- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/595 K. 2026/102
Karar tarihi: 2 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 05/12/2025
- KARAR TARİHİ
- 02/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plakalı .....model araca, .....tarihinde davalı sigortalısına ait ve diğer davalı sürücünün sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkilinin aracının hareket kabiliyetini tamamen yitirerek parça değişimi, tamir ve boya işlemleri sebebiyle uzun süre serviste kalıp kullanılamadığını, kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı uyarınca müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığının belirlendiğini, uyuşmazlığa ilişkin yapılan arabuluculuk başvurusunun ise sonuçsuz kaldığını, kaza öncesinde aracını her gün iş ve günlük ihtiyaçları için kullanan müvekkilinin, onarım sürecinde aracından mahrum kalarak işlerini taksiyle halletmek zorunda kalması nedeniyle maddi zarara ve zaman kaybına uğradığını, ilgili mevzuat ve yargı içtihatları uyarınca araçta oluşan değer kaybı ile araçtan mahrumiyet zararından davalıların müteselsilen sorumlu bulunduklarını ileri sürerek; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak şimdilik 10,00 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, hak mahrumiyeti tazminatı karşılığı olarak şimdilik 10,00 TL'nin ise davalı araç maliki ile sürücüsünden, haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, tensiple birlikte sigorta şirketinden kaza evraklarının celbine, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak şimdilik 10.00 TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiğini, somut olayda alacağın miktarının belirlenmesinin objektif olarak imkânsız bulunmaması nedeniyle belirsiz alacak davası açılması koşullarının oluşmadığını ve hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davanın kısmi dava olarak kabul edilmesinin icap ettiğini, kazaya karışan .....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde .....numaralı ve .....-vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında daha önce .....tarihinde 17.000 TL, .....tarihinde 4.892,93 TL ve 11.224,62 TL, .....tarihinde 2.899,65 TL hasar ödemesi ile .....tarihinde 7.100,35 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ve kalan poliçe teminat limitinin 256.882,45 TL olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe vadesi, teminat limiti ve sigortalının kusuru oranıyla sınırlı bulunduğunu, kaza tespit tutanağındaki kusur durumunu kabul etmediklerini, kusur tespiti amacıyla dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne sevk edilmesi gerektiğini, değer kaybı talebinin fahiş olup sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, araçta değer kaybına neden olacak bir parça değişiminin bulunmadığını ve hasarların mini onarımla giderilebilecek nitelikte olduğunu, aracın yıpranmışlık düzeyi ile geçmiş hasar geçmişinin TRAMER kayıtları üzerinden araştırılmasının zorunlu olduğunu, değer kaybı hesaplamasının .....tarihli Genel Şartlar değişikliğindeki formülasyona göre bilirkişi marifetiyle yapılması icap ettiğini, sigortalı aracın ticari nitelikte olmaması ve haksız fiillerde temerrüt olgusu dikkate alındığında olay tarihinden itibaren avans faizi istenemeyeceğini, faiz işletilecekse dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğini ileri sürerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.
GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle açılmış maddi tazminat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10,00 TL değer kaybının tüm davalılardan, 10,00 TL mahrumiyet bedelinin davalılar .....ve .....kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkindir. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Söz konusu zarar hesaplanırken, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Mahrumiyet bedeli ise aracın kullanılamaması nedeni ile uğranılan zarar türü olup, söz konusu zararın ispatı için belge gösterme zorunluluğu yoktur. Ancak aracın kaç gün tamirde kaldığı değil, olağan koşullarda kaç günde tamir edileceği önemli olup, aracın fiilen serviste kaldığı sürenin bir önemi bulunmamaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç işleteni ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Söz konusu zarar kalemi, ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan gerçek zararlardan olmayıp, dolaylı zararlardan olduğundan, ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi bu zarardan sorumlu değildir.
Davalıların kendilerine karşı yöneltilen zarardan sorumlu olmaları için her şeyden önce davalı taraf sevk ve idaresindeki aracın kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olması gerekir. Buna göre sürücü, işleten ve ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, kusur oranında zarardan sorumlu olurlar.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının olmadığını ileri sürmüş ise de dava tarihinde HMK'nun 107. Maddesi yürürlükte olup, uyuşmazlığın çözümünün başta bilirkişi raporu olmak üzere deliller toplandıktan sonra ortaya çıkacağından davalı vekilinin hukuki yarara ilişkin dava şartı itirazı yerinde görülmemiştir (bu yönde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2025/556 Esas 2026/515 Karar sayılı kararı).
Mahkememizce kusur ve hasar hususunda bilirkişi raporu alınmış olup, raporda özetle, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde .....plakalı araç sürücüsü .....sola manevra ile kavşağa girdiği sırada kavşakta ilk geçiş hakkı olan davacı araç sürücüsüne yol vermemesi nedeni ile % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı .....atfı kabil kusur olmadığı, davacının aracındaki değer kaybının 13.000,00 TL olduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 7.100,35 TL mahsup edildikten sonra davacının bakiye değer kaybı alacağının 5.899,65 TL olduğu, davacının aracının makul onarım süresinin 6 gün olacağı, yapılması gereken zorunlu giderler düştükten sonra araç mahrumiyet bedelinin 8.400 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Davaya konu trafik kazası kusur durumu, hasar miktarı ve kar kaybı hesabı yönünden değerlendirildiğinde, bilirkişi raporu; fennî sıhhati haiz, dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili .....tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 6.801,36 TL'ye yükseltmiştir.
Davacı vekili .....tarihli celsede "her ne kadar ıslah dilekçesi sunmuş isek de ıslah dilekçesi sunulduktan sonra zararımızın tamamı karşılanmıştır, davalılardan yargılama, harç gideri ve vekalet ücreti talebimiz yoktur ancak ödeme yapılmış olması nedeniyle ve davadaki haklı durumumuz gözetilerek arabuluculuk ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ederiz" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı vekilinin beyanı ile davanın konusuz kaldığı ancak Mahkememizce toplanan delillere göre davacının dava tarihinde dava açmakta haklı olduğu anlaşılmıştır.
İzah edilen nedenlerle Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL ile 117,00 TL ıslah harcının mahsubu ile fazla yatan 0,40 TL harcın hükmün bu hali ile kesinleşmesi ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı vekilinin talebi gözetilerek lehine yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
5-Gider avansından artan kısmın Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
