mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/122 K. 2026/719

Karar tarihi: 30 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
2025/122 Esas
KARAR NO
2026/719
DAVA
Alacak
DAVA TARİHİ
08/05/2019
KARAR TARİHİ
30/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında 25.08.2016 tarihinde ...Sözleşmesinin akdedildiğini, davalı tarafından 2018 yılının Mayıs ayında sözleşme kapsamındaki iskonto oranlarının güncellendiğini ve iskonto oranları ile fiyatlarda yapılan değişikliklerin yazılı olarak müvekkili şirkete bildirdiğini, bildirimden itibaren müvekkili şirketin sözleşmenin 5.5 maddesi uyarınca sözleşmeyi feshettiğini, iş bu durumu davalı şirekte bildirdiğini, bu fesih tarihinden 2 ay sonra davalı şirket tarafından davacı şirkete 15.02.2019 tarihinde fesih bedeli adı altında 166.978,85 TL tutarında fatura tanzim edilerek tebliğ edildiğini, bu faturanın davacı şirket tarafından davalı şirkete iade edildiğini, ancak taraflar arasında ... A.Ş ile akdedilen doğrudan borçlanma sözleşmesi bulunduğundan davalı şirket tarafından fatura bedelinin davacı şirketten tahsil edildiğini, bu nedenle davacı şirketten haksız bir şekilde tahsil edilen bedelin iadesi için işbu davayı açmanın hasıl olduğunu beyanla, kısmi olarak açılan davada 10.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı şirketten tahsil edilerek davacı şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmede İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin yetkili olduğu noktasında yetki şartı bulunduğunu, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, davacının belirsiz alacak davası yahut kısmi dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili şirketin sözleşmenin 5.5 maddesi gereğince taraflar arasında belirlenen ticari koşullarda değişiklik gerçekleştirdiğini, davacı şirketin 31.12.2018 tarihinde müvekkili şirkete gönderdiği yazı ile sözleşmede kendisine tanınan fesih hakkına dayanarak sözleşmeyi tek taraflı olarak fesettiğini bildirdiğini, ancak davacının değişiklik bildiriminden itibaren 7 ay suskun kalmasının örtülü kabul sonucunu doğurduğunu, söz konusu feshin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin ödünç sözleşmesi uyarınca davacıya fesih bedeli faturası düzenlediğini, ödünç sözleşmesi uyarınca davacıya teslim edilen ve haksız fesih nedeniyle iadesi gereken ...'lerin 4 katı tutara ilişkin sehven 166.978,85 TL hesaplama yapıldığını, gerçek ve doğru tutarın 70.724,13 TL olduğunu, bu durumun davacıya bildirildiğini ve iade faturası düzenlemesinin istendiğini, ancak davacının müvekkili davalıya herhangi bir borcu olmadığını, iade faturası oluşturmayacağını bildirerek itiraz ettiğini beyanla, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak davalı tarafından davacıya ait banka hesabından borçlu olunmadığı halde haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen bedelin davacıya iadesine ilişkindir.

Dava dosyasında ...2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 07/11/2019 günlü ve ... Esas, ... Karar sayılı kararla yetkisilik kararı verilmiş, kararın kesinleşmesi ve süresinde talepte bulunulması üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmiş, esasın yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizin 17/03/2021 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile "Davanın kabulü ile, 10.000,00 TL'na 08/05/2019 dava tarihinden, 154.922,99 TL'na ise 25/01/2021 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi suretiyle toplam 164.922,99 TL'nın davalıdan alınarak davacıya verilmesine," kararı verilmiştir.

Karara karşı davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, İstinaf incelemesini yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından 30/01/2025 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile "... taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haksız olarak 31/12/2019 tarihinde feshedildiği ve cihazların 21/01/2019 tarihinde sökülerek davalıya teslim edildiği ve davalı tarafından davacının davalıya ödemesi gereken miktarın 70.724,13 TL olduğunun beyan edildiği gözetilerek davacıya düzenlenen 04/03/2019 vade tarihli "fesih bedeli" açıklamalı faturanın düzenlendiği 15.02.2019 tarihi itibariyle Ödünç Sözleşmesi'nin 1.7 maddesine göre davalıya teslim edilen tüm ... ler üzerinden cezai şart miktarının hesaplanması için bilirkişi heyetinden ek rapor alınıp sonuca göre değerlendirme yapılması gerekeceğinden" şeklindeki gerekçeyle Mahkememiz hükmünün kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı yanca dava dilekçesi ekinde, taraflar arasında 25/08/2016 tarihinde akdolunan ..., Ödünç Sözleşmesi, davacı tarafça keşide edilen ... 18. Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, davalı tarafça keşide edilen ... 24. Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafça aleyhlerine düzenlenen fatura ibraz edilmiştir. Davalı yanca da cevap dilekçesi ekinde, sözleşme ve fatura ibrazında bulunulmuştur.

BAM kararı doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haksız olarak 31/12/2019 tarihinde feshedildiği ve cihazların 21/01/2019 tarihinde sökülerek davalıya teslim edildiği ve davalı tarafından davacının davalıya ödemesi gereken miktarın 70.724,13 TL olduğunun beyan edildiği gözetilerek davacıya düzenlenen 04/03/2019 vade tarihli "fesih bedeli" açıklamalı faturanın düzenlendiği 15/02/2019 tarihi itibariyle Ödünç Sözleşmesinin 1.7 maddesine göre davalıya teslim edilen tüm ... ler üzerinden cezai şart miktarının hesaplanması için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 08/10/2025 tarihli ek raporda; davacının erken fesihten kaynaklı sözleşme gereğince ödemesi gereken fesih ceza bedelinin 11.357,89TL olduğu davacının 04/03/2019 tarihi itibari ile davalıdan 155.620,96 TL alacaklı olduğu yönünden tespitte bulunulmuştur.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin rapora karşı itirazlarının değerlendirilmesi bakımından alınan kök rapor sunan bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş ancak bilirkişi ...'ın durumunun pasif olduğu görülmekle aynı uzmanlık alanında başka bir bilirkişi görevlendirilerek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan 01/03/2026 tarihli ve 17/07/2026 tarihli her iki ek raporda da, kök raporda yer alan tespit ve değerlendirmeleri değiştirecek herhangi bir durumun olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.

Taraflar arasında 25/08/2016 tarihinde ...(ödünç) Sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu; sözleşmenin "Süre" başlıklı 4. maddesi; “imzalandığı tarihten geçerli olmak üzere 3 (üç) yıl süreli olup sürenin bitiminden en geç 30 gün önce yenilenmeyeceği yazılı olarak ihbar edilmez ise kendiliğinden aynı şartlarla iki yıl daha uzar." şeklinde olduğu,

Sözleşme'nin 5.5 maddesinin “Sözleşmede uygulanan ıskonto oranın değişmesi sebebine dayanarak fesih hakkını kullanmak isteyen müşteri, işbu fesih hakkını değişikliğin kendisine bildirildiği tarihi takip eden 3 (üç) ayın sonuna kadar yazılı olarak bildirimde bulunarak feshetme hakkına sahip olduğu" şeklinde olduğu,

Sözleşmenin "Sona Erme" başlıklı 2. madesinin “Bu sözleşme, her halükârda Taraflar arasında ve ... tarihinde imzalanmış olan ...Sözleşmesinin sona ermesi ile herhangi bir ihbara gerek kalınmaksızın sona erecektir.” şeklinde olduğu,

Sözleşmenin 1.7 maddesinin; “Müşteri, işbu Sözleşmenin süresinden önce haklı bir sebep olmaksızın sona ermesi halinde kendisine ariyeten teslim edilmiş olan tüm ...'lerin, fatura tarihindeki rayiç bedelinin 4 (dört) katına kadar tutarını Petrol Ofisi'ne derhal ödeyeceğini, ödemenin derhal yapılmaması halinde, Müşteri'nin kredili hesabından ve/veya teminatlarından ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın derhal ... tarafından tahsil/mahsup edileceğini kabul ve taahhüt eder.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davalı şirket tarafından sözleşmenin 5.5 maddesine dayanarak iskonto oranlarının 31/05/2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %5 olarak güncellendiği, söz konusu değişikliğe ilişkin bildirimin 15/05/2018 tarihinde davacı şirkete gönderdiği, yapılan değişiklik bildiriminin ardından davacı şirket tarafından 31/12/2018 tarihinde davalı şirkete gönderilen yazı ile sözleşmenin 5.5 maddesinde tanınan fesih hakkına dayanılarak sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin davalıya bildirildiği, bildirimin sözleşmenin 5.5 maddesinde belirtilen 3 aylık süre geçirildikten sonra yapıldığının anlaşılması nedeniyle davacının güncellenen yeni sözleşme ile bağlı olacağı, davalı tarafından davacıya gönderilen ihtarname içeriğinden davacı tarafından banka limitinin 2019 yılı Şubat ayında iptal edilmesi nedeniyle sözleşmenin 8.2 maddesi gereğince davalı tarafın sözleşmeyi feshetmeye yetkili olduğu bildirilerek davacı tarafından süresinden sonra haksız fesih yapılması nedeniyle davalı tarafından Ödünç Sözleşmesi’nin 1.7 maddesi gereğince davacıya 15/02/2019 tarihli 04/03/2019 vade tarihli ... numaralı fesih bedeli açıklamalı 166.978,85 TL bedelli faturanın düzenlediği, davacının davalıya yansıtılan fatura bedelini ödememesi üzerine ...(“...”) (paraların doğrudan banka aracılığıyla tahsilini sağlayan sistem) sayesinde fatura bedelinin davacıdan 04/03/2019 tarihinde tahsil edildiği, Ödünç Sözleşmesi'nin 1.7 maddesi gereğince fatura bedelinin davacı şirket tarafından derhal ödenmemesi durumunda davalı şirketin bu bedeli davacının kredili hesabından ve teminatlarından karşılamaya hak ve yetkisinin olduğunun görüldüğü, davacı tarafından davalıya çekilen cevabi ihtarname içeriğinde, davacıya gönderilen faturaya ... sistemi üzerinden itiraz edildiği ve faturanın davalıya iade edildiği, sözleşmenin 5.5 maddesinde kendisine tanınan fesih hakkına dayanılarak sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği, davalıya borçlarının olmadığının bildirildiği, davacının süresinde fesih bildirimi olmaması nedeniyle davacı tarafından 31/12/2018 tarihinde yapılan feshin haksız fesih olduğu, sözleşmenin 1.7 maddesinde, haksız fesih halinde teslim edilen tüm ... lerin fatura tarihindeki rayiç bedellerinin 4 katı tutarında cezai şart ödeneceği kararlaştırıltığı, yine ödünç sözleşmesinin 1.4 maddesinde cihazların fesihten itibaren 1 ay içerinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafından, cihazların davalı şirketin anlaşmalı olduğu yüklenici şirket tarafından 21/01/2019 tarihinde sökülerek davalıya teslim edildiği, davalı şirket tarafından bu beyanın aksi yönde bir iddia ileri sürülmediği gibi cihazların teslim edilmediği de ileri sürülmediği, davalının aşamalardaki tüm beyanlarında ve davalıya gönderdiği ihtarnamede, davacıya düzenlenen 15/02/2019 tarihli 04/03/2019 vade tarihli ... numaralı "fesih bedeli" açıklamalı 166.978,85 TL bedelli faturanın sehven düzenlediği, doğru miktarın 70.724,13 TL olduğunun beyan edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haksız olarak 31/12/2019 tarihinde feshedildiği ve cihazların 21/01/2019 tarihinde sökülerek davalıya teslim edildiği ve davalı tarafından davacının davalıya ödemesi gereken miktarın 70.724,13 TL olduğunun beyan edildiği gözetilerek davacıya düzenlenen 04/03/2019 vade tarihli "fesih bedeli" açıklamalı faturanın düzenlendiği 15/02/2019 tarihi itibariyle Ödünç Sözleşmesi'nin 1.7 maddesine göre davalıya teslim edilen tüm ...'ler üzerinden cezai şart miktarının hesaplanması için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 08/10/2025 tarihli ek raporda; davacının erken fesihten kaynaklı sözleşme gereğince ödemesi gereken fesih ceza bedelinin 11.357,89TL olduğu, bu bedelin tahsil edilen alacaktan mahsubuyla davacının 04/03/2019 tarihi itibari ile davalıdan 155.620,96 TL alacaklı olduğu, 11.357,89TL cezai şartın, ifa yerine yerine geçen cezai şart olduğu, davalı şirketin Türkiye'nin mali yapı itibarı ile önde gelen akaryakıt şirketlerinden olduğu, paranın alım gücü ve güncel değeri dikkate alındığında cezai şartın davalının ekonomik olarak mahvına neden olmayacak kadar küçük miktar olduğu anlaşılmakla cezai şarttan indirim yapılamadığı, davacı şirketin mahsup sonucu davalı şirketten 155.620,96 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın aşağıdaki gibi kısmen kabul kısmen reddine dair hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, 155.620,96 TL alacağın; 10.000,00 TL'sine 08/05/2019 dava tarihinden, 145.620,96 TL'sine ise 25/01/2021 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Alınması gereken 10.630,47-TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve ıslah harcı olarak yatan 2.816,78‬-TL harcın ve davalı taraftan ... tarih ... harç no ile tahsil edilen 8.449,11TL'nın mahsubu ile fazladan yatırılan 635,42TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,

Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 2.816,78-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.3200,00-TL arabuluculuk gideri, 04/08/2021 tarih ...harç no.lu harç tahsil müzekkeresi ile davalı tarafından yatırıldığı anlaşılmış olmakla bu hususta yeniden hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,

4-Davacının yaptığı ilk masraf 50,80TL, bozma öncesi 1.989,90TL, bozma sonrası 202,00TL posta gideri, 11.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.742,70 TL'nin red ve kabul oranına göre 12.967,58 TL 'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Davalı taraflarca yapılan 131,50TL posta gideri ve 5.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere 5.131,50TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 289,43TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.302,03-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,

8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.30/09/2026

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır

***Bu evrak, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır