- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2024/859 K. 2026/1038
Karar tarihi: 29 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
- DAVA TARİHİ
- 05/09/2024
- KARAR TARİHİ
- 29/09/2026
- GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
- 28/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.09.2023 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki davacı şirkete Z.M.M. sigortalı ... plakalı ticari çekici ve çekiciye bağlı yarı römork ile ... İli, ... İlçesi ... Mahallesi ... yolunda seyir halindeyken 28+900 metresinden geçtiği sırada yarı römork üzerinde kurallara aykırı ve dengesiz şekilde yüklü bulunan tahta parçalarının yola döküldüğünü, akabinde aynı yol üzerinde seyir halinde olan ... ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin yola dökülmüş olan tahta parçalarına çarptığını ve kazada motosiklet sürücüsü ... ... ile motosiklette yolcu olarak bulunan ... ...'nun yaralandığını, kaza akabinde ve olay mahallindeki kameralar incelendikten sonra tanzim olunan trafik kazası tespit tutanağına göre; ... plakalı sigortalı aracın firari sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı K.Y.T.K. md.65/1-H Yükün karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak şekilde yüklenmesi yasaktır kuralını ihlal ettiğinden tamamen kusurlu bulunduğunu, davalı adına 2918 sayılı K.Y.T.K. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalı ... plakalı aracın firari sürücüsünün kusuru ile meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı ... Marka motosiklette oluşan hasar nedeniyle davacı müvekkili şirket tarafından hak sahiplerine sigorta teminatı kapsamında 11.12.2023 tarihinde 47.741,07.-TL tazminat ödendiğini, davacı şirketin Z.M.M. Sigortası Genel Şartları uyarınca haiz olduğu rücu hakkına binaen Z.M.M. sigorta teminatından hak sahiplerine ödenen 47.741,07.-TL tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte takip ve tahsili için davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın takibe ve borca itiraz etmiş olması sebebiyle 12.03.2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, haksız ve kötü niyetli yapılan itirazın iptali gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. Maddesinde sigorta şirketinin hangi hallerde sigortalısına rücu edebileceğinin düzenlenmiş olup, md.B.4 (ç) bendi uyarınca; '' Tazminatı gerektiren olay yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yük taşınması yüzünden meydana gelmiş ise'' sigorta şirketinin, sigorta ettirene rücu edebileceği hüküm altına alındığını, davalı ...’ın aracında taşımakta olduğu tahta parçalarının dengesiz ve kurallara aykırı bir şekilde yüklendiğinin kamera kayıtlarından anlaşıldığını ve bu hususun görevli Jandarma tarafından tutanakta belirtildiğini, yine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md.B.4 (f) bendi uyarınca; ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması'' halinde sigorta şirketinin sigorta ettirene rücu edebileceğinin hüküm altına alındığını, davacı sigorta şirketi ile davalı sigorta ettiren arasındaki akdi ilişkinin koşullarını oluşturan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde tazminatı gerektiren trafik kazası sonrasında olay yerinin terk edilmesi, söz konusu tazminatı gerektiren trafik kazasının istiap haddinden fazla yük taşınması sebebiyle meydana gelmesi ve ayrıca aracın mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce kullanılması durumlarında sigorta şirketi tarafından ödenmiş olan tazminatın sigorta ettirene rücu edebileceğinin hükme bağlanmış bulunduğunu, poliçede yer alan bu şart esasen 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu’nun 95. Maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmü olduğunu, dava konusu olayda davalı ...'ın aracına gelişigüzel ve dengesiz bir şekilde yüklediği tahta parçalarını araçtan karayoluna dökmüş ve hiçbir tedbir almadan, işaretleme yapmadan olay yerini terk ederek yaralamalı trafik kazasına neden olduğunu, davalının kazaya sebebiyet verdikten sonra olay yerini terk etmesinin Z.M.M. Sigortası Genel Şartları B.4.f hükmü uyarınca davacı şirkete sigortalısına rücu hakkı verdiğini, ... ... 13. HD. E. 2021/... K. 2022/... T. 13.1.2022 Tarihli Kararında '' Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumların belirlendiğini, ilgili maddede sayılan rücu sebeplerinin birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebileceğini, bu çerçevede 01.06.2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarında olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol vb. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken ilgili maddenin (f) bendinde belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol vb. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da rücu şartı olarak düzenlediğini, Genel Şartlar B.4-f maddesi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesinin yeterli olup, sigortacının sigortalısına rücuu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlamasının istenemeyeceğini, sürücünün zorunlu bir hal olmaksızın olay yerini terk etmesi hali başkaca bir şart aranmaksızın tek başına sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkını verdiğini, dava konusu olaya ilişkin olarak zorunlu arabuluculuk müessesesi kapsamında 26.04.2024 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak ... Arabuluculuk Bürosunun 2024/... Başvuru Numaralı ve 2024/... Arabuluculuk Numaralı dosya kapsamında yapılan görüşmelerin 06.05.2024 tarihinde tarafların anlaşmamaları ile sonuçlandırıldığını, açıklanan nedenlerle davalının takibe ve borca itirazının iptali ile takibin aynen devamına karar verilmesi için iş bu davanın açılması zorunlu olduğunu, yargılamanın icrası ile davanın kabulüne, davalı tarafından ... İcra Müdürlüğünün 2024/... sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazların iptali ile takibin aynen devamına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, ... Sigorta A.