- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/55 K. 2026/1816
Karar tarihi: 30 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 123
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 297
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 307
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 30/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 17/09/2025
- NUMARASI
- ... Esas -...Karar
- VEKİLLERİ
- Av. ... Av. ...
- VEKİLİ
- Av. ... : 2 -...
- VEKİLLERİ
- Av. ... Av. ...
- DAVANIN KONUSU
- Menfi Tespit
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 02/.../2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 1986 yılından bu yana adresindeki akaryakıt istasyonuna sahip olduğunu, 20.09.2007 tarihinde önceki sağlayıcı ... ayrılarak anlaştığı ... logosu altında çalışmaya başladığını, bayilik sözleşmesi ve eki protokol uyarınca; ... istasyonun donanımı ve otomasyonu için ...’ya 400.000 ABD doları karşılıksız hibede bulunulduğunu, ... mülkiyetindeki ... ... Ada ... parsel üzerindeki istasyonun tapu kaydına ... lehine 600 bin TL ipotek ve 15 yıllık süreyle intifa hakkının tesis edildiğini, buna karşılık ... 15 yıl süreyle ... logosu altında çalışmayı, protokol hükümlerinde yazılı miktarda ürün satmayı taahhüt ettiğini, tarafların karşılıklı olarak edimlerini yerine getirdiğini, fakat ...'nın kötü yönetim ve bir dizi yolsuzluklar nedeniyle batırıldığını, 14...2008 tarihinde başlatılan soruşturma kapsamında davacının istasyonunun bulunduğu Yerbeleni tesislerindeki belgelere Mahkeme kararıyla el konulduğunu, elkoyma üzerine t 0000000000
doların ödetilmesine karar verildiğini, dosyanın Yargıtay incelenmesinde olduğunu, ..."in stihsal ettiği kararları .... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esaslarında takibe koyduğunu, takiplere ilişkin hacizler - tapu kaydındaki son kontrollerine göre 2023 yılına kadar yenilenmekte olduğunu, ... tapu kaydındaki intifa hakkını 08...2021 gün ve ... yevmiye nolu intifa terkin senedi uyarınca kaldırdığını, ... elindeki belgelerde, Yönetim Kurulu karar defterinde, Genel Kurul tutanaklarında ... ile ... arasında aktedilmiş bir sözleşmeye, icazete vb. belgeye rastlanmadığını, eski yönetim kurulu üyelerinden sorulmuş, araştırılmış, ...’ın ... ile anlaşmasının bulunmadığının bildirildiğini, Ağır Ceza Mahkemesindeki belgeler ise 14...2008 öncesine ait olduğunu, bunun üzerine ... – ... arasında imzalanmış olan bayilik sözleşmesinin dayanağı kalmadığından terkin tarihinden itibaren ... konumundaki ...’a.... Noterliğinin 18...2021 gün ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek tahliyesi istendiğini, ...'ın ihtarnameye yazılı veya sözlü hiçbir yanıt vermediğini, ... Yönetiminin defalarca istasyonun iadesi için ... yöneticisi ... ...’a başvurulduğunu fakat sonuç alınamadığını, bir kısım ... üyeleri 16.02.2022 tarihinde istasyonun giriş çıkışını kamyonlarıyla kapatarak haksız elatılan taşınmazdan gasıbı kovma girişiminde bulunulduğunu, şikayet üzerine yaklaşık 1 saat süren eylem polis müdahalesiyle sona erdiğini, ... vekili marifetiyle taşınmazdaki akaryakıt tesislerini kullanan ... ve aynı taşınmazda lastikçi dükkanı bulunan ...aleyhlerine haksız işgal davası (elatmanın önlenmesi) davasının açıldığını, ...'ın ilk kez bu davaya savunma kanıtı olarak 17.11.2009 tarihli, ... adına sıfatı belirsiz 2 imzalı 13 yıl 1 ay süreli kira sözleşmesi sunduğunu, sözleşmeye nazaran ... o tarihte ...’in ...’dan alacağı olduğu belirtilen 225.000 TL borcu üstlenmekte, buna karşılık 13 yıl 1 ay süreyle akaryakıt tesislerini kullanma hakkı tanınmaktaydı ,alt kiracı tutma, devretme hakkının olmadığını, bu belge üzerine açılan davanın tahliye davası olarak görevsizlik kararı verdiğini, görevli mahkemede taşınmazın tahliye edildiğinin bildirilmesi üzerine davanın konusuz kaldığını belirterek; ...-... arasındaki feshedilen bayilik sözleşmesinin hükümlerinin 08...2021 gün ve ... yevmiye nolu intifa hakkı terk beyannamesi sonucu ortadan kalmış olduğunun tespitine, ... – ... arasındaki yakıt bayiliğiyle ilgili alacak-borç ilişkisinin ...’a devredilmiş olduğunun tespitine, ...’in açmış ve kazanmış olduğu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...-..., ...-... sayılı kararların kendi mecrası içinde çözümlenmesine, sonucuna göre ...’nın ...’a yönelme, borçtan kurtulma davaları açmasında muhtariyetine, ...-... arasında aktedildiği savunulan, Yönetim Kararı, Genel Kurul kararına dayanmayan kira akdinin kabulü halinde ...’nın ...’e olan yukarıda anılı ... ve ... İcra Müdürlüklerindeki takiplerin İPTALİNE, bu bağlamda ipoteğin fekkine, hacizlerin kaldırılmasına, Mesmu görülecek 17.11.2009 tarihli 13 yıl 1 ay süreli kontratının 17.12.2022 tarihinde sona erdiğinin tespitine, ... ...’ın ceza dosyasındaki 1 saatlik eylemden doğan zararının 5.000 TL olduğuna dair beyanı ve şikayetten vazgeçmek için 100.000 TL tazminat ödenmesi istemine nazaran, kira kontratının sona erdiği 17.12.2022 tarihinden, tahliye ettiklerine dair ... sayılı dosyadaki ....04.2023 günlü beyanlarına göre hesaplanacak 3 ay 23 günlük haksız işgal tazminatının ...’tan alınıp ...’ye verilmesine, nedensiz zenginleşme gününden itibaren ticari faiz yürütülmesine, Kira sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak aynı taşınmazdaki bir dükkanı lastikçi ...’ya kiralamış olduğu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... ve Sulh Hukuk Mahkemesinin ..., .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyalarındaki beyanlarıyla sabit olduğundan, buradan elde ettiği gelirin tamamının veya sözleşme yoksa hesaplanacak haksız işgal tazminatının nedensiz zenginleşme hükümleri eşliğinde ...’tan alınıp ...’ya ödetimesine, ... ... temsilcisi haksız şikayetçi ve müdahil ... ... aleyhine maddi ve manevi tazminat davaları açma hakkının saklı tutulmasına, üksi durumda, yani ...’ın ...’in ...’dan olan alacaklarını ödemediği, ... tarafından kabul edilmediği ve ... tarafından ödendiği kanıtlanamadığı takdirde, haksız işgal tazminatına ek olarak, yukarıda anılı takiplerin infaz tarihine kadar olan tüm kapak hesabının işleyecek ticari faizleriyle birlikte ...’tan alınıp ...’ya verilmesine karar verilmesi talep talep etmiştir.
