mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/416 K. 2026/927

Karar tarihi: 29 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ
04/12/2025
KARAR TARİHİ
29/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi ile sigortalanmış bulunan davalıya ait ...plakalı aracın ...tarihinde saat ...sıralarında davalının sevk ve idaresinde iken ...Mahallesi yolunun 2-200. metresinde tek taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, kazanın davalının istiap haddini aşarak araç kapasitesinin üzerinde yolcu taşıması, aracın hızını ve yükünü dikkate almaması, uygunsuz yükleme ile güvenli sürüş özelliğini kaybettirmesi ve ağır kusurlu ile dikkatsiz davranması neticesinde meydana geldiğini, sürücünün olayda yüzde yüz oranında kusurlu olduğunu, kaza sonucunda araçta yolcu olarak bulunan dava dışı şahsın yaralandığını, Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesinin ...tarihli heyet raporu, Dicle Üniversitesi Hastanesi evrakı ile aktüer ve maluliyet raporları doğrultusunda bahse konu yolcunun yüzde doksan oranında malul kaldığının belirlendiğini, Arabuluculuk Daire Başkanlığının ...esas numaralı dosyasında varılan anlaşma kapsamında anılan sigorta poliçesinin sürekli sakatlık teminatından 875.000,00 TL, sağlık giderleri teminatından 875.000,00 TL olmak üzere toplam 1.750.000,00 TL maddi tazminat ile 250.000,00 TL vekalet ücreti ve 5.000,00 TL arabuluculuk ücreti dahil toplam 2.005.000,00 TL ödemenin müvekkili şirketçe yapıldığını, istiap haddinin aşılması ve ağır kusur nedeniyle davalıya rücu hakkı doğması üzerine ödenen bedelin tahsili amacıyla başlatılan Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı icra takibine davalının borca, faize ve ferilerine haksız şekilde itiraz ederek takibi durdurduğunu ve arabuluculuk sürecinde de anlaşmaya yanaşmadığını belirterek davalının icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasına kaydının yapıldığı, Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas ve ...Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememiz işbu esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın davacının iddia ettiği gibi istiap haddinin aşılması ve ağır kusur nedeniyle meydana gelmediğini, müvekkilinin olay günü kendisine ait araçla köydeki inşaat işinden dönerken yolun mucurlu olması sebebiyle aracın kayması neticesinde kazanın gerçekleştiğini ve bu hususun trafik kaza tespit tutanağında da yer aldığını, dolayısıyla kazanın temel nedeninin yolun fiziki durumu olup müvekkilinde ağır kusur bulunmadığını, kaza anında araçta sürücü müvekkili haricinde dört yetişkin ve bir çocuk bulunduğunu, aracın teknik kapasitesi nazara alındığında bu sayının hayatın olağan akışına uygun olduğunu ve kazaya doğrudan etki eden bir aşım olmadığını, istiap haddinin aşıldığı iddiasının somut ve teknik verilerle ispatlanamadığını, sigorta şirketinin rücu hakkının ancak kast veya ağır kusur hallerinde doğabileceğini, olayda müvekkilinin kastının bulunmayıp eyleminin en fazla basit kusur sayılabileceğini, sigorta ödemesine konu yaralanan şahsın ticari bir amaç olmaksızın hatır için araca alındığını, davacının müvekkilini yüzde yüz kusurlu göstermesinin soyut ve dayanaksız olduğunu, kusur oranının ancak bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceğini ve dosyada kesinleşmiş bir tespit bulunmadığını, talep edilen alacağın likit olmayıp yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra takibine yapılan itirazın haklı olduğunu belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklının takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER:

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, ilgili cevabi yazının dosya arasına alındığı görülmüştür.

Diyarbakır İcra Dairesinin ...E sayılı takip dosyasının UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik sigortacısı tarafından zarar görene ödenen tazminatın, kendi sigortalısına rücuen tahsiline ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yapılması zorunlu olan sigortalardandır. Zorunlu sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

28.11.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (TKHK) 2. maddesinde kanunun kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3/k maddesinde tüketici "Tüketici Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici işlemi ise “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73.maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

Bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı yasada düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması ve uyuşmazlığın bu yasa kapsamında bulunması gerekir.

Somut olayda; davacı vekili, davalının sigortalısı olduğu aracın karıştığı tek taraflı kaza neticesinde zarar görenlere poliçe kapsamında ödeme yaptığından bahisle yaptığı ödemelerin zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesi genel şartlarına aykırılık( istiap haddinin aşılması) sebebiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmektedir. Taraflar arasında akdi bir ilişki olup davalının sorumluluğunun kaynağı davacıyla yaptığı trafik sigorta sözleşmesine aykırılıktır. Mahkememizce UYAP sistemi üzerinden yapılan inceleme de kazaya karışan ...plaka sayılı aracın kamyonet olduğu ve kullanım amacı olarak "hususi" olduğu, kazaya ilişkin kollukta verilen ifadelere bakıldığında ise aracın yük taşıma veya ticari amaçlı kullanıldığına dair bir beyanın yer almadığı, zarar gören şahısların birbiri ile akraba/kardeş olduklarına dair beyanlarının olduğu ve birlikte Hazro ilçesi Gürlek Mahallesinden Diyarbakır istikametine doğru geldikleri esnada kazanın meydana geldiğini beyan ettikleri tespit edilmiş, davalının ise GİB sorgu ekranından yapılan sorgulama neticesinde potensiyel vergi mükellefi olduğu görülmüştür. Buna göre davalı tüketici sıfatını taşımakta olup dosyaya bakmakla görevli Mahkeme " Tüketici Mahkemeleri " dir.(Emsal nitelğinde ANKARA BAM 35. HD 21/05/2026 tarih ve 2025/644 Esas ve 2026/ 795 K , SAMSUN BAM 5 HD 31/03/2026 tarih ve 2025/1182 E ve 2026/517 K sayılı kararı )

Açıklanan nedenlerle Tüketici Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,

2-Görevli mahkemenin Diyarbakır Tüketici Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE,

3-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli Diyarbakır Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine

4-Yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra davaya devam edecek olan Diyarbakır Nöbetçi Tüketici Mahkemesince hükmedilmesine, görevsizlik kararından sonra görevli mahkemede devam edilmez ise talep halinde yargılama giderleri hakkında Mahkememizce karar verilmesine,

Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda verilen karara karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

KatipHakim