Ş. poliçe ve hasar dosyası, ödemeye ilişkin kayıtlar, kantar fişi, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyası, adli rapor, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 20/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı vekili tarafından davalı aleyhine, 04.03.2024 tarihinde, 47.741,07-TL asıl alacak, 988,83-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.729,90-TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının 12.03.2024 tarihli itirazı ile takibin durdurulduğu görülmüştür. Davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ... no.lu 26/04/2023-2024 vadeli zorunlu trafik sigortası poliçesi tanzim edildiği, sigortalının davalı olduğu görülmektedir. Sigortalı ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği 20/09/2023 tarihli trafik kazası neticesinde zarar gören ... plakalı motosikletin 47.741,07-TL tutarındaki onarım bedelinin 11.12.2023 tarihinde davacı şirket tarafından ödendiği görülmüştür.Mahkememizce, taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dava dosyası ve celp edilen deliller kapsamında, meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumları, gerçek zararın tespiti ve istiap haddinin aşılıp aşılmadığının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından 13.01.2025 tarihli adli rapor ile 10.02.2026 tarihli rapor ve 17.03.2026 tarihli ek raporun düzenlendiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,20.09.2023 günü, saat 19.55 sıralarında sürücü ... ... idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... yönünden İznik istikametine doğru seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde yola dökülmüş bulunan tahta parçalarına çarpması sonucu aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracıyla yan yatması sonucu meydana gelen trafik kazasında, dosya kapsamı ve Mahkememizce benimsenen rapora göre, olay mahallinde kaza anının öncesinde olay mahallinden geçen davalı sigortalı araç sürücüsünün idaresindeki çekici üzerinde yüklü olan tahta parçalarının araca düzgün yüklenmemesi sebebiyle yola dökülmesinin kazaya etken olduğu, bahse konu tahta parçalarının söz konusu çekiciye güvenli bir şekilde yüklenmesinden sorumlu kişilerin meydana gelen kazada kusurlu olduğu, sürücü ... ..., sevk ve idaresindeki motosiklet ile gece vakti aydınlatmanın bulunmadığı meskun dışı ... yolunda seyri sırasında yola dökülmüş olan tahta parçalarına çarpmasının akabinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazada, hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından olayda atfı kabil bir kusuru olmadığı kanaatine varılmış olup, meydana gelen kaza nedeniyle dava konusu ... plakalı motosiklette meydana gelen hasarın KDV dahil 47.741,07 TL hesap ediliği görülmüştür. Davacı sigorta şirketi, davalı sigortalı adına kayıtlı araç sürücüsünün meydana gelen kaza sonrasında olay yerini terk ve istiap haddinin aşılması iddiasına dayalı olarak, üçüncü kişiye ödediği hasara ilişkin tazminat bedelini rücuen tahsiline yönelik takibe itirazın iptalini istemiştir.Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiş olup, ayrıca sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, kazadan sonra olay yerinin terk edilmesi ve istiap haddinin aşılması da bu kapsamda düzenlenen teminat harici hususlardandır. Somut olayda, kaza tespit tutanağına göre kaza ... plakalı motosikletin yola dökülmüş bulunan tahta parçalarına çarpması sonucu tek taraflı trafik kazası olarak meydana gelmiş olup, davalı sigortalı araç sürücüsünü davaya konu kazaya karışmadığı, olay yerinde yapılan inceleme ve pts kayıtlarına göre sigortalı çekicinin kaza saatinden önce kaza mahallinden geçtiği, bu nedenle somut olayda olay mahallini terk söz konusu olmadığı gibi, celp edilen kantar fişi, çekici ruhsat bildgilerine göre alınan bilirkişi raporu ile de sigortalı çekicide taşınan yük ile istiap haddinin uyumlu olduğunun tespit ediliği, sonuç olarak davacı sigorta şirketinin rücu şartlarının dosya kapsamı itibariyle sübut bulmadığı anlaşılmakla, Mahkememizce davanın reddine karar verilmiştir. Ayrıca, Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesinin 11. Fıkrası "Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderinin yarısından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekalet ücretinin yarısına hükmedilir." şeklinde olup davalının geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona erdiği anlaşılmakla, davalı tarafın yargılama giderinin yarısından sorumlu tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 588,54-TL harcın mahsubu ile bakiye 143,46-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan 1.076,94-TL harç, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 6.250,00-TL ATK fatura bedeli ve 1.921,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 12.747,94-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Kanun 18/A-11 maddesi dikkate alınarak 6.373,97-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-11,13 maddesi uyarınca 2.080,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin 1.040,00-TL'sinin davalıdan; 1.040,00-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/09/2026
