- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E. 2026/228 K. 2026/1557
Karar tarihi: 2 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4/1
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/1
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 19/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
Karar metni
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 26/09/2025
- NUMARASI
- ... Esas - ... Karar
- DAVANIN KONUSU
- İtirazın İptali (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- İSTİNAF KARAR TARİHİ
- 02/10/2026
- G. KARAR YAZIM TARİHİ
- 06/10/2026
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile aralarında buğday satım sözleşmesi olduğunu, satım bedelini ödediğini, ödemeye ilişkin banka dekontunun olduğunu, ürünleri alamadığını, davalıya gönderdiği dekontta açıklama olarak ürün avans bedeli yazdığını, davalının ürünleri teslim etmeyerek sözleşmeyi ihlal ettiğini, bedelin de iade edilmediğini, alacağın likit olduğunu belirterek itirazın iptalini ve tazminat talep etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde taraflar arasında buğday alımına ilişkin sözleşme yapıldığının iddia edildiği, dosya içerisinde bulunan belgelerin incelenmesinde davalının tacir olmadığı ve davanın, nisbi ticari dava mahiyetinde olmadığı gibi, mutlak ticari dava da olmadığı anlaşılmıştır.
Eldeki davada davacı tacir olsa da davalı tacir değildir. Bu nedenle tacir olmayan veya tacir sayılması mümkün olmayan gerçek ya da tüzel kişinin ticari işletmesinin olması da mümkün değildir.
Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına asliye ticaret mahkemeleri bakar. Davalı taraf tacir olmadığından ticari bir işletmeden de söz edilemez.
Bu nedenle H.M.K.'nun 114/1-c maddesi ve H.M.K.'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, daha önceden görevsizlik kararı veren Akşehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu tespit edilmiş, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Konya BAM 7. HD'ne gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle 1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle hmk'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddesi gereğince; açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, 2-daha önceden görevsizlik kararı veren akşehir 3. asliye hukuk mahkemesi'nin görevli olduğuna, karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, taraflar arasında gerçekleşen iş ticari niteliğinde olduğunu, zira hem para alış verişinin müvekkilinin ticari işletmesinin üzerinden yapıldığını , hem de kendi ticari işletmesi için satın alımın olduğunu, TTK 'da ticari işin tanımının açık olduğunu, somut uyuşmazlıkta adi bir sözleşmeden bahsedilemeyeceğini, kaldı ki dekont açıklamasında da -ürün alım avans bedeli- yazdığını, ayrıca her ne kadar sözleşmenin tarafı ........ olarak gözükse de ........'in yalnızca aracı olup asıl tarafın ........ olduğunu, ........'in tüm ticari iş ve işlemlerini kızı olan ........ üzerinden yürüttüğünü, dolayısı ile burada tamamen ticari bir ilişki olduğundan Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve dosyanın Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinde kalmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, buğday alım sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/1. maddesi uyarınca ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. Dolayısıyla TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır. TTK'nın 19/2. maddesi gereğince, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmez.
Eldeki davada; dosya arasında bulunan Akşehir Vergi Dairesinin 25/06/2025 tarihli yazısından, davacı tarafın bilanço esasına göre defter tuttuğu ve tacir olduğu anlaşılmasına rağmen, dosya arasındaki Afyonkarahisar Ticaret Sicil Müdürlüğünün 30/06/2025 tarihli ve Sultandağı Malmüdürlüğünün 30/06/2025 tarihli yazısından davalı tarafın tacir olmadığının anlaşıldığı ve dava satım sözleşmesinden kaynaklandığından mutlak ticari dava da olmadığı anlaşıldığından mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu itibarla; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/09/2025 tarihli, ... Esas - ... Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 615,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliği, avans iadesi ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
02/10/2026
.....
Başkan
...
e-imzalıdır
.....
Üye
...
e-imzalıdır
.....
Üye
...
e-imzalıdır
.....
Katip
...
e-imzalıdır
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.
