- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/353 K. 2026/104
Karar tarihi: 2 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 107
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 119
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 194
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 316
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 343
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 344
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 49
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 53
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 56
- 4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU, m. 6
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 85
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 98
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 23/06/2025
- KARAR TARİHİ
- 02/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...tarihinde saat ...sıralarında ehliyetsiz sürücünün sevk ve idaresindeki davalı adına kayıtlı ve diğer davalı sigorta şirketi nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...plaka sayılı kamyonun kavşağa kontrolsüz girmesi neticesinde davacının sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araca çarpmasıyla yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sonrasında Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırılan davacının genel adli muayene ve kati hekim raporlarına göre basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek, hayat fonksiyonlarını ağır (4) derecede etkileyecek kemik kırıkları oluşacak ve yüzünde sabit iz kalacak şekilde ağır yaralandığını, Dicle Üniversitesi Hastanesince düzenlenen ...sayılı adli raporda davacının %5 oranında sürekli engelinin bulunduğu, 15 gün bakıcı ihtiyacının doğduğu ve kaza tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabilecek iyileşme süresi boyunca %100 özürlü sayılması gerektiğinin tespit edildiğini, kazaya ilişkin Diyarbakır ...Çocuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında taksirle yaralama suçundan yargılanıp cezalandırılan araç sürücüsünün Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu uyarınca asli kusurlu olduğunun belirlendiğini, ...doğumlu olup kaza tarihinde oto boya ustası olarak çalışan davacının geçici ve kalıcı iş göremezlik zararları ile bakıcı giderinin asgari ücretin 3 katı üzerinden emsal ücret araştırması yapılarak hesaplanması gerektiğini, ameliyat geçiren, ayak bileğine takılan plak ve vidalar sebebiyle hareket kabiliyeti kısıtlanan, yürüteç yardımıyla yürüyebilen davacının tedavi ve iyileşme giderlerinin bulunduğunu, davalı sigortacının poliçe limiti dahilinde, diğer davalıların ise haksız fiil ve işleten sıfatıyla zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını ve davacının ekonomik durumunun yargılama giderlerini karşılamaya elverişli olmadığını ileri sürerek, öncelikle adli yardım talebinin kabulü ile araç sahibi ve sürücünün mal varlıkları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL kalıcı iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminatın araç sahibi ve sürücü yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise poliçe limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ayrıca 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalı sürücü ve araç sahibinden müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı ...ve ...vekili cevap dilekçesinde özetle; ...tarihinde saat ...sularında müvekkili adına kayıtlı ...plaka sayılı kamyon ile davacı idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında kavşağa kontrolsüz giriş sebebiyle meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının 100,00 TL geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri ve 200.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 200.300,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep ettiğini, davanın HMK'nin 194. maddesinde düzenlenen somutlaştırma yüküne aykırı şekilde soyut ve belirsiz ifadelerle açıldığını, basit yargılama usulüne tabi işbu dosyada HMK'nin 316 ve devamı maddeleri uyarınca davacının dava açılmasıyla başlayan iddiayı genişletme ve değiştirme yasağına tabi olduğunu ve bu yöndeki iddialar ile süresinde sunulmayan delillere muvafakatlerinin bulunmadığını, dava dilekçesinde iddia edilen vakıaların HMK'nin 119, 190 ve TMK'nin 6. maddelerine uygun biçimde ispatlanamadığını ve delil listesinin kendilerine tebliğ edilmediğini, ceza yargılamasının yürütüldüğü Diyarbakır ...Çocuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasındaki beyanlar ve aracı fiilen kullanan şahsın ikrarı gözetildiğinde müvekkili ...kazaya karışan aracı sevk ve idare etmediğini, bu nedenle kendisine husumet yöneltilmesinin haksız olduğunu, kaza tespit tutanağı ve kusur raporuna göre tali kusurlu bulunan davacının kusuruna rağmen fahiş miktarda manevi tazminat talep etmesinin sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağına ilişkin yerleşik Yargıtay içtihatları ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca talebin hakkaniyete aykırı bulunduğunu, ayrıca kaza tarihinden itibaren talep edilen faize, faiz türüne, oranına ve temerrüt başlangıç tarihine itiraz ettiklerini ileri sürerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını savunmuştur.
Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karıştığı belirtilen ...plakalı aracın ...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin ancak sigortalısının kusuru oranında ve azami poliçe teminat limitleriyle sorumlu tutulabileceğini, davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, kaza tespit tutanağı ve deliller tebliğ edilmediğinden delillerin tebliğini talep ederek cevap ve karşı delil sunma haklarını saklı tuttuklarını, mükerrer tazminat ve sebepsiz zenginleşmenin önlenmesi amacıyla davanın araç sigorta ettirenine, araç sürücüsüne ve SGK’ya ihbar edilmesi gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun yazılı başvuru şartının yerine getirildiğinin davacı yanca ispatlanamaması sebebiyle davanın usulden reddinin icap ettiğini, ayrıca derdestlik bulunması veya ceza soruşturması ile ceza davasında uzlaşma sağlanmış olması durumlarında davanın reddi gerektiğini, maluliyet ile kaza arasındaki illiyet bağının ve sürekli sakatlık oranının kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesince belirlenmesinin şart olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, kusur durumunun tespiti yönünden dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine sevk edilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi sürecindeki bakıcı gideri taleplerinin mevzuat gereğince tedavi gideri teminatı kapsamında olup SGK'nın sorumluluğunda bulunduğunu ve müvekkili şirketin teminatı dışında kaldığını, tedavi sonrasına ilişkin bakıcı gideri talebinin ise ancak sürekli sakatlık teminat limiti dahilinde karşılanabileceğini ve fiilen bir bakıcı tutulup tutulmadığının araştırılması gerektiğini, tazminat hesaplamasının TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faiz esasına göre yapılması gerektiğini, olayın iş kazası olup olmadığının tespiti ile SGK tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin veya yapılan ödemelerin araştırılarak tazminattan mahsubunun zorunlu olduğunu, vergilendirilmiş kazancın ispatlanamaması halinde gelirin asgari ücret üzerinden dikkate alınmasını, araçta hatır taşıması bulunması ve müterafik kusur hallerinin re'sen gözetilerek indirim uygulanmasını, dava öncesinde temerrüt gerçekleşmediğinden faizin dava tarihinden itibaren ve yasal faiz olarak işletilmesi gerektiğini, birden fazla zarar görenin bulunması durumunda Karayolları Trafik Kanunu’nun 96. maddesi gereğince garameten paylaştırma yapılması gerektiğini ve aynı Kanun'un 92. maddesinde düzenlenen teminat dışı hallerin nazara alınmasının icap ettiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 sayılı TBK'nun 53. maddesi gereği geçici ve kalıcı iş göremezlik zararı ile geçici bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat ve 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi gereğince manevi tazminat istemine ilişkindir.
6098 sayılı TBK 49. maddesinde " Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü düzenlemiş, 51. maddesinde; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmüne yer verilmiştir.
2918 sayılı KTK 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiş, 90. maddesinde; “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiş, 91. maddesinde "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmüne yer verilmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun belirlenmesi bakımından ...tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.2. maddesinin (d) bendi, A.3 maddesinin 1. fıkrası ve A.5 maddesinin (c) bendi incelendiğinde karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortası bir motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişinin ölümü veya yaralanması veya malının zarara uğraması durumunda teminat kapsamına almaktadır. ...plakalı araç, kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altına alınmış olup, davacı, KTK’nın 85/1. maddesindeki sorumluluk riski ve genel şartlar kapsamında sigortacıdan tazminat talep edebileceklerdir. Sigortacının sorumluluğu, sigortalının kusuruna isabet eden miktar ve poliçe limitleri ile sınırlıdır. ZMMS poliçesinin incelenmesinde ölüm ve sürekli sakatlık için kişi başı 430.000,00 TL ve sağlık giderleri için 430.000,00 TL teminat verildiği, ...tarihli 31838 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca teminat limitlerinin ölüm ve sürekli sakatlık için kişi başı 1.000.000,00 TL ve sağlık giderleri için 1.000.000,00 TL'ye yükseldiği görülmüştür.
ZMMS poliçesi kapsamında geçici iş göremezlik zararının teminat altına alınıp alınmadığı hususunda; "Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanması nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamakta olup, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden, şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketinden tahsili mümkün olduğu bulunmaktadır."(Yargıtay 10.Hukuk Dairesi'nin 2014/5225 Esas2014/6200 Karar sayılı içtihadı). "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki; 1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya Barosu yayınları. sayfa 7-8 Yargıtay HGK Üyesi: Hüseyin TUZTAŞ). Hemen burada belirtmek gerekir ki; Yargıtay'ın güncel kararlarına göre geçici iş göremezlik zarar kaleminin sürekli sakatlık teminat limiti içinde değerlendirilmesi gerekmektedir (bu yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/6833 Esas 2025/15264 Karar, 2023/12431 Esas, 2025/13675 Karar sayılı içtihatları).