Davacı 21/04/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; ... aleyhine açılan menfi tespit ve ipoteğin fekki davaları ... Ltd. ile yapılan sözleşmeye göre 2009 itibariyle 225.000 TL olarak saptanan borcun üstlenilmiş olması, dolayısıyla sükut etmesi gerektiği nedenlerine dayalı olduğunu, ... yanıtında bu borcun üstlenildiği kabul edildiğni, fakat ...’in böyle bir talebinin olmadığının bildirildiğini, ...'in böyle bir ödeme yapılmadığını, alacaklı olduklarını bildirdiğini, aleyhe ikame ettikleri menfi tespit ve ipoteğin fekki davalarından vazgeçtiklerini, ...’in ...’dan olan alacağının ... uhdesinde olduğunu, 225.000 TL'nin hiçbir kişiye ödenmediğini ve ...'in davacıyı ibra etmediğini, 17.11.2009 tarihindeki 225.000 TL’nin dava tarihi itibariyle güncellenmiş karşılığını o tarihteki mevzuat uyarınca %40 icra inkar tazminatıyla birlikte ... Ltd.’den alınıp, davacıya ödenmesine karar verilmesini, ... aleyhine açtıkları davanın vazgeçme eşliğinde reddine, ... lehine takdir edilecek yargılama giderlerinin dava açılmasına neden olan ...’ yüklenmesine, davalarının talep gibi ıslahı ile 17.11.2009 tarihinde ödenmesi gereken 225.000,00 TL’nin dava gününe endekslenmiş karşılığının uğranılan zarar kapsamında %50 icra inkar tazminatıyla birlikte davalıdan alınmasına, dava günüden itibaren ticari faiz yürütülmesine, sözleşme dışı haksız olarak işgal edilen istasyonun bilirkişi tarafından belirlenecek 3 ay 23 günlük tazminatının dava gününden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Petrol vekili dilekçesinde özetle; davacının, talebinin icra dosyasına dair borçlu olmadığına yönelik menfi tespit davası olduğunu, yetkili mahkemenin alacaklanın yerleşim yeri mahkemesi olan ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava dosyasında hem ...'ın hemde müvekkili şirketin hasım olarak gösterildiğini, davanın ayrı ayrı her iki davalıya yöneltilmesinin gerektiğini, davacının talebinin ... 2.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında borcun sükut ettiği ve bu dosyadan konulan haczin kaldırılmasına yönelik olduğunu, davacının iddiasının takip hukukuna ilişkin sebeplere dayalı olup, ödeme iddiası yada borcun sona erdiğine ilişkin başka yazılı bir belge ile kanıtlanan iddiasının bulunmadığını, müvekkili tarafından açılan davada Yargıtay incelemesinin halen devam etmekte olduğunu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında Mahkemece 400.000-USD'ni davacısından tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verildiğini, hükmün ... 13. İcra Müdürlüğünün 2013/8440 sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini ancak alacağın tahsil edilemedini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında Mahkemece 94.750-USD'nin davacısından tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verildiğini, Hükmün icra takibine konu edildiğini ancak tahsil edilmediğini, takip işlemlerinin deva etmekte olduğunu, davacı vekilinin bu davaları Post çıkarmak şeklinde ifade etmiş ise de davaların konusunun yatırım iadesi ve satış taahhüdüne aykırılık olarak tespit edilebileceğini, müvekkilinin intifa hakkına dayalı olarak taşınmazı diğer davalı ...'a kullandırması ile davacıya yönelttiği talepleri arasında bir bağ, bir mükerrerlik olmadığını davacının ... ile imzaladığı sözleşmedeki 255.000-TL bedele yönelik ödeme iddialarının, ...'in davacıdan olan alacaklar ile ilişkilendirmesinin hatalı olduğunu, ...'in ... ve davacı arasında imzalanan sözleşmeye taraf olmadığını, ayrıca 255.000 TL'nin ... nezdindeki hangi alacak için kararlaştırıldığının net ve belirli olmadığını, bu nedenle davacının müvekkilimizin taraf olmadığı ... ve Davacı arasındaki sözleşmedi bedellerin ... nezdindeki alacaklara mahsup edilmesi yönündeki iddiasının dayanaksız ve temelsiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin, müvekkili şirketten talebi, gerçekte var olmadığını ve geçersiz olduğunu iddia ettiklerini, 17.11.2009 tarihli kira sözleşmesindeki 225.000,00 TL tutarındaki borcun üstlenilmesi nedeniyle talep edilen alacak olduğunu, kira sözleşmesi, kooperatifi temsile yetkili olan başkan... ve 2. Başkan ... imzası ile akdedildiğini, hatta kooperatife ait 09.07.2008 tarih, ... nolu 2. Sınıf G.S.M. belgesine ait tüm işletme hakları da, müvekkil şirkete devredildiğini, müvekkili şirket açısından, davacının talebi kira sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, kira sözleşmesinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın çözümünde, görevli olan mahkeme Sulh Hukuk mahkemesi olup, olayımızda yetkili mahkeme ... Sulh Hukuk mahkemesinin olduğunu, davacı kooperatifin daha önce müvekkili şirkete, haksız işgal gerekçesiyle açtığı ... ... 