mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E. 2025/969 K. 2026/1216

Karar tarihi: 1 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
25/02/2025
NUMARASI
... Esas- ... Karar
VEKİLLERİ
Av... Av...
DAVA
Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ
01/10/2026
YAZIM TARİHİ
01/10/2026

Taraflar arasında görülen davada Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas -... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Davacı vekili, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yürütülen kambiyo senetlerine özgü icra takibine konu olan bononun davalının eşi ...... tarafından tefecilik yapmak suretiyle müvekkilinden alındığını ve ......'ın eşi davalı lehtar gösterilmek sureti ile 34.000,00 TL bedelle düzenlendiğini, olay nedeniyle müvekkilinin davalının eşi hakkında suç duyurusunda da bulunduğunu, müvekkilinin ekonomik sıkıntı çekmesi üzerine arkadaşı dava dışı ......'den yardım talep ettiğini, arkadaşının da müvekkilini galericilik yapan davalının eşi ...... isimli şahıs ile yardımcı olması için tanıştırdığını, bu şahsın müvekkiline 21.000,00 TL borç verdiğini, vermiş olduğu bu nakit para karşılığında sanki araç satışı yapılmış gibi sözleşme imzalattığını ayrıca, müvekkilinin eşinin üzerine kayıtlı olan ...... plakalı araca 30.000,00 TL’lik rehin konulduğunu, konulan bu rehin sonucunda Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra yoluyla aracı sattırarak haksız bir şekilde onun da parasını aldığını ayrıca, davalının eşi ......'ın müvekkilinden, davalı adına yazılmış dava konusu 34.000,00 TL değerinde bonoyu da alındığını, müvekkilinin 21.000,00 TL olan borcunu 2018 yılının Temmuz ve Haziran aylarında 10.000,00 TL ve 20.000,00 TL olmak suretiyle arkadaşı dava dışı ...... tanıklığında ödediğini, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalı tarafından başlatılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, davanın kabulü ile müvekkilinin söz konusu senedin borçlusu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalının kötüniyetli olmasından dolayı %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili, bononun kıymetli evrak niteliğine haiz olduğunun davacı tarafça ikrar edildiğini, bonoda kayıtsız şartsız borç ikrarı bulunduğundan bu kaydın aksini iddia eden davacının iddiasını aynı kuvvette belgelerle ispatlaması gerektiğini, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, müvekkilinin alacağının mevcudiyetinin icra takibine konu olan bononun senet niteliğinde olması nedeniyle ispatlandığını, tanık dinletme talebine muvafakat etmediklerini, davacının iddialarının mesnetsiz olup, müvekkilinin bononun meşru hamili olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)" davasıdır.

Mahkememizce Konya C.Başsavcılığı Hazırlık Bürosu'na, Konya .... İcra Müdürlüğü'nü, Konya .... İcra Müdürlüğü'ne, Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne, Konya 11. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, Konya .... Ağır Ceza Mahkemesi'ne yazı yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, 15/02/2018 keşide tarihli 30/07/2019 ödeme tarihli 34.000 TL bedelli bonodan kaynaklandığı görülmüştür.

Yapılan yargılama sonunda Mahkememizin 23/12/2022 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilam ile davacının davasının reddine karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM 6. HD'nin 24/04/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Mahkememizin kararı kaldırılmış ve dava ... E. sıramıza kaydedilmiştir.

Konya BAM 6. HD. 24/04/2024 tarihli kararında özetle; "...Davalı ile dava dışı ......'ın karı koca oldukları, uyap üzerinden ilgili kurumlardan yapılan sorgulamada, davalının 17.03.2016 - 31.12.2022 tarihleri arasında araç satımı işi (oto galericiliği) ile iştigal ettiği, dosya arasında bulunan kayıt ve belgeler ile dava dışı ......'ın, Konya ....ACM'nin ... E.sayılı dosyasından alınan beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının eşi adına kayıtlı araç üzerine konulan rehin işleminin davalıya vekaleten, eşi ... tarafından yapıldığı, rehin sözleşmesi tarihi ile takibe konu bononun keşide tarihinin aynı olduğu, hususları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu bonoda her ne kadar davalı alacaklı olarak gözükmekte ise de; bu bononun davacı ile davalının eşi arasındaki alacak nedeniyle düzenlendiği kanaatine varılmış olup, mahkemece mücerretlik ilkesine dayanılarak davanın reddine karar verilmesinin doğru olmamıştır. Bu nedenlerle, dava konusu bonoya dayalı alacak nedeniyle davacının eşi adına kayıtlı araç üzerine konulan rehnin, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile paraya çevrilmesi yolu ile yapılan icra takibinde aracın satıldığı anlaşıldığından bu dosyadan elde edilen paranın dava konusu takipteki borca mahsup edilmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasından alacaklıya yapılan ödeme dikkate alınarak; ayrıca davacı tarafça yemin deliline de dayanıldığından, davacının 10.000,00 TL ve 20.000,00 TL elden ödeme iddiasına ilişkin, davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen eksikliklerin ikmalinden..." şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Kaldırma kararı sonrası davacı tarafa yemin teklifi edilmesi hususunda kesin süre verilmiş, davacı tarafça yemin edilen davalı asil mahkememiz duruşmasında hazır edilmiştir.