Davalılardan ...vekili, kazayı karışan aracın müvekkili ...tarafından değil, ...isimli kişi olduğunu ileri sürerek pasif husumet itirazında bulunmuş ise de kaza yaptığını ileri süren ..., jandarmaya ifade verirken ...ehliyetinin olmaması nedeni ile kazayı kendisinin yaptığını beyan ettiği, bu nedenle kolluk tarafından ...tarihli tutanağa bağlandığı, diğer taraftan ...aleyhinde Diyarbakır ...Çocuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında mahkumiyet hükmü tesis edildiği görülmüş, davalı vekilinin pasif husumet itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde davacının dava açmadan önce KTK'nun 97.maddesinde sayılan belgeleri tamamlamadan başvurduğu dolayısı ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddini talep etmiş ise de davacının dava tarihinden önce yapmış olduğu başvurunun ve eklerinin incelenmesinde davacının kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun maluliyet raporu dahil, sunması gereken tüm belgeleri sunarak başvuru yaptığı, tazminatın hesaplanması ve ödenmesi için gerekli tüm belgelerin sunulduğu, davalının dava şartı itirazının yerinde olmadığı, başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü hesaplandığında davalı sigorta şirketinin ...tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmıştır.
Davacı tarafça, dava tarihinden önce maluliyet raporu düzenlenmesi için Dicle Üniversitesi'ne başvurulduğu, Dicle Üniversitesi tarafından, kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenen ...tarihli raporda, davaya konu ...tarihli trafik kazası nedeniyle davacının yüzünde sabit iz kaldığı, kalıcı maluliyet oranının % 5 ve sürekli olduğu, geçici bakıcı süresinin 15 gün olduğu ve kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 3 ay olduğu yönünde görüş bildirildiği görülmüştür. Söz konusu raporun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmiş olması nedeni ile mahkememizce usul ekonomisi ilkesi uyarınca yeniden rapor alınmamış ve ...tarihli celsenin (7) numaralı ara kararı ile söz konusu raporun taraflara tebliğine karar verilmiştir.
Trafik kazası tespit tutanağının incelenmesinde, ...tarihinde saat ...sıralarında davacı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otomobil ile seyir halindeyken, olay mahalli kontrolsüz dört yönlü kavşağa geldiğinde, idaresindeki otomobilin ön kısımlarıyla, seyir istikametine göre sol taraftaki kavşak kolundan gelen davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyonun sağ yan kısımlarının çarpışması sonucu dava konusu trafik kazası meydana geldiği, olay mahallinde yol platform genişliğinin 16.50 metre, iki yönlü, zemin asfalt-kuru, vakit gündüz, hava açık, dört yönlü kavşak olduğu, mahalin meskun olduğu, olay mahallinde azami hız limiti saatte 30 kilometre olduğu, trafik kazası tespit tutanağı krokisi incelendiğinde, olay mahalli kavşağın trafik işaret levhasının olmadığı kontrolsüz dört yönlü kavşak olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce kusur hususunda Adli Tıp Kurumu Diyarbakır Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan rapor alınmasına karar verilmiş, ...tarihli raporda özetle, kaza anına ilişkin görüntülerin incelenmesi ve diğer verilerin birlikte değerlendirilmesi sonucu, davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki kamyon ile seyir halindeyken yola gereken dikkatini vermesi, görüş alanını kontrol altında bulundurması, kavşak mahalline yaklaşıyor olması sebebiyle kontrollü ve tedbir alabilecek vaziyette seyrini sürdürmesi, kontrolsüz dört yönlü kavşağa geldiğinde kavşak kollarına dair gerekli ve yeterli kontrolü sağlaması, seyir istikametine göre sağ tarafındaki yoldan gelmekte olan davacı sürücü idaresindeki otomobile ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, yeterli ve gerekli kontrolü sağlamadan kavşağa girdiği esnada bu otomobil ile çarpıştığı olayda kusurlu olduğu, kusur oranının % 70 olduğu, davacı sürücü ...sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halindeyken görüş alanını kontrol altında bulundurması, kavşak mahalline yaklaşıyor olması sebebiyle kontrollü ve tedbir alabilecek vaziyette seyrini sürdürmesi, sol taraftaki yoldan gelen davalı sürücü idaresindeki kamyonun seyir durumunu dikkate alıp zamanında etkili ve yeterli tedbir alması gerekirken bu hususlara riayet etmediği anlaşılmakla meydana gelen kazanın oluşumunda kusurlu olduğu, kusur oranının % 30 olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. ATK kusur raporu, kaza tespit tutanağı, ceza yargılamasında alınan kusur raporu ve dosya kapsamı ile uyumlu bulunmuş, mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili müvekkilinin otomobil boya ustası olduğunu ileri sürmüş ve davacının aktüeryal zararının emsal ücrete göre hesaplanmasını istemiş ise de davacının otomobil boya ustası olduğuna dair bir ustalık belgesi sunmamıştır. Mahkememizce ...tarihli celsenin (10) numaralı ara kararı ile davacı tarafa bu husustaki delillerini sunması için kesin süre verilmiş ise de davacı vekili ustalık belgesi sunmamış, müvekkilinin boya eğitimi aldığına dair sertifika sunmuş ise de söz konusu belge davacının usta olduğunu ispat etmeye yetmeyeceğinden, mahkememizce davacının gelirinin asgari ücret olduğuna kanaat edilmiştir. Nitekim davacının ekonomik sosyal durum araştırma raporunda da davacının sanayide tamirci olduğu, ...tarihi itibari ile aylık gelirinin 18.000,00 TL olduğunun tespit edildiği görülmüş olup, 2025 yılında asgari ücretin net 22.104,67 TL olması nedeni ile davacının ücret ile ilgili iddialarına itibar edilmemiştir.