1. Asliye Hukuk mahkemesinin ... E. Sayılı müdahalenin meni davası, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlikle sonuçlanarak dosyanın ... sulh hukuk mahkemesine gönderildiğini, bu nedenle müvekkili yönünden görevsizlik kararı verilmesini ve dosyanın ... Sulh Hukuk mahkemesine gönderilmesini talep etiklerini, taleplerin açıklanmasına ilişkin ikinci dilekçenin farklı talepler içerdiğini, farklı taleplere muvafakatlerinin bulunmadığını, davacı kooperatifin sözleşmede bahsettiği 225.000,00 TL ile ilgili, diğer davalı ...’in davacı şirketten bir talebinin olmadığını, davacı şirket ile ... arasındaki parasal anlaşmazlıkların, kira sözleşmesindeki ödeme ile bir ilgisinin bulunmadığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyasının incelenmesi durumunda gerçeklerin ortaya çıkacağını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin sözleşme bitim tarihinde taşınmazı tahliye ettiğini, iş yerini kapattığını ve buna ilişkin olarak da 18/12/2022 işi bıraktığına ilişkin kapanış bildirim dilekçesi verdiğini, davacı kooperatifin, sanki müvekkili şirketin kira bitiminden sonra da istasyonu çalıştırmaya devam etmiş gibi para talep etmesinin yasal olmadığını, kabul anlamana gelmemek üzere, bir bedel talep edebilecekse bile bu bedel müvekkilinin kazancı olamayacağını, bu nedenle 3 ay 23 günlük haksız işgal tazminat talebinin yasalara aykırı olduğunu, müvekkilinin ... isimli kişiye her hangi bir dükkan kiralamadığını ve bu kişisinin lastik dükkanı ile müvekkilinin hiç bir ilgisinin bulunmadığını belirterek öncelikle görevsizlik kararı verilerek, dosyanın yetkili ... Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini, müvekkili hakkındaki tüm taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " Davacı Kooperatif ile davalı ... Petrol ve Tarım Ürünleri Taşımacılık Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında, 13 yıl 1 ay süreli kira sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafça 21/04/2025 tarihli ISLAH dilekçesi ile, menfi tespit ve ipoteğin fekki davalarından ve davalı ... Petrol ve Ticaret Anonim Şirketi (...) aleyhine açılan davadan vazgeçtiğini bildirdiği, yani dava konusunun sadece davalı ... Petrol ile yapılan kira sözleşmesinde kira bedeli olarak belirlenen 225.000,00 TL'nin bugüne kadar ödenmemesi nedeni ile, 225.000,00 TL'nin güncellenmiş değerinin tespit edilerek, %40 icra inkar tazminatı ile davalı (kiracı) ... Petrolden tahsili talebi olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafın ıslah dilekçesi ile davaya konu uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığından bu nedenle de görevli Mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan, mahkememizce görevsizlik kararı verilerek; 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nun 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... ve ... Ltd Şti iş ve işlemleri itibariyle 1. Sınıf tacirleri olduğunu, konu çekişmenin salt “kira sözleşmesi”yle ilintili olup olmadığını, kiralayan sıfatını kazanmak için sadece mülk sahibi olmak yetmeyeceğini, hatta mülk sahibi olmak 2 planda kaldığını, aslolan bu hakka sahip olduğunu, bu kapsamda ... hak sahibi olmadığını, bayilik sözleşmesi ve eki protokol hükümleri eşliğinde istasyonun intifa hakkı ...’e ait olduğunu, ... ise sadece akaryakıt bayilik ruhsatı olan bir kişiyle (olayımız ...) anlaşabilir olduğunu, olayın kira akdi gibi görülse de ... – ... – ... arasında bir ticari sözleşme olduğunu, gösterilen kira bedeli Vergi Dairesi tarafından şart koşulduğu için yazılı ve esasında likit bir alacağını karşılamadığını, bu sözleşmeye göre ...’