bedellerini ödeyip ödemediği, talep edilen alacağın nakdi alacağa dönüşüp dönüşmediği ve davacı bankanın, depo edilmesini talep edebileceği tutar yönünden bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi 22.01.2025 tarihli raporunda; davalı asıl borçlu ... Tic. AŞ. firmasının 26.12.2017 Dava tarihi itibariyle teslim etmemiş olduğu 38 adet çekten dolayı bankaya 53.400,00TL borçlandığı görülmekte olup gerek Yargıtay kararları doğrultusunda gerekse taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ve kefalet sözleşmesi incelenmiş olup sözleşme hükmü gereğincede; 26.12.2017 dava tarihi itibariyle davalıların (gayrinakdi -çek depo) borçtan dolayıda sorumlu olduğu 38 adet çek toplamı 53.400,00TL olarak belirlenen garanti tutarını, davacı bankada faiz getirmeyen bir hesapta bloke etmesi gerektiği, davaya konu çeklerle ilgili 24 adet çek karşılıksız çıkmış olup sorumluluk bedeli olarak 1.290,00TL X 24 = toplam 62.030,00TL çek sorumluluk tutarı olarak ödenmiş olduğu görülmüştür. çeklerle ilgili bankanın ödemiş olduğu bu meblağları, ödemiş olduğu tarihten itibaren, davalılardan anapara ve temerrüt faizi ile birlikte talep hakkı doğduğu hesap edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından talep edilen çek sorumluluk bedelleri toplamı ile bilirkişi tarafından hesaplanan çek sorumluluk bedeli arasında fazlaya yönelik fark olmakla bu hususta davacı vekili tarafından beyanda bulunulması, davaya konu teminat mektubunun nakde dönüşüp dönüştürülmediği noktasında bilgi vermesi istenilmiş, süresi içerisinde davacı vekili beyanda bulunmuştur. Davacı vekilinin sunduğu beyan dilekçesi de dikkate alınmak suretiyle çek sorumluluk bedelleri arasındaki fazlaya yönelik farkın nereden kaynaklandığına dair bilirkişiden alınan 23.09.2025 tarihli ek raporunda, davalı asıl borçlu ...Tic. AŞ. firmasının 26.12.2017 dava tarihi itibariyle; 1.290,00TL x 11 adet karşılıksız çıkan çek = 14.190,00TL 1.410,00TL x 51 adet iade edilmeyen çek = 71.910,00TL olmak üzere 62 adet çekten toplam 86.100,00TL. çek sorumluluk tutarı hesaplandığı, davacı itiraz dilekçesinde yer alan 61 adet çekten aşağıda dökümü yapılan; Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., Çek no:..., 10 adet çekin davalı borçlu firmaya ait olmadığı,(10 adet çek x 1.410,00) toplam 14.100,00TL tarafımıza hesaplamaya dahil edilmemiştir. (100.200-86.100=14.100,00TL çek sorumluluk bedelleri arasındaki fazlaya ilişkin fark oluşmaktadır..) davalı asıl borçlu ...Tic. A.Ş. şirket lehine ve ... Müdürlüğüne hitaben verilen toplam 71.137,88TL teminat mektubu bedelinin meri olduğu, Takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
Dava konusu çekin bankaya iade edilip edilmediği hususunda beyanda bulunmak için taraflara süre verilmiş, ilgili yerlere müzekkere yazılmıştır. Taraf beyanları ve müzekkere cevapları doğrultusunda alınan 06.09.2025 tarihli ek raporda; Davalı asıl borçlu ...Tic. AŞ. ile davacı banka arasında imzalanan 25.07.2012 tarihli genel kredi sözleşmesi ve kefaletname sözleşmesinin maddeleri tekrar incelenmiş olup; davalı asıl ... Tic. AŞ. nin teslim etmemiş olduğu aşağıda dökümü yapılan çeklerden dolayı bankaya (karşılıksız çıkan banka tarafından ödenen tutar )= 1.290,00 x 11 çek = 14.190,00TL. ve (davalının elinde bulunan çekler)= 1.410,00 x 51 çek = 71.910,00TL olmak üzere toplam 86.100,00TL. borçlandığı görülmekle birlikte gerek Yargıtay kararları doğrultusunda gerekse taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi incelenmiş olup sözleşme hükmü gereğince davalı asıl borçlunun (gayrinakdi) borçtan dolayı sorumlu olduğu 62 adet çek toplamı 86.100,00TL olarak belirlenen garanti tutarını, bankada faiz getirmeyen bir hesapta bloke etmesi gerektiği, davalı asıl borçlunun 26.12.2017 dava tarihi itibariyle; (karşılıksız çıkan banka tarafından ödenen tutar )= 1.290,00 x 11 çek = 14.190,00TL (davalının elinde bulunan çekler)= 1.410,00 x 51 çek = 71.910,00TL olmak üzere toplam 86.100,00TL. çek sorumluluk tutarı hesaplandığı, davalı asıl borçlunun sorumlu olduğu ancak; davalı asıl borçlu ...Tic. AŞ. ile davacı banka arasında imzalanan 25.07.2012 tarihli genel kredi sözleşmesi ve kefaletname Sözleşmesinin tüm maddeleri arasında davalı kefillerin sorumluluğuna dair açık bir hüküm bulunmadığı görülmüş olduğundan davalı kefillerin çek depo ile ilgili sorumlu olmadığı, davalı asıl borçlu ... Tic.AŞ. lehine ve ... Müdürlüğüne hitaben verilen teminat mektubunun davalı elinde olduğunu belgeleyen kayıt olmadığı, ayrıca şirket kayıtlarında da bulunmadığı ayrıca davalı vekilinin beyan ettiği, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin 8.04 maddesinin Mektup Bedellerinin Depo Edilmesi Başlıklı (g) bendi hükmü kapsamında davacı bankanın davalı asıl borçlu adına ... Müdürlüğüne hitaben verdiği 71.137,88TL teminat mektubu bedelinin deposunu asıl borçlu ve kefillerden talep edebileceği hesap edilmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava konusunun tedavülde bulunan çek yaprakları ile ilgili bankanın yasal sorumluluğunda bulunan bedellerin ve meri teminat mektuplarından kaynaklı gayrinakdi kredi borçlarının depo edilmesi talebine ilişkin olduğu, davacı banka ile davalı ... Tic. A.