mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/694 K. 2026/685

Karar tarihi: 1 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA
Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ... Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından Karapınar İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası kapsamında takibe konu edilen 2.152.700,00 TL bedelli bononun gerçekte mal alışverişine dayanmadığını, davacının davalı şirket veya şirket yetkilisi ... ile 25.07.2025 tarihinde herhangi bir ticari alışverişinin bulunmadığını ve bononun yalnızca 2023 yılında gerçekleşen 2.000,00 TL tutarındaki alışveriş nedeniyle düzenlendiğini, bono üzerinde bedel ve vade tarihine ilişkin tahrifat yapıldığını, yazıyla belirtilen “ikibin” ibaresinin değiştirilerek senet bedelinin artırıldığını ve düzeltme üzerindeki parafın ...’e ait olduğunu iddia ederek senet aslının Adli Tıp Kurumunca incelenmesini, ayrıca ... ’in, kendisine karşı ileri sürülebilecek defileri bertaraf etmek amacıyla bonoyu kendi şirketine ciro ettiğini, bu nedenle şahsına karşı ileri sürülebilecek itirazların davalı şirkete karşı da ileri sürülebileceğini, tarafların ticari defterlerinin incelenmesini, davacının bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve icra takibinin iptalini talep ettiğini, ayrıca kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş, ... K. sayılı ve 09.09.2025 tarihli kararıyla, 322.905,00 TL teminat yatırılması şartıyla, üçüncü kişiler hariç olmak üzere davalı şirket tarafından davacı aleyhine ileride başlatılması muhtemel icra takibinin ihtiyati tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, taraflar arasında yürütülen arabuluculuk görüşmeleri ise anlaşamama ile sonuçlandığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, altındaki imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiğini bononun meblağında tahrifat yapıldığını ve karşılığında mal alınmadığı iddiasıyla Karapınar (Konya) İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına karşı açtığı menfi tespit davasına karşı davalı vekili; şekli unsurları tam olan ve imzası ikrar edilen bononun taraflar arasındaki borç ilişkisini kesin olarak kanıtladığını, senet üzerinde gözle görülebilir bir tahrifat bulunmadığını ve HMK uyarınca bu hususu inceleme yetkisinin öncelikle mahkemeye ait olduğunu belirterek davacının bilirkişi talebinin takibi sürüncemede bırakma amaçlı olduğunu ileri sürdüğünü, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu ve HMK 200. maddesi gereğince senede karşı ileri sürülen bedelsizlik ile tahrifat iddialarının ancak eşdeğer nitelikte yazılı bir belgeyle ispatlanabileceğini vurgulayan davalı vekili, Yargıtay . ve . Hukuk Dairelerinin yerleşik içtihatları doğrultusunda davacının tek taraflı ticari defterlerinin veya tanık beyanlarının bu iddiaları kanıtlamaya yetmeyeceğini savunarak, haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddi ile davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER:

Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

Karapınar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

Karapınar Vergi Dairesi Müdürlüğü 22.10.2025 tarihli cevabi yazısı ile; davacının bilanço esasına göre defter tuttuğu bildirilmiştir.

Karapınar Ticaret ve Sanayi Odası'nın 23.10.2025 tarihli cevabi yazısı ile; davacıya ait kayıt ve belgeler gönderilmiştir.

Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 22.10.2025 tarihli cevabi yazısı ile; davacının herhangi bir kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi 20.07.2026 tarihli raporunda özetle; Yazıyla miktar belirtir bölümde "milyon" kelimesinin baş tarafında evvelce mevcut "b" harfinin sürşarj ve tamamlama yöntemiyle "m" harfine dönüştürülmüş olduğu, Yine yazıyla miktar bölümde "bin" yazısının sağ tarafında evvelce mevcut "#"kapama işaretinin üzerine sürşarj ve tamamlama yöntemiyle "yediyüz" yazısının yazılmış olduğu ve söz konusu "yediyüz" yazısının sağ tarafına "#" kapama işaretinin yazılmış olduğu, Ödeme günü bölümünde " 2152.700#" rakamlarının üzeri çizilerek alt tarafına 15/09/2025 tarih rakamlarının yazılmış olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkili aleyhine Karapınar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden 25/07/2025 tanzim tarihli, 15/09/2025 vade tarihli ve 2.152.700,00 TL bedelli bono dayanak gösterilmek suretiyle kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin senet altındaki imzaya itirazının bulunmadığını, ancak senet bedelinin ve ödeme tarihinin sonradan değiştirilmek suretiyle tahrif edildiğini, senedin gerçek bedelinin 2.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin senet bedeli karşılığında herhangi bir mal almadığını ileri sürerek, dava konusu bono nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline ve davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava konusu bono altındaki imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiğini, senet üzerinde herhangi bir tahrifat bulunmadığını, davacının senet bedeli kadar borçlu olduğunu, senet üzerindeki yazı ve rakamlar incelendiğinde tahrifat iddiasının bulunmadığının anlaşılacağını, davacının iddialarını yazılı delille ispat etmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini ve müvekkili yararına tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan ön inceleme sonucunda Karapınar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının celbine, takip dayanağı senet aslının dosyaya gönderilmesine ve senedin malen kayıtlı olması nedeniyle davacı tarafa senet karşılığı mal almadığına ilişkin kesin delillerini sunması için süre verilmesine karar verilmiştir.