ın kiracılık sıfatını kazanmasının mümkün olmadığını, öte yandan kira bedelinin de tahmini olduğunu, Aylık, yıllık, artış vb. veriler, yaptırım karşılığının olmadığını, atipik sözleşme olduğunu, o tarih itibariyle ...’in ... aleyhine giriştiği icra takiplerinin kapak hesabı bile yapılmadığını, keza ödeme gününün de saptanmadığını, anlaşmanın konusunun mülkiyeti ...’ya ait olup, feshedilen 15 YIL SÜRELİ ... - ... BAYİLİK SÖZLEŞMESİ karşılığında intifa hakkı ...’e devredilen istasyonun ... tarafından giydirilmiş yapısı, makine ve teçhizatıyla birlikte bakiye 13 yıl bir aylık süre boyunca işletme hakkının ...’dan alınıp ...’a devrinden ibaret olduğunu, yani kiralananın sadece taşınmaz olmadığını, kaldı ki taşınmazın dahi kiralama hakkının bu süreçte ...’e ait olduğunu, kişi hakkında öldürmeye teşebbüs suçlamasıyla Ağır Ceza Mahkemesine dava açılmış olsa ve sonuçta kasten yaralama sübut bulsa görevsizlik kararı verilemeyeceğini ya da haksız işgal tazminatı istendiğinde yapılan yargılama sonunda kiracı olduğunu kanıtlamış olsa görevsizlik kararı verilemeyeceğini, Yerel Mahkemece; gerekçeli kararla birlikte istinaf dilekçesinin ... vekiline tebliğini, yanıtlama süresi sonunda dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine sunulmasını, Yüksek Mahkemece; inceleme sonunda yerinde olmadığını düşünülen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava tazminat istemine ilişkindir.
Davacı tarafça davalılar ... ve ... şirketleri aleyhine eldeki dava açılmış, ancak 21/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile sonuç olarak
”… a) ... aleyhine açtığımız davanın vazgeçme eşliğinde reddine,
b) ... lehine takdir edilecek yargılama giderlerinin dava açılmasına neden olan ...’ yüklenmesine,
c) Davamızın talep gibi ıslahı ile 17.11.2009 tarihinde ödenmesi gereken 225 bin TL’nin dava gününe endekslenmiş karşılığının uğranılan zarar kapsamında %50 icra inkar tazminatıyla birlikte davalıdan alınmasına, dava günüden itibaren ticari faiz yürütülmesine,
d) Sözleşme dışı haksız olarak işgal edilen istasyonun bilirkişi tarafından belirlenecek 3 ay 23 günlük tazminatının dava gününden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,”
karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece davacı tarafın ıslahı ile davaya konu uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığından ve görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi olduğundan davanın dava şartı noksanlığı nedeniylle usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK/6100 sayılı Kanun) 123. maddesi ; “(1) Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir.” şeklinde düzenleme içermekte olup daha sonra 22.07.2020 kabul tarihli 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un .... maddesi ile düzenlemeye “Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.” şeklinde ek cümle getirilmiştir.
Görüldüğü üzere davacı HMK’nın 123. maddesine göre davalının açık rızası olmaksızın davasını geri alamaz.
Üstü örtülü (zımni) rıza, davanın geri alınması için yeterli değildir. Davacı geri alma iradesini mahkemeye bildirir ve davalı da buna açıkça rıza gösterirse dava geri alınmış olur. Davalı geri almaya rıza göstermezse davaya devam edilmelidir.
Dava, davalının yokluğunda devam ediyorsa, davacının davasını geri almasına mümkün değildir; çünkü davalının buna açıkça muvafakat ettiğini (mahkemeye) bildirmesine imkân yoktur.
Davayı geri alma talebinin ve buna muvafakatın mahkemeye karşı (dilekçe ile veya duruşmada tutanağa yazdırmak suretiyle) yapılması gerekir. Davalı davacının davayı geri almasına açık bir şekilde muvafakat ederse, mahkeme davanın esası hakkında bir karar vermez. Davanın geri alınması durumunda mahkemece "karar verilmesine yer olmadığına" kararı verilir.
Davayı geri alan davacı, bununla davasını terk etmiş olmaktadır. Bu nedenle, mahkemenin (o zamana kadar edindiği kanaat gereğince, tarafların haklılık durumuna göre) haksız gördüğü tarafı, yargılama giderlerine (ve bu arada vekâlet ücretine) mahkûm etmesi gerekir (m. 425). Dava, hüküm verildikten sonra da (hüküm kesinleşinceye kadar, temyiz veya karar düzeltme aşamasında da) geri alınabilir. Bu hâlde, verilmiş (ve fakat henüz kesinleşmemiş) olan hüküm geçersiz (hükümsüz) olur.
