- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/352 K. 2026/93
Karar tarihi: 28 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 49
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 85
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
- DAVA TARİHİ
- 14/04/2025
- KARAR TARİHİ
- 28/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ...tarihinde Diyarbakır Mardin karayolu üzerinde, davacı adına tescilli ...plakalı otomobil ile karşı yönden gelen ve sağ şeritten sol şeride hatalı manevra yaparak kazaya sebebiyet veren ...plakalı kamyonetin çarpışması neticesinde davacıya ait aracın pert olduğunu, ceza soruşturması ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu raporunda karşı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu bulunduğunu, buna karşın sigorta şirketince sürücülerin %50 oranında kusurlu kabul edilerek davacıya pert bedeli karşılığı yalnızca 50.000,00 TL ödendiğini, değişen kusur oranına göre bakiye pert bedeli alacağı ile kaza tarihinden pert bedelinin ödendiği tarihe kadar aracın kullanılamamasından kaynaklanan ikame araç bedeli ve hak mahrumiyeti zararının doğduğunu, davalı sigorta şirketlerine yapılan başvurulardan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek ilgili kurumlara müzekkereler yazılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL bakiye araç pert bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte poliçe limitleri dahilinde zorunlu trafik sigortacısı davalı ...Sigorta A.Ş.'den ve poliçe limitini aşan kısım yönünden kasko sigortacısı davalı ...Sigorta A.Ş.'den tahsiline, yine şimdilik 100,00 TL hak mahrumiyeti ve ikame araç bedeli tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...Sigorta A.Ş.'den tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan aracın karıştığı kaza neticesinde davacıya ait aracın uğradığı bakiye değer kaybının talep edildiğini, müvekkili şirketin anılan poliçe kapsamındaki araç başına maddi zarar sorumluluk limitinin 50.000,00 TL olduğunu, davacının başvurusu üzerine açılan ...numaralı hasar dosyası kapsamında davacının maddi zarar talebine istinaden ...tarihinde 50.000,00 TL maddi zarar tazminatı ödemesi yapılarak poliçe limitinin tüketildiğini ve yerine getirilen yükümlülük sebebiyle şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, öte yandan kaza tarihi ile dava tarihi arasında iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu ileri sürerek öncelikle zamanaşımı def'inde bulunduklarını, müvekkili şirketin sorumluluğunun Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve poliçe hükümleri gereğince sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde Karayolları Genel Müdürlüğü’nden kaynaklanan yol kusuru, trafik işaret ve lambaları, yol yapısı, görüşü engelleyen unsurlar ile teknik arıza durumlarının kaza tespit tutanağında yeterince değerlendirilmediğini, kusur durumunun tespiti amacıyla ifade tutanakları ve ceza dosyası incelenmek suretiyle Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi ile Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, değer kaybı tespitinde kilometre, kullanılmışlık değeri, hasar büyüklüğü ve rayiç değer grubu gibi teknik verilerin gözetilmesi, aracın geçmiş tramer kayıtları incelenerek daha önce hasar gören kısımlar için yeniden değer kaybı hesaplanmaması gerektiğini, nitekim dilekçe ekinde sunulan hasar dosyasındaki ekspertiz raporunda değer kaybı oluşmadığının belirlendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bu hususta teknik hesaplama yapılması amacıyla uzman bilirkişiden rapor temin edilmesini talep ettiklerini, ayrıca aracın kullanılamamasından doğan ikame araç gideri ve kazanç kaybı gibi maddi kayıpların doğrudan zarar niteliğinde olmayıp Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.6. maddesinin (k) bendi ile yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca teminat kapsamı dışında kaldığını savunarak zamanaşımı nedeniyle ve esastan davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
...tarihli makine mühendisi bilirkişisinden alınan raporda: Dava dosyası üzerinden yaptığım incelemelere göre; Dava konusu ...plakalı aracın ...tarihli kazası nedeniyle herhangi bir ekspertiz raporu, mutabakat evrakı, fotoğraf ve hesaplamanın dosyasına sunulmadığından kaza sonucu araçtaki hasar durumu, aracın tamiratının ekonomik olup olmadığı ve ikame araç bedeline ilişkin bir değerlendirmede bulunulamadığına ilişkin beyanda bulunmuştur. Mahkemenin olmak üzere arz olunur.
...tarihli makine mühendisi bilirkişisinden alınan ek raporda: dava konusu ...plakalı, ...Şase numaralı, model yılı ..., ...aracın yukarıdaki açıklamalarım kapsamında ve kaza tarihi itibari ile; Trafik Kazası Tespit Tutanağı, hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı ekinde bulunan Ağır Hasar (Pert) Bilgisi, göz önünde bulundurulunca araçta oluşan hasarın kaza ile uyumlu olduğu, Aracın hasar oranının %57 olduğu ve aracın onarımının ekonomik olmadığı, araçta taşıyıcı gövde elemanlarındaki deformasyon, hava yastıklarının açılması ve ağır hasar göz önünde bulundurularak aracın pert-total olarak değerlendirmenin uygun olduğu, Araçtaki gerçek zararın mutabakatta belirlendiği üzere kusur oranı gözetilmeksizin 104.800,00 TL olduğu, Davalı ...Sigorta tarafından %50 kusur oranı ve trafik limitleri dahilinde 50.000,00 TL ödendiği, Aracın pert total işlemlerinin tamamlanması için makul sürenin 12 gün, 12 günlük ikame araç bedelinin kusur oranı gözetilmeksizin 3.273,36 TL olacağı görüş ve kanaatine varıldığını beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak pert total işlemi uygulanan davacıya ait araç nedeniyle talep edilebilir bakiye pert bedelinin bulunup bulunmadığı, davacının ikame araç talebinde haklı olup olmadığı ile davalıların sorumluluklarının kapsam ve miktarının ne olduğu noktasında toplandığı ve davanın tazminat davası olduğu tespit edilmiştir.
KTK'nın 97. maddesine göre sigorta şirketine karşı dava açmadan önce müracaat şartı getirilmiş olup uygulamada bu şart sonradan giderilebilir bir eksiklik olarak kabul edilmiştir. Davacının hasar dosyasına göre dava konusunu sigorta şirketlerinden istediği, dolayısıyla başvuru şartını karşıladığı görülmüştür.
6098 sayılı TBK'nın 49. maddesinde: "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, 50. Maddesinde: "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklinde genel olarak haksız fiil sorumluluğunun şartlarını ve tazminatın miktarının belirlenmesini düzenlemiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve Türk Borçlar Kanunu’nun genel sorumluluk hükümlerine göre sigorta şirketleri bakından poliçenin türüne göre sıralı sorumluluk benimsenmiştir.
Mahkememiz ...esas sayılı dosyasında aldırılan ...tarihli ATK kusur raporunun iş bu dosya arasına alındığı ve taraflara tebliğ edildiği, raporda davaya konu kazanın meydana gelmesinde ...%75 oranında kusurlu olduğu, ...%25 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş rapor sunulmuştur.
Mahkememiz tarafından aldırılan ...tarihli makine mühendisi bilirkişisi tarafından hazırlanan ek raporda dava konusu ...plakalı araçta oluşan hasarın kaza ile uyumlu olduğu, aracın onarımının ekonomik olmadığı araçta taşıyıcı gövde elemanlarındaki deformasyon, hava yastıklarının açılması ve ağır hasar göz önünde bulundurularak aracın pert-total olarak değerlendirmenin uygun olduğu, araçtaki gerçek zararın mutabakatta belirlendiği üzere kusur oranı gözetilmeksizin 104.800,00-TL olduğu, davalı ...Sigorta tarafından %50 kusur oranı ve trafik limitleri dahilinde 50.000,00-TL ödendiği, aracın pert total işlemlerinin tamamlanması için makul sürenin 12 gün, 12 günlük ikame araç bedelinin kusur oranı gözetilmeksizin 3.273,36 TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
Meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak bakiye pert/total tazminat tutarının ve ikame araç bedelinin talep edildiği ...plakalı aracın kaza tarihinde ZMMS sigortacısı ...sigorta şirketi, İMM sigortacısı HDİ sigorta şirketi olup, poliçelere göre kaza tarihi itibarıyla teminat limiti dahilinde oluşan hasarlar sigortalanmıştır.