Ş. arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye diğer davalı şirketlerin ve davalı ...'ın imzaladıkları ayrı bir kefalet sözleşmesiyle müteselsil kefil oldukları, genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı ...Tic. A.Ş.'ne çek karnesi verildiği ayrıca lehine teminat mektupları düzenlendiği, davacı bankanın, teminat mektuplarını ve tedavülde bulunan çek yapraklarını ... 15. Noterliğİ'nin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı kat ihtarnamesi ile davalılardan iade talep ettiği, ihtara rağmen kat edilen bedellerin yatırılmaması üzerine işbu davanın açıldığı, davalı beyanı üzerine ilgili kurumlardan verilen cevabi yazılardan teminat mektubunun davalı şirkete iadesine dair herhangi bir kayda rastlanmadığı, teminat mektubunun iadesine dair muhasebe işlem fişinin teminat mektubunun davalı şirket tarafından teslim aldığını doğrulamadığı, kaldı ki teminat mektubunun davacı bankaya teslimine dair kaydın da dosyaya sunulamadığı, bu itibarla teminat mektubunun davalı ... Tic. A.Ş.'nin yeddinde sayılacağı, dosya kapsamı ile davacı banka tarafından sunulan kayıtlar üzerinde bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davalı asıl borçlu ... Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.'nin dava tarihi itibarı ile sorumlu olduğu 62 adet çekin 11 adetinin karşılığı olan toplam 14.190,00 TL'lik çek bedellerinin nakde döndüğü, nakde dönmeyen 51 adet çek bedelleri toplamının ise 71.910,00 TL (kısa kararda maddi hata yapılarak sehven 53.400,00 yazılmıştır) olduğu, her ne kadar istinaf kaldırma kararında diğer davalı kefillerin çek depo talebinden GKS ve kefalet sözleşmeleri hükmü gereğince sorumlu olduğu belirtilmiş ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun E. ...K. ... T. ve 06.11.2018 tarihli kararında "kredi sözleşmesini imzalayan müteselsil kefilin risk altındaki çek yaprakları nedeniyle bankanın Çek Kanunu uyarınca ödemesi gereken asgari miktarlarla ilgili olarak depo talebinden sorumlu olabilmesi için kredi sözleşmesinde bu yönde açık bir hüküm bulunması" gerektiğinin belirtildiği, Yargıtay kararlarına göre kefilin iradesinin dar yorumlanması gerektiği kefilin bu itibarla her ne kadar çek de gayrinakdi kredi gibi düşünülebilir ise de kefalet sözleşmelerinde çek depo bedelinden diğer davalı kefillerin sorumlu olduklarına dair açık bir hüküm bulunmadığı dolayısıyla hem nakde dönen çek bedellerinden ve depo talebinden davalı asıl borçlu ...Tic. A.Ş.'nin sorumlu olduğu, yine dava tarihi itibarı ile iade edilmeyen banka teminat mektubundan kaynaklı 71.137,88 TL gayrinakdi kredi alacağından ise GKS ve kefalet sözleşmeleri kapsamında tüm davalıların davacı bankaya karşı sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacı tarafça açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Nakde dönüşen 11 adet çek yaprağından kaynaklı 14.190,00 TL çek sorumluluk bedeli alacağının davalı ... Tic. Aş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Nakde dönüşmeyen 51 adet çek yaprağı bedeli olan 53.400,00 TL gayri nakdi alacağın, davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba davalı ...Tic. AŞ. tarafından DEPO EDİLMESİNE,
3-Banka teminat mektuplarından kaynaklı 71.137,88 TL gayrinakdi kredi alacağının davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba davalılar tarafından DEPO EDİLMESİNE,
4-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
5-Alınması gereken 9.476,50-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 2.926,03-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.550,47-TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan2.926,03-TL'nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00-TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 32.610,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
8-Davacının yaptığı bozma öncesi 1.284,60TL, bozma sonrası 673,90TL posta gideri ve 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.958,50 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 4.824,44 TL 'nın davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Davalı Akfa şirketleri tarafından yapılan 172,10TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 32,76TL'nin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine, kalan kısmın davalılar üzerinde BIRAKILMASINA,
10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
11-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.30/09/2026
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır
***Bu evrak, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır
