- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E. 2025/553 K. 2026/1197
Karar tarihi: 29 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 222
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 67/2
Karar metni
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 13/02/2025
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- VEKİLLERİ
- Av..... Av.....
- DAVA
- İtirazın İptali
- İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ
- 29/09/2026
- YAZIM TARİHİ
- 30/09/2026
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 13/02/2025 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkili şirketten faturalara konu madeni yağ, filtre, balata, bijon, disk ve muhtelif parça aldığını, bu malzemelerin bedelini tam olarak ödemediğini, 42.000,00 TL asıl alacak borcunun bulunduğunu, davalı hakkında Karapınar İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe haksız itirazda bulunulduğunu, arabuluculuğa başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını beyanla haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun itirazında haksız olması halinde İİK'nın 67/2 uyarınca icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, arabuluculuk ücreti, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, müvekkili aleyhine Karapınar İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin, davacıya herhangi bir borcu bulunmadığından takibe yasal süresi içinde itiraz ettiğini, taraflar arasında arabuluculuk görüşmesi yapılmışsa da anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin davacı tarafa dava konusu edilen faturalar da dahil olmak üzere hiçbir borcu bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde alacağının gerçek olduğunu ispatlamak amacıyla hiçbir iddiada bulunmadığını, bu nedenlerle; davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Davalı takibe ilişkin borca itirazda bulunmuş ise de; taraflar arasındaki sözleşmenin varlığına dair herhangi bir uyuşmazlık bulunmayıp bu durumda fatura karşılığı bedellerin ödendiğine dair ispat külfeti davalı - borçlu üzerindedir. Yargılama safhasında davalı borcun ödendiğine dair herhangi bir delil sunmamış olup, ayrıca ihtarlı tebligata rağmen süresi içerisinde ticari defterleri ibraz etmemiş ve tanınan kesin süre içerisinde yemin deliline dayanmamıştır, bu cihetle dosya muhtevası itibariyle davacının usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterlerinin aksini gösterir herhangi bir delil sunulmadığından davacının, davalıdan 42.000,00 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmış olup, davaya konu Karapınar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile, takibin devamına, alacak likit ve nuayyen olduğundan kabul edilen miktar üzerinden takdiren %20 oranında hesaplanan 8.400,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir...." gerekçesiyle davanın kabulüne, davaya konu Karapınar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile, takibin devamına, alacak likit ve muayyen olduğundan kabul edilen miktar üzerinden takdiren %20 oranında hesaplanan 8.400,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemeye müvekkili şirketin ticari defterlerinin bulunduğu yer ve iletişime geçilecek kişinin bilgileri verilmişse de bilirkişi tarafından müvekkili şirketin yetkilisine ulaşılamaması sebebiyle müvekkilinin ticari defterlerinin incelenemediğini, dolayısıyla verilen kararın eksik incelemeye dayalı bir karar olduğunu, eksik inceleme doğrultusunda karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ticari defterlerinin incelenmesi halinde müvekkilinin, davacı şirkete herhangi bir borcu olmadığının ortaya çıkacağını, bilirkişi raporunda da müvekkilinin yapmış olduğu ödemelerin varlığından bahsedilirken, kararda bu ödemeler görmezden gelinerek davacının talebi doğrultusunda karar verildiğini, müvekkilinin davacı tarafa hiçbir borcu olmadığı dikkate alındığında icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını, hükmedilen icra inkar tazminatının da usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
İspat yükü ile ilgili genel kuralı düzenleyen TMK’nın 6. maddesine göre; “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” İspat yükü kenar başlıklı HMK’nın 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”
Belirtilen yasa hükümleri karşısında, alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıya aittir. Bununla birlikte itirazın iptali davasında davalı borçlunun ödeme savunmasında bulunması ya da borcu ortadan kaldıran diğer itirazları ileri sürmesi halinde ispat yükü yer değiştirecek ve davalıya geçecektir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17/09/2019 tarih 2017/19-824 Esas 2019/885 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir dava olduğu, davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerli olduğu, bu nedenle sadece takibe konu fatura yönünden inceleme yapılması gerekeceği,
6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinde "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle: 22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır...." hükmünün yer aldığı,
Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesine göre fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunmasının gerekli olduğu olgusudur. Madde hükmüne göre faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin varlığı gerekir.
Bir başka anlatımla, faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hâli, sadece o faturanın -miktar ve fiyat yönünden- münderecatını kabul anlamını taşır, yoksa o faturada yazılı malın alıcıya mutlaka, daha önce teslim edilmiş olduğu anlamına gelmez; satıcının faturada yazılı malı alıcıya veya kanuni temsilcisine teslim ettiğini ayrıca ispat etmesi zorunludur (Doğanay, İ.: Ticari Alım-Satım Akdi ve Nevileri, Ankara 2003, s:52, Doğanay,İ: Faturanın Kapatılması, Delil Olma Özelliği ve Faturaya İtiraz Aylık Yaklaşım Dergisi Sayı 4, Nisan 1993, s:8-13).
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının faturalara dayalı alacağın tahsili için Karapınar İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında yaptığı takibe davalının yaptığı itirazın iptalini talep ettiği, ilk derece mahkemesince 24/11/2024 tarihli duruşmada davalı vekiline defterlerini sunmak üzere süre verildiği, davalı vekilinin defterlerin Karapınar'da olduğunu belirttiği, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 30/11/2021 tarih 2020/4507 Esas 2021/6708 Karar ve 19.Hukuk Dairesi'nin 27/03/2019 tarih 2017/3667 Esas 2019/2053 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği gibi davalı asil yerine vekiline süre verilmesi usulüne uygun olmadığı gibi davalının ticari defterleri üzerinde yerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmeden dosyanın bilirkişiye verilmesi ve bilirkişinin şirket yetkilisinin defterlerini sunmadığından bahisle sadece davacı defterlerini incelemesi ve bu rapora göre karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 717,26 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 29/09/2026 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
.....