Mahkememizce davacının aktüeryal zararlarının hesaplanmasına karar verilmiş, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi ve 2026 yılı asgari ücret verileri esas alınarak hazırlanan ...tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacıya SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin mahsubu sonucu davacının bakiye geçici iş göremezlik zararının 10.074,34 TL, kalıcı iş göremezlik zararının 551.342,47 TL ve geçici bakıcı zararının 2.264,85 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davacı vekili ...tarihli talep artırım dilekçesi ile aktüerya raporunda hesaplanan tutarlar kadar dava değerini artırmış, söz konusu alacağın, davalı sürücü ...ve davalı araç maliki ...yönünden kaza tarihi olan ...tarihinden, davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden poliçe teminat limiti (1.000.000,00 TL) dahilinde kalmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve mütesellisen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
...plakalı aracın ticari nitelikte kamyon olduğu, davacının avans faizi talep edebileceği anlaşılmıştır.
İzah edilen tüm nedenlerle, davacının davalılar aleyhindeki maddi tazminat davasının kabulü ile 2.264,85 TL geçici bakıcı gideri, 10.074,34 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 551.342,47 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 563.681.66 TL maddi tazminatın, davalı ...Sigorta A.Ş.'den ...tarihinden ve diğer davalılar ...ve ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte olacak şekilde, müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesine göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlâka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
6098 Sayılı TBK'nun 56. maddesine göre; "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."
Manevi tazminat, zarara uğrayanda huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekir. Takdir edilecek miktarın mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Olay sebebiyle duyulan acı ve elem kısmen de olsa giderilmelidir. Olay tarihindeki paranın alım gücü de gözetilerek hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir miktar manevi tazminat olarak belirlenmelidir. 22/06/1976 tarihli ve 7/7 sayılı İBK'na göre de; manevi tazminat tutarını etkileyebilecek özel hâl ve şartlar gözetilmelidir. Hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken etkili olan nedenleri kararında açıkça göstermelidir.
Davaya konu olayda, davalı sürücü ...haksız eylemi ile davacının yaralanmasına sebebiyet verdiği ve kusurunun % 70 oranında olduğu, davacının yüzünde sabit iz kaldığı ve söz konusu izin belirgin olduğu, günümüzde estetik görünümün sosyal hayatta son derece önem kazandığı, davacının yaşının genç olup, uzun yıllar boyunca yüzündeki sabit iz ile yaşayacağı ve bu durumun olumsuz etkileri, davacının yaralanması ve duyduğu üzüntü nedeniyle manevi tazminat davası açma hakkı vardır.
Dosya kapsamı ve tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının manevi zarara uğradığı, uğradığı manevi zararın niteliği, kusur durumu, tarafların sosyal ekonomik durumları, paranın alım gücü göz önüne alındığında davacı lehine uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gözetilerek davacının davalılar ...ve ...aleyhindeki manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 80.000,00 TL manevi tazminatın, ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte olacak şekilde adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan tüm bu açıklamaların ışığı altında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıkladığı üzere;
1-Davacının davalılar aleyhindeki maddi tazminat davasının KABULÜ ile 2.264,85 TL geçici bakıcı gideri, 10.074,34 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 551.342,47 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 563.681.66 TL maddi tazminatın, davalı ...Sigorta A.Ş.'den ...tarihinden ve diğer davalılar ...ve ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte olacak şekilde, müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının davalılar ...ve ...aleyhindeki manevi tazminat davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile 80.000,00 TL manevi tazminatın, ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte olacak şekilde adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Manevi tazminat davasında alınması gerekli 5.464,80 TL karar harcı ile maddi tazminat davasında alınması gerekli 38.505,10 TL karar harcı olmak üzere toplam 43.969,90 harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan 3.420,60 TL ile 775,00 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik 39.774,30 TL harcın, davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 34.309,50 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL ara buluculuk ücretinin, davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 3.420,60 TL, ıslah harcı 775,00 TL, ATK rapor ücretleri 6.200,00 TL, bilirkişi ücreti 5.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 2.438,50 TL olmak üzere toplam 18.449,50 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve red oranına göre 15.550,46 TL'sinin, davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 13.617,77 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar ...ve ...tarafından yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Maddi tazminat davasında davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 93.389,07 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
8-Manevi tazminat davasında davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
9-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar ...ve ...vekilinin yüzüne karşı, davalı ...Sigorta A.Ş. vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
