- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2024/656 K. 2026/889
Karar tarihi: 1 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 190
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 273
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 6
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72
Karar metni
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- ESAS NO
- 2024/656 Esas
- KARAR NO
- 2026/889
- VEKİLLERİ
- Av. ... Av. ... -
- VEKİLİ
- Av. ... -
- DAVA
- Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 19/08/2024
- KARAR TARİHİ
- 01/10/2026
- KARAR YAZIM TARİHİ
- 23/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine 20.05.2023 vade, 20.04.2023 düzenleme tarihli ve 300.000,00-TL bedelli bono dayanak gösterilerek Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/344 D. iş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alınıp Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün 2024/39335 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu senetteki imzanın müvekkile ait olmadığını ve gerçek bir alacağı yansıtmadığını, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki ya da alacak-borç ilişkisinin bulunmadığını, TTK 5/A maddesi gereğince zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak Kayseri Arabuluculuk Bürosu 2024/94544 arabuluculuk numaralı dosyası ile yapılan görüşmeler sonucunda anlaşılamayarak son tutanağın düzenlendiğini, mezkur dosya ile ilgili Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2024/345 E. sayılı dosyası üzerinden imzaya ilişkin itirazların yapıldığını ve davalı ... hakkında Kayseri Cumhuriyet Savcılığının 2024/43671 Sor. sayılı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunularak soruşturmanın devam ettiğini, mevcut icra takibi nedeniyle müvekkilinin mal varlıkları üzerine haciz ve yakalama şerhleri konulup aracı muhafaza altına alınarak telafisi güç ve imkansız zararlara uğratıldığını belirterek öncelikle teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında İİK m. 72 hükmü gereğince ihtiyati tedbir talebinin kabulüyle takibin ve satışın durdurulmasını, yargılama neticesinde müvekkilin borçlu olmadığının tespitini, takip dayanağı senedin iptalini, icra veznesine girecek paranın dava sonuna kadar davalıya ödenmemesini ve davalının yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilleri tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının aleyhe iddialarını kabul etmediklerini, takibe dayanak bonoda borcun varlığı hususunda tereddüt bulunmadığını, menfi tespit davasında kural olarak ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu ve davacının ödemeye ilişkin yazılı bir delil sunmadığını belirttiğini, davacının tek iddiasının senet üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığı olduğunu ancak menfi tespit davası açmadan önce bu konuda Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/345 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını ve borçlu imzaya itiraz ettiğinden menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını ifade ettiğini, kötü niyetli olarak itiraz edip alacağın geç tahsil edilmesine sebep olan borçlunun asgari yüzde yirmi oranında tazminata mahkûm edilmesini istediğini belirterek davanın reddine, Kayseri Genel İcra Dairesi 2024/39335 Esas sayılı takibin durdurulması talebinin reddedilmesine, dava değerinin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere lehine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Kambiyo senedinin sahte olduğu, senetteki yazı ve rakamların tahrif edildiği, imza inkarı ile kambiyo senedinden kaynaklanan borcun bulunmadığına dair menfi tespit talebine ilişkindir.
Kayseri Genel İcra Dairesinin 2024/39335 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... borçlusunun ... olduğu, toplam alacağın 428.019,87-TL olduğu bildirilmiştir.
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosunun 2024/43671 soruşturma sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/345 esas 2025/338 karar sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2025/236 esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizin 13/11/2025 tarihli duruşmasının 7 nolu ara kararında; dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek; -HMK'nun 273. maddesi gereği tarafların iddia ve savunmaları doğrultusundaki tatbiki imza örnekleriyle dava konusu 20/04/2023 düzenlenme, 20/05/2023 ödeme tarihli, 300.000,00-TL bedelli, keşidecisinin davacı ... olarak görüldüğü, bonodaki imzanın davacının el ürünü olup olup almadığı hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesinin 03/08/2026 tarihli raporunda özetle; Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu senette yer alan borçlu imzaları ile ...'ün mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde Dava, Kambiyo senedinin sahte olduğu, senetteki yazı ve rakamların tahrif edildiği, imza inkarı ile kambiyo senedinden kaynaklanan borcun bulunmadığına dair menfi tespit talebine ilişkindir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72. maddesi gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.
Kural olarak, TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf, o vakıayı ispat etmelidir.
Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir.
Borçlu, borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.
Somut olayda davacı taraf dava konusu takibe temel senedin üzerinde yer alan imzanın kendisine ait olmadığını, borcunun bulunmadığını, davalının haksız olarak takip yaptığını beyan etmiştir. Davalı taraf iddianın ispatlanması gerektiğini, icra mahkemesinde görülen benzer nitelikli dava ile davacının menfi tespite dair sonucu elde edebileceği için eldeki davayı açmakta hukuki menfaati olmadığını beyan etmiştir. Eldeki dosyada borcun varlığını ve imzanın davacıya ait olduğunu ispat yükü davalı alacaklı taraftadır.
Dosyamız arasına alınan Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/345 esas 2025/338 karar sayılı dosyasında senet üzerinde imza incelemesi yapılmış ve imzanın davacıya ait olmadığı kanaatiyle rapor hazırlanmıştır. İcra mahkemesinde verilen karar kesin hüküm teşkil etmediğinden ve Mahkememizi bağlayıcı olmadığından hem bu dosyada alınan rapor hükme esas alınamamış hem de hukuki menfaatin var olması nedeniyle davalının dava şartına dair itirazı yerinde görülmemiştir.
Tahkikatta davacının samimi imza asılları temin edilerek, davacının isticvabı ile imza örnekleri alınması akabinde dosya ATK'ya gönderilmiştir. ATK raporu ile -icra dosyasındaki raporu teyit eder mahiyette- senetteki imzanın davacıya ait olmadığı tespit edilmiştir. Anılan rapor denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır. Neticede davacının menfi tespit, senedin üzerindeki imzanın sahteliği vakıalarını HMK 190-TMK 6 maddesi gereğince ispat ettiği, davalının ise aksini ispat edemediği görülmekle sübut bulan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dava konusu senedin lehtar tarafından takibe konulduğu, lehtarın ilk muhatap olması nedeniyle keşidecinin imzasının sahte olduğunu bildiği ya da bilmesi gerektiği, aksi halin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu bakımdan davacının kötü niyet tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-DAVANIN KABULÜ ile;
Kayseri Genel İcra Dairesinin 2024/39335 esas sayılı dosyasına konu keşidecisi ... olan lehtarı ... olan 20/04/2023 düzenlenme, 20/05/2023 ödeme tarihli 300.000,00-TL bedelli bono nedeniyle ve icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın (300.000,00-TL) %20'si tutarında olmak üzere 60.000,00-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-İİK 72/5 maddesi gereğince kısa karardan bir örneğin Kayseri Genel İcra Dairesinin 2019/58990 Esas ve Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin 2019/330 Esas sayılı dosyalarına gönderilmesine,
4-Alınması gereken 29.238,03-TL karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 427,60-TL harcı ve 6.882,00-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 21.928,43-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; ilk dava açma gideri 916,00-TL, posta ve tebligat masrafı 2.252,22-TL, ATK masrafı 9.250,00-TL ve tamamlama harcı 6.882,00-TL olmak üzere toplam 19.300,22-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 68.483,18-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalının yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 01/10/2026