Bilirkişiler tarafından davacıya ait aracın, kusur oranı gözetilmeksizin 104.800,00-TL olduğu, davalı ...Sigorta tarafından %50 kusur oranı ve trafik limitleri dahilinde 50.000,00-TL ödendiği, aracın pert total işlemlerinin tamamlanması için makul sürenin 12 gün, 12 günlük ikame araç bedelinin kusur oranı gözetilmeksizin 3.273,36 TL olacağı davacıya ZMMS sigortacısı ...sigorta şirketi tarafından 50.000,00-TL ödendiği belirlenmiştir. Onarım masrafları, taşıtın, kaza tarihindeki değerini aşar ya da araç onarım kabul etmezse aracın tam hasara uğramış sayılacağı, bu durumda aracın olay tarihindeki 2. el piyasa rayiç değeri ile sovtaj değeri tespit edilerek, aradaki fark kadar davacı zararının olduğunun kabul edilmesi gerektiği ( Yargıtay 4 HD nin E:2021/15519 K: 2022/11594 sayılı ilamı), ZMMS sigorta şirketinin poliçe limiti kadar sorumlu açık olduğundan bilirkişi hesaplama yönteminin usule uygun olduğu değerlendirilmiştir. Yine ikame araç bedeli olarak 12 günlük araçtan yoksun kalınan sürenin uygulamada makul süre olarak uygulandığı, ikame araç bedeli olarak toplam 12.000,00-TL şeklinde yapılan hesaplamanın makul ve hükme esas alınabilir olduğu değerlendirilmiştir. ZMMS sigortacısı ...Sigorta şirketi tarafından 50.000,00-TL olarak poliçede belirlenen kaza başına azami limitin davacıya ödendiği, davalının kasko (İMM) sigortacısının hasar ödemesi yapmadığı, davanın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına ve ZMMS sigortacısına karşı ZMMS poliçe limiti tükenmesine rağmen birlikte açıldığı hasar dosyalarından anlaşılmaktadır. Davalılar KTK'nın 85.ve 90. maddeleri kapsamında ortaya çıkan zarardan dolayı sorumlu olup, ZMMS sigortacısı ...şirketi tarafından poliçede belirlenen kaza başına azami limit davacıya ödendiğinden ...Sigorta şirketi hakkında açılan dava bakımından davanın reddine karar verilmiştir. İMM sigortacısı ...Sigorta şirketinin hasar dosyasında yer alan poliçesine göre teminat limiti 1.000.000,00-TL olduğundan sıralı sorumluluk gereği poliçe limitinin tamamını ödeyen ZMMS sigortacısının ardından hesaplanan bakiye pert bedelinden sorumlu olduğu, hesaplanan 28.600,00-TL bakiye pert bedelinden ...sigorta şirketinin sorumlu olduğu; ikame araç bedeli tazminatı yönünden İMM sigortacısının poliçesinde ikame araç bedeli yönünden teminatının bulunmadığı, dolayısıyla ikame araç bedelinden ...sigorta şirketinin sorumlu olmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce yukarıda anlatılan nedenlerle ...Sigorta Şirketi aleyhine açılan bakiye pert bedeline ilişkin davanın teminat limitinin tamamının ödenmiş olması nedeniyle reddine, belirlenen bakiye 28.600,00-TL bakiye pert tazminat davalı ...sigorta şirketinden tahsiline; davalı sigorta şirketleri aleyhine istenen ikame araç tazminat talebinin poliçelerde teminat bulunmaması nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Davacı vekilince İMMS ...Sigorta A.Ş hakkında poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile dava açılmış olmasına ve kazanç kaybı talebinin İMMS kapsamında olup olmayacağının yargılama aşamasında belirlendiğinden davalı İMMS ...Sigorta A.Ş yönünden araç mahrumiyet bedelinin poliçe kapsamında olmaması nedeniyle davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,
A) Davalı ...Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın teminat limitinin tamamının ödenmiş olması nedeniyle REDDİNE,
B)28.600,00-TL bakiye pert tazminat bedelinin davalı ...Sigorta Şirketi'nden ...tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte (poliçede yer alan limit dahilinde sorumluluğuna gidilmek üzere) tahsili ile davacıya verilmesine,
C)Davalı ...Sigorta A.Ş bakımından ikame araç bedeli talebinin poliçede teminat bulunmaması nedeniyle REDDİNE,
2-Kabul edilen miktar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.953,67 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.142,33 TL harcın düşümü ile eksik kalan 811,34 TL harcın davalı ...Sigorta Şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 526,93 TL dava değeri artırım harcı olmak üzere toplam 1.757,73 TL harcın davalı ...Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 1.429,30 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.929,30 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4.539,62 TL sinin davalı ...Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 389,68 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 28.600,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ...Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden takdir edilen 2.555,02 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Sigorta Şirketiverilmesine,
7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 4.236,14 TL'sinin davalı ...sigorta şirketinden, 363,86 TL bakiye kalan kısmın davacı'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, hazır bulunan davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda, dava tarihi itibariyle miktar yönünden KESİN olmak üzere karar verildi.