Mahkememizin 25/02/2025 tarihli duruşmasında beyanı alınan davalı asil ... duruşmada "Davaya konu bono nedeniyle eşim ......’a toplam 30.000 TL elden ödenmediğine namusum şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerler üzerine yemin ederim, dedi. Davalıya beyanınızda ve yemininizde ısrarlı mısınız ? diye soruldu. Yeminimde ve beyanımda ısrar ediyorum, " şeklinde beyanda bulunarak yeminini eda etmiştir.

Mahkememizin ... Esas nolu dosyasında 23/12/2022 tarihinde; "Somut olayda; ......'ın tefecilik yapmak suretiyle davacı taraftan almış olduğu bonoyu icra takibine koymuş olduğu ve davacının bu bono nedeniyle borcu bulunmadığından bahisle mahkememizde menfi tespit davası açıldığı, davaya konu bononun kambiyo senedi olması, kambiyo senetlerinin iktisabında asıl olanın iyi niyet karinesi olduğu, davalının senedi kötü niyetli olarak ele geçirdiğinin ispatının davacı üzerinde bulunduğu, davalı hakkında yürüyen bir soruşturmanın bulunmadığı, ayrıca dava dışı ...... hakkında tefecilik suçundan kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin ek karar verildiği, davacı tarafından davaya konu bononun ödendiğine ilişkin ispata yeter delil de sunulmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verilmiştir.

Konya BAM. 6.HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı sonrası, davalıya usulüne uygun yemin yaptırılmış, BAM kaldırma kararı doğrultusunda Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasında elde edilen para, dava konusu takipteki borca mahsup edilmiş, BAM kaldırma kararı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş...." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, Konya ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas nolu dosyasında takibi yapılan 34.000,00 TL’lik bono nedeniyle, davacının davalıya 26.500,00 TL borçlu olmadığının tespitine, şartları oluşmadığından, davacı tarafın tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, mahkemenin gerekçesinin yerinde olmadığını, cevap dilekçesinde ileri sürdükleri iddia ve vakıaların gerekçede tam olarak karşılanmadığını ve yargılama sırasında dikkate alınmayarak eksik araştırmaya sebebiyet verildiğini, kaldırma kararının tam olarak yerine getirilmemesi sebebiyle de eksik araştırma yapıldığını, yemin deliline dayanan davacının kambiyo senedinde mündemiç olan tüm alacak için yemin ettiğini, yemin metninin alacağın bir kısmı için bölünemeyeceğini dolayısıyla verilen kararın usul ve yasaya uygun olmadığını, HMK'nın 33. maddesi kapsamında taraflarına düşenin somut vakıaları izah etmek olup, hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait bir görev olduğunu, somut olayda, ispat yükü davacı tarafta olduğundan mahkemenin ispat yükünün tayininde hataya düştüğünü zira, bonolar hukuki mahiyeti gereğince kayıtsız ve şartsız bir borç içermekte olup, aksi durumun ancak aynı dereceli bir yazılı belge ile ileri sürülmesi gerektiğini, dosyada davacı tarafın böyle bir yazılı belgesi ya da kanıtının bulunmadığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece daha önce verilen kararın Dairemizin ... E-... K. sayılı ilamı ile ''....İlk derece mahkemesince, davaya konu senedin kambiyo senedi olduğu, davalının senedi kötü niyetli olarak ele geçirdiğinin ispatlanamadığı, davalı hakkında yürütülen bir soruşturma bulunmadığı, dava dışı ...... hakkında tefecilik suçundan KYOK kararı verildiği gerekçelerine dayalı olarak, davanın reddine karar verilmiş ise de;

Davalı ile dava dışı ......'ın karı koca oldukları, uyap üzerinden ilgili kurumlardan yapılan sorgulamada, davalının 17.03.2016 - 31.12.2022 tarihleri arasında araç satımı işi (oto galericiği) ile iştigal ettiği, dosya arasında bulunan kayıt ve belgeler ile dava dışı ......'ın, Konya ....ACM'nin ... E.sayılı dosyasından alınan beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının eşi adına kayıtlı araç üzerine konulan rehin işleminin davalıya vekaleten, eşi ... tarafından yapıldığı, rehin sözleşmesi tarihi ile takibe konu bononun keşide tarihinin aynı olduğu, hususları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu bonoda her ne kadar davalı alacaklı olarak gözükmekte ise de; bu bononun davacı ile davalının eşi arasındaki alacak nedeniyle düzenlendiği kanaatine varılmış olup, mahkemece mücerretlik ilkesine dayanılarak davanın reddine karar verilmesinin doğru olmamıştır. Bu nedenlerle, dava konusu bonoya dayalı alacak nedeniyle davacının eşi adına kayıtlı araç üzerine konulan rehnin, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile paraya çevrilmesi yolu ile yapılan icra takibinde aracın satıldığı anlaşıldığından bu dosyadan elde edilen paranın dava konusu takipteki borca mahsup edilmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasından alacaklıya yapılan ödeme dikkate alınarak; ayrıca davacı tarafça yemin deliline de dayanıldığından, davacının 10.000,00 TL ve 20.000,00 TL elden ödeme iddiasına ilişkin, davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına....'' gerekçesiyle, kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemiz kaldırma ilamında da belirtildiği üzere; Davacı tarafça, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasına konu 34.000,00 TL bedelli bononun, davalının eşi ......'dan alınan 21.000,00 TL para borcu için davalı lehtar gösterilmek sureti ile tanzim edildiği, davalının eşine elden 10.000,00 TL ve 20.000,00 TL ödeme yapıldığı ayrıca, kendi eşi adına kayıtlı aracın üzerine davalı tarafından aynı borç nedeniyle rehin konulduğu, daha sonra bu aracın icra dosyasından sattırılarak alacak tahsilatı yapıldığı, dava konusu bono nedeniyle davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı iddia edilmiştir.

Davacının, davalının eşi ...... hakkında tefecilik, tehdit ve hakaret suçları nedeniyle savcılığa şikayette bulunduğu, tefecilik suçu yönünden KYOK kararı verildiği, tehdit ve hakaret suçları yönünden ise, ceza mahkemesinde dava açıldığı, neticede Konya ....ACM'nin ... E.-... K.sayılı dosyası ile davalının eşinin tehdit suçundan cezalandırılmasına, hakaret suçundan ise, beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalının eşi ......'ın, Konya ....ACM'nin ... E.sayılı dosyasında alınan savunmasında, " Galericiler sitesinde ... ...... isimli galerinin sahibiyim, katılan ...'ya 34.000 TL bedelli aracı 3,5 ay gibi bir vade şartı ile ile sattım, tek senet düzenledik, müşteki vadesi gelen senedin ödemesini yapmadı, aradığımda ise beni halledeceğim diyerek türlü bahaneler ile beni oyaladı, katılanın arkadaşı olan benim de tanıdığım ...... aracılığı ile bana haber göndererek senedin bedelini ödemeyeceği haberi geldi, zaten katılan ... benim telefonlarıma bakmıyordu, hatta ortak arkadaşımız ......'in de telefonlarına bakmıyordu, kendimi güvenceye almak için satış esnasında katılanın hali hazırda kullandığı ve eşinin adına kayıtlı araca noter aracılığı ile kendi lehime rehin de koymuştum, katılanın üzerine hiç bir şey olmayınca ben de rehin bıraktığım araç üzerinden alacağımı tahsil etmek için avukatım aracılığı ile icradan satış talep ettim, araç yakalanarak satıldı, alacağımın bir kısmını aldım ancak tamamını alamadım, halen katılan bana borçludur, net borç miktarını bilmiyorum," şeklinde beyanda bulunduğu tespit edilmiştir.

Dairemiz kaldırma ilamı sonrası mahkemece yapılan yargılama sırasında Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında araç satışı nedeniyle elde edilen para miktarı sorulmuş, müzekkere cevabı uyarınca anılan icra dosyasından aracın ihale ile 26.500,00 TL bedelle satıldığı tespit edilmiş, davacıya, ödeme iddiası yönünden yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış ve davacı tarafça yemin teklif etme hakkının kullanılması üzerine davalıya yemin teklif edilmiş, davalı tarafından yeminin eda edilmesi sonrası mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu durum karşısında, Dairemiz kaldırma ilamı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ile ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizliğin bulunmadığı ve bu itibarla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaati ile aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 1.810,21 TL harçtan, peşin alınan 732,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.078,21 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

4-İstinafa başvuran davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

6-Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 01/10/2026 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1.a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır

...