- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/395 K. 2026/99
Karar tarihi: 2 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 343
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 344
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91/1
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 01/08/2025
- KARAR TARİHİ
- 02/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde davalı sigorta şirketine genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olan ve dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeki aracın, müvekkiline ait araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında karşı araç sürücüsünün sigorta şirketleri arasındaki mutabakata göre yüzde yüz kusurlu olduğunu, eksper tarafından müvekkilinin aracında 300.005,43 TL tutarında hasar tespit edildiğini, davalı şirketin zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limiti kapsamında 200.000 TL ödeme yaptığını ancak bakiye hasar bedelinin karşılanmadığını ve araçta değer kaybı da oluştuğunu, söz konusu zararların tazmini amacıyla .....tarihinde davalı sigorta şirketine yapılan e-posta başvurusuna rağmen yasal süresi içinde ödeme yapılmadığını, .....tarihinde başvurulan zorunlu arabuluculuk sürecinin .....tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, kaza tarihine kadar tüm bakımları yetkili serviste eksiksiz yapılan araçta herhangi bir ağır hasar veya pert kaydı ile kaporta ve boyasında kusur bulunmadığını, Yargıtay içtihatları ve Anayasa Mahkemesinin .....tarihli ve .....Esas, .....Karar sayılı iptal kararı uyarınca Karayolları Trafik Kanunu Genel Şartları’ndaki formülün uygulanamayacağını, gerçek zarar ilkesi doğrultusunda aracın kaza öncesi piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki rayiç değeri arasındaki fark üzerinden reel değer kaybının ve bakiye hasar bedelinin tazmini gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL hasar bedeli olmak üzere toplam 200,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, .....tarihinde .....plakalı araç ile .....plakalı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde oluşan hasar nedeniyle trafik sigortası limitini aşan kısım yönünden değer kaybı talebiyle dava açtığını, uyuşmazlığa konu kazaya karıştığı iddia edilen .....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde .....numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu ve poliçede İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı yer almakla birlikte, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı bulunduğunu, nitekim kaza sebebiyle trafik poliçesi üzerinden açılan .....numaralı hasar dosyasında aracın 820.000,00 TL rayiç ve 500.000,00 TL sovtaj bedeli üzerinden pert işlemine tabi tutulması gerektiği yönünde tespit yapılmasına rağmen 300.000,00 TL üzerinden onarım yapılması hususunda mutabakat sağlandığını, 200.000,00 TL tutarındaki hasar bedeli ödemesiyle trafik poliçesi limitinin tüketildiğini, bakiye hasar bedeline ilişkin olarak ise kasko İMM teminatı kapsamında açılan .....numaralı dosyadan 100.000,00 TL ek ödeme yapıldığını, ayrıca dava öncesinde yine kasko İMM teminatı altındaki .....numaralı değer kaybı dosyasından gerçekleştirilen teknik değerlendirmeye istinaden 100.000,00 TL reel değer kaybı ödemesinde bulunulduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun Karayolları Trafik Kanunu ve poliçe genel şartları uyarınca sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararla sınırlı olduğunu, bu kapsamda kusur durumunun kesin tespiti amacıyla tüm ceza ve savcılık evrakı celbedilerek Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden ya da Karayolları Fen Heyetinden rapor alınması gerektiğini, onarım masrafları müvekkili şirket tarafından karşılandığından davacının daha fazla zarara uğradığını kanıtlayamadığını ve sigortanın bir zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını, hasar tespitinin .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları hükümlerine göre yapılması icap ettiğini, genel şartlar uyarınca onarımı mümkün parçaların öncelikle eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlardan temin edilen orijinal parçalarla değiştirilmesinin esas olduğunu, onay alınmaksızın orijinal parça kullanımından doğan farktan sorumluluk bulunmadığını, aracın model yılı, kilometresi, kaza öncesi hasar geçmişi ve parça değişim durumlarının incelenmesinin zorunlu olduğunu, davacının aracı ekspertiz yaptırıp onardıktan sonra kötü niyetli biçimde başvuruda bulunarak şirketin anlaşmalı servis imkanlarından yararlanmasını engellediğini, bu sebeple yedek parça ve işçilik bedellerine en az %20 ila %25 oranında iskonto uygulanması suretiyle makine mühendisi bilirkişiden rapor temin edilmesi gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 1427. maddesi gereğince olay tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilemeyeceğini, sigortalı aracın hususi nitelikte olması ve uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle ticari ya da avans faizi