Öte yandan, davanın geri alınması hâlinde kişi görülmekte olan davasını şimdilik takipten vazgeçerek yani geri alarak ilerde ne zaman isterse yeniden açabilme imkânına sahip olmaktadır.
Davanın geri alınması durumunda, dava hiç açılmamış sayılır, mahkemece geri alma anına kadar yapılan yargılamadaki oluşan kanaate göre haksız olduğu düşünülen tarafa vekâlet ücreti ve diğer yargılama giderleri yüklenir.
Davanın geri alınması için “davayı takipten sarfınazar etmek”, “davayı takipten vazgeçmek”, “davanın atiye bırakılması” gibi adlarda kullanılmakta ise de, davayı takipten vazgeçmek, davadan feragat ve davayı takipsiz bırakmak ile karıştırıldığından buna “davayı geri alma” denilmesi daha doğru olur.
Davayı geri almak, davadan feragatten tamamen farklıdır.
Feragat, 6100 sayılı Kanunun 307. maddesinde, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış; 310. maddesinde ise, hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebileceği açıklanmıştır. Hiç kimse kendi lehine olan bir davayı açmaya zorlanamayacağı gibi, davacı da açmış olduğu bir davayı sonuna kadar takip etmeye zorlanamaz. Usul hukukumuzda kural olarak hüküm kesinleşinceye kadar her davadan feragat edilebilir ve bir usul hukuku kavramı olarak davadan feragatin açık, kesin ve koşulsuz olması, yasa gereğidir.
Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
Feragat yalnız mevcut davadan değil, o dava ile istenen hak özünden vazgeçme anlamına gelir. Davadan feragat neticesinde feragate konu teşkil eden hak tamamen düşer ve artık bir daha dava konusu yapılamaz.
Oysaki geri almada davayı geri alan davacı, bununla talep sonucundan (yani hakkın özünden) feragat etmemekte, sadece davasını geri almakta ve onu ilerde tekrar açabilme hakkını saklı tutmaktadır. Ayrıca davadan feragat davalının rızasına bağlı olmadığı hâlde, davacının davasını geri alabilmesi için davalının açık rızası gerekir.
Kanun feragat ve geri alma için ayrı terimler kullandığı hâlde, uygulamada her zaman bu terim ayrılığına gereken dikkat gösterilmemekte, bu ise karışıklığa neden olmaktadır. Mesela feragat yerine “davadan vazgeçme” veya davayı geri almaya “davadan vazgeçme” ve feragata da “haktan vazgeçme” denildiği gibi, “dava hakkından feragat”, “esas haktan feragat” ve “davadan vazgeçme” terimlerinin birlikte kullanıldığına da rastlanılmaktadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11.03.2021 tarih ve 2016/2146 - 2021/250 E K sayılı, 18.12.2018 tarih ve 2015/1565 - 2018/1946 E K sayılı kararları ile yerleşik diğer içtihatları)
Kullanılan sözcükler dikkate alındığında davacının 21/04/2025 tarihli dilekçesindeki “davadan vazgeçme” beyanının 6100 Sayılı HMK.nun 123. maddesi kapsamında davanın geri alınması niteliğinde olduğu kuşkusuzdur.
Bu durumda mahkemece; davalılardan ... yönünden davanın geri alınması nedeni ile 6100 Sayılı HMK.nun 123. maddesi uyarınca değerlendirme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususta olumlu/olumsuz bir karar verilmeden hüküm kurulması HMK 297. Maddesine aykırı olup; kamu düzenine ilişkin bu husus yönünden kararın kaldırılması gerekmiştir.
Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup istinaf kanun yolu başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldırılmasına ve dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ... Esas -...Karar sayılı 17/09/2025 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA,
2-)Dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine,
3-)İstinaf başvurusunda bulunan tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde başvuran tarafa iadesine,
4-)İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
5-)İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-)HMK’nın 359/4.maddesi uyarınca iş bu kararın mahal mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile kesin olarak karar verildi.30/09/2026
...
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
