- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E. 2026/582 K. 2026/1027
Karar tarihi: 28 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 329
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 359/3
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361/1
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72/5
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 28/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- KARAR TARİHİ
- 21/05/2026
- DAVANIN KONUSU
- Menfi Tespit
- YAZIM TARİHİ
- 28/09/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalı tarafından 15/02/2020 tarihinde Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine 194.324,27 TL asıl alacak, 35.595,53 TL faiz, 1.779,78 TL %5 BSMV olmak üzere 231.702,58 TL toplam alacak üzerinden genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatıldığını, başlatılan takibin kesinleştiğini, hale derdest olduğnu ve davalı tarafından haciz işlemlerine devam edildiğini, yine davalı tarafından 18/02/2020 tarihinde Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine 194.324,27 TL asıl alacak, 35.595,53 TL faiz, 1.779,78 TL %5 BSMV olmak üzere 231.702,58 TL toplam alacak üzerinden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla Antalya ili ... ilçesi ... mah. ... ada ... Parsel sayılı taşınmazın paraya çevrilmesine ilişkin ilamlı ipotek takibi başlatıldığını, aynı alacağa ilişkin olarak davalı tarafından hem genel haciz yoluyla ilamsız takip, hem de tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatıldığını, ipotek takibine konu müvekkiline ait taşınmazın ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 11/11/2021 tarihinde ihalesi yapılarak satışının gerçekleştiğini, ihalenin feshi davasının reddedilerek kesinleşmesinden sonra Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına 26/08/2024 tarihinde 644.380,68 TL ihale bedelinden ödeme yapıldığını, ancak davalı tarafından söz konusu ödemenin Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına bildirilmediği gibi ödeme dikkate alınmadan haciz işlemlerine devam edildiğini, davalının mükerrer icra dosyasına yapılan ödeme bildirilmeden müvekkilinden daha fazla para tahsil etme saikiyle hareket ettiğinden kötüniyetli olduğunun açıkça ortada olduğunu, müvekkilinin 20 yıldan uzun süredir ... İlçesi'nde esnaflık yaptığını ve ... İlçesi'nin en eski esnaflarından olduğunu, ekonomik durumunun bozulduğunu ve üzerine pandemi süreci geldiğini ve böylelikle tekrar belini doğrultamadığını, piyasadaki çoğu kişinin yaptığının aksine hiçbir malını kaçırma düşüncesinde olmadığını, bütün mallarının üzerinde kayıtlı olduğunu, ancak hepsinin üzerinde onlarca ve yüksek miktarlarda haciz olması nedeniyle satılamadığını, hepsinin boş arazi olması nedeniyle de bir gelir elde edemediğini, taşınmazlarının bir kısmı icra marifetiyle satılsa da yok pahasına satıldığı için borçlarının çok azını karşıladığını, davacı müvekkilinin bir yıldan uzun süredir ... Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunduğunu, borçları nedeniyle eşinin kendisinden ayrıldığını ve de 3 tane de ortaokul öğrencisi çocuğu bulunduğunu, hiçbir sabit geliri olmadığı gibi eş dost yardımıyla ancak çocuklarına yardım edebildiğini, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında açmış olduğu davada, sosyal ekonomik durum araştırması yapıldığını ve 08/02/2024 tarihli ara karar ile adli yardım talebinin kabulüne karar verildiğini beyan ederek, davacı müvekkilinin adli yardım talebinin kabulüne, davalarının kabulüne, Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına 26/08/2024 tarihinde yapılan 644.380,68 TL ödeme kadarıyla davacının davalı tarafa borcu olmadığının tespitine ve bu miktar yönünden takibin iptaline, 644.380,68 TL'nin %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine, kötü niyetli davalının HMK'nın 329. maddesi uyarınca davacının vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekalet ücretininde tamamını ödemesine ve disiplin para cezasına mahkum edilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacı tarafın iddialarını kabul etmemekle birlikte, davacı tarafça dava şartı arabuluculuk yoluna müracaat edilmeden iş bu davanın açıldığını, davanın bu yönü ile dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, davacı tarafça dava dilekçesinde bahsi geçen hususların tamamının soyut ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği hususları kabul etmediklerini, davacı tarafın borçtan kurtulabilmek amacı ile kötü niyetli bir şekilde iş bu davayı açtığını, soyut, mesnetsiz iddialar ile iş bu dava açıldığından esas yönü ile de davanın reddi gerektiğini, davacı taraf davasını açarken icra takip dosyalarını yeterince incelemeden açtığını, müvekkili bankanın alacağından ötürü ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin icra takibi tahsilde tekerrür olmamak üzere Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında başlatıldığını, ayrıca yine tahsilde tekerrür olmamak üzere Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emirleri usulüne uygun tebliğ edilerek borca ve takibe itiraz olmadığından takibin kesinleştiğini, Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ipotekli taşınmaz satılarak paraya çevrildiğini ve bu icra dosyasının infazen işlemden kaldırıldığını, bunun üzerine taraflarınca Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına ipotek dosyalarından tahsilde tekerrür olmamak üzere icra takibi yapıldığı bilgisi verilerek, tahsilat sağlandığını ve buna işlem yapılmasının taraflarınca talep edildiğini, bunun üzerine icra müdürlüğünce her iki dosyayı inceleyerek talep gibi işlem yapılmasına karar verildiğini, ipotek dosyası davacı tarafça incelenmiş olsaydı, takibin tahsile tekerrür olmamak üzere yapıldığı ve ipotekli taşınmazın satışından 26/08/2024 tarihinde icra tahsilatı sağlandığı, takibin tahsile tekerrür olmamak kaydıyla yapıldığından icra dosyasında zaten borç kaydının gözükmediğinin görüleceğini, bu itibarla davanın açıldığı tarih itibari ile zaten davaya konu icra dosyası tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yapıldığından ve ipotek alacağı tahsil edildiğinden alacağın olmadığı bir icra dosyası olup davaya konu taleplerinin konusuz kaldığının görüleceğini beyan ederek, arabuluculuk şartı sağlanmadan dava açıldığından davanın bu yönü ile dava şartı yokluğundan usulden reddine, olmadığı takdirde haksız ve hukuki mesnetten yoksun bir şekilde açılan davanın esas yönü ile reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... Davacı vekili 27/04/2026 tarihli beyan dilekçesi ile davalının takip dosyasına sunmuş olduğu dosyanın kapatılmasına ilişkin dilekçe ile takip dosyasının infazen kapatılmış olduğunu belirtmiş olup, Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde dosyanın, borcun ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyası üzerinden tahsil edildiğine ilişkin davalı alacaklının bildirimi neticesinde infazen kapatıldığı görülmekle işbu davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, Mahkememizce esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Borç ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyası üzerinden tahsil edilmesine rağmen bu hususu dava konusu takip dosyasına bildirmeyen davalının işbu menfi tespit davasının açılmasına davalının sebebiyet vermiş olması nedeni ile yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına, bununla birlikte İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca kötü niyet tazminatı talep edilmişse de; kötü niyet tazminatı için borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olma şartı aranmakta olup, davacının iddiasının ise borcun varlığına ilişkin olmayıp takipten sonra diğer bir takip dosyasında yapılan ödemenin bildirilmediğine yönelik olmasına, bu durumda borcun varlığına karşı çıkılmadığından takibin haksız olarak başlatıldığından bahsedilemeyecek olmasına göre yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, yine davalının arabuluculuk sürecinden sonra ve işbu dosya görevsizlik kararıyla Mahkememize gönderilmeden önce davalının takip dosyasına bildirimde bulunduğu, davalının kötü niyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığı dikkate alınarak HMK'nın 329. maddesi gereğince davalı aleyhine disiplin cezasına karar verilmesi vs taleplerinin reddine" gerekçesiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe tahsilde tekerrür olmama kaydı düşüldüğünü, dürüstlük kuralına uygun hareket ettiğini, davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet verdiğinden bahsedildiğini, ancak söz konusu şerhin icra dosyasında olduğunu, müvekkilinin ilamsız takip dosyasını bu şerh ile açarak, borçlunun mal varlığına yönelik mükerrer bir tehdit oluşmasını teknik ve hukuki olarak engellediğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini, davacı tarafın davayı açarken zorunlu arabuluculuk dava şartını yerine getirmediğini, icra müdürlüğüne başvuru imkanının tüketilmediğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yer alan takip talebinde ve ödeme emrinde tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile anlamına gelen bir şerh olmamasına, takibe konu borcun dava tarihinden önce 26/08/2024 tarihinde ödenmiş olmasına, icra dairesine tahsil bildiriminin ise iş bu dava açıldıktan sonra 02/12/2025 tarihinde yapılmış olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcının peşin yatırılan 2.751,00 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 2.019,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı tarafa ilk derece mahkemesince İADESİNE,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 04/06/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca dava tarihindeki miktarı itibariyle 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
...