Karapınar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip dayanağı senet aslı dosya arasına alınmıştır.

Dava konusu senet aslı üzerinde Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesince inceleme yapılmış ve düzenlenen rapor dosyaya sunulmuştur.

Adli Tıp Kurumu raporunda; yazıyla miktar belirtilen bölümde "milyon" kelimesinin baş tarafında evvelce mevcut bulunan "b" harfinin sürşarj ve tamamlama yöntemiyle "m" harfine dönüştürüldüğü, yine yazıyla miktar bölümünde "bin" yazısının sağ tarafında evvelce mevcut bulunan "#" kapama işaretinin üzerine sürşarj ve tamamlama yöntemiyle "yediyüz" yazısının yazıldığı ve söz konusu "yediyüz" yazısının sağ tarafına "#" kapama işaretinin yazıldığı, ödeme günü bölümünde ise "... rakamlarının üzeri çizilerek alt tarafına 15/09/2025 rakamlarının yazıldığı bildirilmiştir.

Bu suretle, dava konusu senedin bedel bölümünde ve ödeme tarihi bölümünde sonradan müdahaleler bulunduğu Adli Tıp Kurumu raporu ile teknik olarak tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık, dava konusu bononun bedelinin sonradan tahrif edilip edilmediği, tahrifat mevcut ise senedin hangi miktar üzerinden geçerli kabul edileceği ve davalı alacaklının tahrifatlı senedi icra takibine koymak suretiyle kötüniyetli davranıp davranmadığı noktalarında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 207. maddesi uyarınca senetteki çıkıntı, kazıntı veya silintinin ayrıca onanmamış olması hâlinde inkâr durumunda göz önünde tutulamayacağı, değişikliğin senedin geçerliliğine ve anlamına etkili olması hâlinde senedin kısmen veya tamamen hükümsüz sayılabileceği düzenlenmiştir.

Yargıtay uygulamasında da senet üzerindeki bedel değişikliğinin düzenleyen tarafından paraf veya imza ile onanmaması hâlinde senedin tahrifat öncesindeki bedel üzerinden geçerli kabul edilmesi gerektiği benimsenmektedir.

Somut olayda davacı tarafça dava konusu senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığı ileri sürülmemiş, uyuşmazlık senet bedelinin sonradan değiştirilerek artırıldığı iddiasına dayandırılmıştır. Adli Tıp Kurumu raporu ile senet bedeline ilişkin yazı ve rakamların sonradan değiştirildiği tespit edildiği gibi, söz konusu değişikliklerin davacı tarafından paraf veya imza ile onaylandığına ilişkin herhangi bir delil de bulunmamaktadır.

Bu nedenle dava konusu bononun tahrifat öncesindeki miktarı üzerinden geçerli olduğunun kabulü gerekmiştir. Dosya kapsamından senedin tahrifat öncesi bedelinin 2.000,00 TL olduğu anlaşılmakla, davacının 2.000,00 TL asıl alacak miktarı bakımından borçlu olduğu, senet bedelinin 2.000,00 TL'yi aşan 2.150.700,00 TL'lik kısmı bakımından ise borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla davacının menfi tespit talebinin 2.150.700,00 TL yönünden kabulüne, 2.000,00 TL yönünden ise reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacının kötüniyet tazminatı talebi yönünden yapılan değerlendirmede;

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/5. maddesi uyarınca borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğunun anlaşılması hâlinde, borçlunun talebi üzerine dava nedeniyle uğradığı zararın alacaklıdan tahsiline karar verilebileceği ve takdir edilecek zararın haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamayacağı düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için yalnızca takibin haksız olduğunun belirlenmesi yeterli olmayıp, ayrıca alacaklının takipte kötüniyetli olduğunun da ortaya konulması gerekmektedir. Yargıtay uygulamasında da takibin haksız olmasının tek başına kötüniyet tazminatı için yeterli olmadığı, alacaklının kötüniyetli olduğunun ayrıca kanıtlanması gerektiği kabul edilmektedir.

