- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/593 K. 2026/101
Karar tarihi: 2 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 15/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 343
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 344
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 02/03/2022
- KARAR TARİHİ
- 02/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait .....plakalı kamyonetin ...../0 numaralı Genişletilmiş Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortalı olduğunu, .....tarihinde sigortalı kamyonetin sürücü .....yönetiminde iken Diyarbakır ilinde maddi hasarlı trafik kazası geçirdiğini ve derhal jandarmaya bildirim üzerine jandarma tarafından ilgili tutanağın düzenlendiğini, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasından sonra aracın yetkili bayi olan .....Ford yetkili servisine götürüldüğünü, daha sonra oluşan hasarın maddi bedelinin hesaplanması için kasko ekspertiz raporu düzenlendiğini, müvekkilinin, meydana gelen kazayı kaza anında kaskoya harici olarak bildirdiğini, sonrasında hasarın tazmini için davalıya 7 Şubat tarihinde yazılı olarak başvuru gönderdiğini, davalı tarafından .....sayılı hasar dosyası oluşturulduğunu ve "mağdur araç ruhsat sahibi ve sürücü bilgileri aynı değildir" denilmek suretiyle yapılan başvurunun reddedildiğini, ancak jandarma tutanağından görüleceği üzere kazanın, aracın .....sevk ve idaresinde iken gerçekleştiğini belirterek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik araçta oluşan zarar bedeli olan KDV ile beraber toplam 87.833,23 TL'nin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket adresinin .....İstanbul'da olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, kazanın müvekkili şirkete bildirilmesi üzerine .....sayılı hasar dosyası açıldığını, hasarın oluş şekli ve miktarının tespiti için ekspertiz çalışmasına başlandığını, bu çalışmalar sırasında sigortalı araç sürücüsünün kazadan sonra, malzemeleri götürmek istediği petrol üretim sahasındaki .....adlı bekçiyi .....* numaralı hattan aradığını beyan etmesi üzerine yapılan kontrollerde, .....tarihi saat .....’te arama yaptığının tespit edildiğini, böylece sürücü beyanının arama kaydı ile karşılaştırılması üzerine kazanın .....’ten önce meydana geldiğinin anlaşıldığını, ilgili HTS kayıtlarının celbini talep ettiklerini, sigortalı araç sürücüsü .....kaza sonrasında yanında bulunan elemanı ile araç başından hiç ayrılmadıklarını beyan etmesine rağmen elemanı .....ile .....’da telefon görüşmesi yaptığının tespit edildiğini, trafik kazasının .....tarihi saat .....’ten önce gerçekleşmesine karşın sigorta şirketine .....’de haber verildiğini, ilçe jandarma komutanlığında kaza tutanağını tanzim eden ..... ile görüşme sonucu şahsın kazadan yaklaşık 6 saat sonra .....tarihi saat .....civarında karakola giriş yaptığını, bu nedenle alkol raporunun tanzim edilmesinin mümkün olmadığını, .....plakalı araç sürücüsünün .....isimli şahsın sürücü olup olmadığı konusunda herhangi bir bilgilerinin olmadığını, şahsın beyanı üzerine tutanağın tanzim edildiğini öğrendiklerini, sürücünün kazadan sonra aradığını beyan ettiği petrol üretim sahasında bekçi olarak çalışan ve kaza yerine geldiği söylenen .....isimli şahıs ile görüşme sonucunda mesai arkadaşı olan .....isimli bekçi arkadaşının kendisine kaza haberi vermesi üzerine olay yerine gittiğinde araç başında iki genç olduğunu, bunlardan birinin ....., diğer genç arkadaşının da civardaki köylülerden biri olduğunu, .....adlı şahsın ise kaza yerine sonradan geldiğini beyan ettiği ve bu şekilde araştırma raporu ile sürücü değişikliği olduğunun tespit olunduğunu, kaza tutanağının sürücü olduğunu iddia eden .....beyanları üzerine tutulduğunu, ancak araştırma raporundan açıkça görüleceği üzere ilgili kasko bedelinden yararlanmak amacıyla sürücü değişikliği yapıldığını, bu durumun tespiti neticesinde talebin reddedildiğini, kusur izafesi için lastiğin patlama sebebinin belirlenmesi gerektiğini, bu sebeple lastiğin yol kusuru, bakımsızlık, eksiklik, üretim hatası vb. hangi sebepler ile meydana geldiğinin kesin olarak tespiti için keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, müvekkilinin gerçek zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, davacının hasarın bahsedilen şekilde gerçekleştiğini ve sürücünün .....olduğunu, ayrıca araçta oluşan hasar tutarını ve hasarın oluş şeklini, lastiğin patlama sebebini ispat etmekle yükümlü olduğunu, hasar hesabının tespitinde poliçe özel şartının dikkate alınması ve kloz çerçevesinde hasar hesabının KDV hariç yapılması gerektiğini, müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermemesi ve temerrüte düşürülmemiş olması nedeniyle faize yönelik taleplerin, yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik taleplerin reddi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklı tazminat isteğine ilişkin olup, davacı taraf .....tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeni ile 87.833,23 TL hasar onarım bedelinin tahsilini talep etmektedir.