istenemeyeceğini, ancak yasal faiz uygulanabileceğini ileri sürerek müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından haksız ve mesnetsiz davanın, her halükarda fahiş tazminat taleplerinin reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle açılmış maddi tazminat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybı tazminatı, 100,00 TL hasar bedeli tazminatının kaza tarihi itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Hasar bedeli gerçek zararlardan olup, davacı tarafından hasarın giderilmesine ilişkin belge ibraz edilmemiş olsa dahi, TBK 50. madde uyarınca mahkemece alanında uzman makine mühendisi (otomotiv) bilirkişiden hasara ilişkin tespitler dikkate alınarak, değişmesi ya da tamir edilmesi gereken parçalara göre makul hasar tamir bedelinin hesaplatılması gerekir. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkindir. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Söz konusu zarar hesaplanırken, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Davalının kendisine karşı yöneltilen zarardan sorumlu olması için her şeyden önce davalı tarafça sigortalanan araç sürücüsünün kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olması gerekir. Buna göre ZMMS ve İMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında zarardan sorumlu olur. Burada belirtmek gerekir ki; davalı sigorta şirketi .....plakalı aracı hem ZMMS hem İMMS poliçesi ile teminat altına almış olup, dava tarihinden önce yapılan ödemeler nedeni ile ZMMS poliçesinin teminat limitinin tükendiği, sıralı sorumluluk ilkesi gereğince İMMS poliçesi teminatının devreye girdiği görülmştür.
Mahkememizce kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....plakalı araç sürücüsü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 54. ve 56.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 104.maddesinde yer alan (47/1-C: Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar ve 54/B-4: Geçmenin yasak olduğu yerler; Kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde ve bunların yaklaşımda, sürücülerin önlerindeki bir aracı geçmeleri yasaktır. Yönetmelik 94/H: Kavşaklara yaklaşıırken; yerleşim yerlerinde 30, yerleşim yerleri dışında 150 metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri, yasaktır ,kurallarına riayet etmediği) açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada asli ve % 100 oranında kusurlu olduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce zarar hususunda bilirkişi raporu alınmış, davacının davalıdan talep edebileceği bakiye hasar bedeli alacağının olmadığı, bakiye değer kaybı alacağının ise 80.000,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu; fennî sıhhati haiz, dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli bulunarak, hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili .....tarihli talep artırım dilekçesi ile değer kaybına ilişkin talebini 80.000,00 TL'ye yükseltmiş, talep olunan tüm alacağa kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmasını talep etmiştir.
2918 sayılı yasanın 26.04.2016 tarihli 6704 sayılı yasayla değiştirilen 97.maddesine göre "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
Her ne kadar davacı vekili talep olunan alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Dosya kapsamında, davacının davalıya yapmış olduğu başvurunun hangi tarihte tebliğ edildiğine dair belge bulunmamakta ise de davalı daha önce davacıya ödeme yapmış ise de söz konusu ödemenin tarihine ilişkin de taraflarca herhangi bir açıklama yapılmamış ve belge sunulmamış, davalının hangi tarihte temerrüte düştüğü tespit edilemediğinden, davalının temerrüt tarihinin arabuluculuk başvuru tarihi olduğu anlaşılmıştır. (Bu yönde Yargıtay 4 Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/18933 Esas 2021/4438 Karar sayılı içtihadı).
Davacı vekili alacağa avans faizi işletilmesini talep etmiş ise de kazaya karışan .....plakalı aracın hususi nitelikte olduğu, davacının yasal faiz isteyebileceği anlaşılmıştır.
İzah edilen nedenlerle Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 80.000,00 TL değer kaybı tazminatının, arabuluculuk başvuru tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 5.464,800 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL ile 1.365,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik 3.484,40 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin, davanın kabul ve red oranına göre 5,74 TL'sinin davacıdan ve 4.594,26 TL'sinin davalıdan ayrı ayrı alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 615,40 TL, tamamlama harcı 1.365,00 TL, bilirkişi ücreti 8.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 351,00 TL olmak üzere toplam 10.946,80 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve red oranına göre 10.933,13 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, kabulüne karar verilen kısım için gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere, reddine karar verilen kısım için miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