Somut olayda Adli Tıp Kurumu raporu ile senet bedelinde tahrifat yapıldığı ve senedin 2.000,00 TL olan gerçek bedelinin 2.152.700,00 TL olarak değiştirildiği tespit edilmiş ise de, söz konusu tahrifatın davalı tarafından yapıldığı veya davalının tahrifat yapıldığını bilerek senedi bu haliyle icra takibine koyduğu hususu dosya kapsamındaki mevcut delillerle kesin olarak ortaya konulamamıştır.

Davalı taraf cevap dilekçesinde senette tahrifat bulunmadığını savunmuş ise de, bu savunmanın mahkemece kabul edilmemesi ve tahrifatın sabit görülmesi, tek başına davalının tahrifattan haberdar olduğunu veya takibi kötüniyetle başlattığını göstermemektedir. Zira kötüniyet tazminatı bakımından davalı alacaklının tahrifatı bildiğinin veya bilmesi gerektiğinin somut delillerle ortaya konulması gerekmektedir.

Eldeki dosyada ise davalının tahrifatı yaptığına veya tahrifatın varlığını bilerek takip başlattığına ilişkin, Adli Tıp Kurumu raporundaki teknik tespit dışında ayrıca kötüniyeti ortaya koyan kesin ve yeterli bir delil bulunmadığından, davacının kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebi yönünden ise; davacının senet üzerindeki tahrifat iddiasının Adli Tıp Kurumu raporu ile doğrulandığı, dolayısıyla davacının dava açmakta haksız ve kötüniyetli olduğunun kabulünü gerektirecek koşulların oluşmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın tazminat talebinin de reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafın icra takibinin iptaline ilişkin talebi yönünden ise; dava konusu senedin tahrifat öncesi bedelinin 2.000,00 TL olduğu ve bu miktar yönünden senedin geçerliliğini koruduğu gözetilerek, takibin tamamının iptaline karar verilmesi mümkün görülmemiş; davacının borçlu olmadığı tahrifatla artırılan 2.150.700,00 TL asıl alacak kısmı yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekmiştir.

Her ne kadar icra dosyasında asıl alacağın yanında protesto gideri ve işlemiş faiz de talep edilmiş ise de, eldeki davada dava değeri ve menfi tespit istemi dava konusu bononun 2.152.700,00 TL bedeli üzerinden belirlenmiş olup, uyuşmazlığın esasını bononun bedel kısmındaki tahrifat oluşturmaktadır. Bu nedenle hükmün, takip dosyasındaki fer'î alacakların yeniden hesaplanması şeklinde değil, dava konusu senedin gerçek bedeli ve davacının bu senet nedeniyle borçlu olmadığı miktar üzerinden kurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Dava konusu senedin “malen” kaydını içerdiği, bu nedenle senedin mal karşılığı düzenlendiğinin karine olarak kabul edilmesi karşısında, Mahkememizce verilen tensip ara kararı ile davacı tarafa dava konusu senet karşılığında mal teslim almadığını ispata yarar delillerini sunması için süre verilmiştir. Davacı tarafça verilen süre içerisinde bu hususa ilişkin herhangi bir belge veya yazılı delil sunulmamıştır. Bu itibarla, davacı tarafın dava konusu senet karşılığında mal teslim almadığı yönündeki iddiasını ispatlayamamıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne, davacının dava konusu bono nedeniyle 2.150.700,00 TL asıl alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine, 2.000,00 TL yönünden menfi tespit talebinin reddine, tahrifatla artırılan kısım yönünden takibin iptaline ve davacının kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

(IV) HÜKÜM SONUCU, YARGILAMA GİDERLERİ VE KANUN YOLU:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;

Davacının, Karapınar İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe konu, 25/07/2025 tanzim tarihli 15/09/2025 vade tarihli ve 2.152.700,00 TL bedelli bono nedeniyle 2.150.700,00 TL asıl alacak yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, takip konusu senedin tahrifatla artırılan 2.150.700,00 TL asıl alacak kısmı yönünden TAKİBİN İPTALİNE,

Davacının mezkur bonodan kaynaklanan 2.000,00 TL asıl alacağa ilişkin talebinin REDDİNE,

Tarafların kötüniyet tazminat taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE

2-Alınması gereken 146.914,31 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 36.762,74 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 110.151,57 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 87,50 TL vekalet harcı, 36.762,74 TL peşin harç toplamı 37.465,64 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 7.500,00 TL ATK fatura ücreti, 14.534,92 TL posta tebligat gideri toplamı 22.034,92 TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 22.012,88 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 319.098,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ret oranına göre hesaplanan 4.595,40 TL'nin davalıdan, 4,60 TL'nin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).

8-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının HMK'nın 333. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/10/2026

KatipHakim