Dosya içeriğine göre; davacıya ait .....plakalı aracın .....başlangıç, .....bitiş tarihli ...../0 sayılı tüm oto sigorta poliçesi ile davalı sigorta şirketince sigortalanmış olduğu, aracın .....tarihinde sürücü .....sevk idaresinde iken lastiğinin patlaması nedeniyle tek taraflı trafik kazası meydana geldiği, davalıya yapılan bildirim üzerine .....sayılı hasar dosyası oluşturulduğu ve hasar dosyası kapsamında hasar giderim talebinin red edildiği anlaşılmaktadır.
Davalı tarafından, tek taraflı kazaya karışan davacı aracının kaza sırasında sürücü olarak beyan edilen kişiden farklı bir kişi tarafından kullanıldığı, sürücü olarak belirtilen .....6 saat sonra kolluk birimine başvurması ve tek taraflı kaza olup sürücü beyanına göre alkol tespiti yapılmadığı, sürücü değişikliği nedeniyle Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinde yer alan teminat dışı hallerin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunun tespit edilmesi gerektiği, davacı sigortalının doğru beyanda bulunma yükümlülüğünü kasten ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak ihlal ettiği yönündeki iddiasının, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde gerçekleştiğini ve davacı sigortalının doğru ihbar (beyan) mükellefiyetine uymadığını iddia edilmekte olup, Kasko poliçesi ile teminat altına alınan bir alacağın teminat dışında kaldığını ispat külfeti davalı sigortacının üzerindedir.
Mahkememizce .....tarihli .....Esas .....Karar sayılı karar ile davanın kabulüne, 87.833,23 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, bu karara karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvurusu üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi Başkanlığının 23/10/2025 tarih, 2024/457 Esas ve 2025/1045 Karar sayılı ilamı ile davalının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
BAM kaldırma kararı sonrası dosya Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....Esas numarasını almış, Diyarbakır .....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulması sonrasında dosya Diyarbakır .....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne aktarılmış ve bu hususta düzenlenen .....tarihli tensip tutanağı taraflara tebliğ edilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce .....tarihli celsenin (1) numaralı ara kararı ile "Davalıya tanıklarının isim, adres ve TC numaralarını yazılı olarak bildirmesi, tanıklarını hangi vakıa hakkında dinletmek istediğini yazılı olarak açıklaması için işbu duruşma tutanağının tebliğinden itibaren 2 hafta kesin süre verilmesine, aksi taktirde tanık deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına, bu hususta duruşmada hazır olmayan davalıya meşruhatlı davetiye tebliğine, ihtaratın duruşma tutanağının tebliği sureti ile yapılmış sayılmasına, masrafının davacının gider avansından karşılanmasına" karar verilmiş, duruşma tutanağı davalının elektronik tebligat adresine .....tarihinde tebliğ edilmiş, davalı, tanık listesi sunmamıştır.
Mahkememizce .....tarihli celsenin (2) numaralı ara kararı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konu kaza nedeni ile davacının aracında oluşan hasar bedelinin KDV dahil 87.833,23 TL olduğu, kaza tarihi itibari ile ekspertiz raporunda belirlenen hasar bedelinin, oluşan hasar bedeli ile uyumlu olduğu, söz konusu hasar bedelinin poliçe teminatı kapsamında kaldığı, davalının tazmin yükümlülüğünün bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davaya konu kazanın mahkememiz yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İli mülki sınırları içinde gerçekleştiği anlaşılmakla, HMK'nın 15/1 maddesi gereğince davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacı şirkete ait .....plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçenin geçerlilik süresi içerisinde davaya konu kazanın meydana geldiği, kazanın davalıya ihbar edildiği ve davalı tarafından atanan eksper tarafından hasar bedelinin tespit edildiği, hasar bedelinin tazmini için davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun sürücü değişikliği olduğundan hasarın teminat dışı olduğu gerekçesiyle red edildiği dosya kapsamından sabittir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kazanın meydana gelmesinde sigortalının ihbar yükümlülüğüne uyup uymadığı, sürücü değişikliğinin olup olmadığı, bu hususta ispat yükünün hangi tarafta olduğu, buna göre hasarın teminat kapsamında olup olmadığı, teminat kapsamında olduğunun kabulü halinde hasarın miktarı ve belirlenecek hasar miktarına KDV'nin dahil olup olmadığı ile faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
6102 sayılı TTK.nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.
Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.
İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.1.5. maddesi ve Türk Ticaret Kanunu’nun 1446. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.
Eldeki davada, davalı sigorta şirketince özel kuruluş olan Dicle-Fırat Araştırma ve Danışmanlık Hizmetlerince düzenlenen hasar araştırma raporuna dayalı olarak sürücü olarak belirtilen .....kaza anında aracın sürücüsü olmadığı, sürücü değişikliği yapıldığı, bu nedenle hasarın teminat kapsamında olmadığını ileri sürülmüştür. Davalının iddiasını ispat için dosyaya sunduğu hasar dosyası içerisinde yer alan hasar araştırma raporu incelendiğinde, raporda yer alan sürücü beyanının, telefon arama kayıtlarının ve diğer tespitlerin tek başına sürücü değişikliği yapıldığının ispatı için yeterli olduğu kabul edilmemiş, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesi Başkanlığının .....tarih.....Esas ve .....Karar sayılı ilamında HTS kayıtlarının celbinin uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlamayacağı işaret edillmiş, davalı tarafından cevap dilekçesinde savunmasının ispatı için tanık deliline de dayanılmış ise de mahkememizce .....tarihli celsede kurulan (1) numaralı ara karara rağmen davalı tarafça tanık listesi sunulmamış, sürücü değişikliği olduğu savunması davalı tarafından ispatlanamamıştır. Öte yandan, kazanın meydana geliş şekli ve hasarın niteliği gözetildiğinde, meydana gelen hasarın teminat dışı olduğuna ilişkin kasko poliçesi özel şartları ile kara taşıtları kasko sigortası genel şartları A.5 maddesinde sayılan hallere rastlanmadığından, davalı taraf kaskolu araçta meydana gelen hasar bedelini tazminle yükümlü olduğu sonucuna varılmıştır.
Faiz başlangıcına ilişkin olarak; TTK.nın 1427/2. maddesine göre; sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra, sigortacının edimine ilişkin araştırmalar bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel hale geleceğinin, davalının .....tarihi itibarıyle temerrüde düştüğü kabul edilmiş ve bu tarih itibarıyle faiz işletilmesine karar verilmiştir.
İzah edilen nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 87.833,23 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli 5.999,88 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 136,62 TL ile 1.364,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik 4.499,26 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 80,70 TL, peşin harç 136,62 TL, tamamlama harcı 1.364,00 TL, bilirkişi ücreti 9.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 271,25 TL olmak üzere toplam 10.852,57 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafın gider avansından harcanan 110,00 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
