- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/621 K. 2026/103
Karar tarihi: 2 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 266
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 343
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 344
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91/1
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 17/12/2025
- KARAR TARİHİ
- 02/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın .....tarihinde saat .....sıralarında Diyarbakır ili, Kayapınar ilçesi, Fırat Bulvarı ve Selahattin Eyyubi Bulvarı kesişimindeki .....Kavşağı'nda trafik ışıklarının çalışmadığı dönel kavşak içinde seyir halinde olan müvekkili şirkete ait ve .....idaresindeki .....plakalı araca sol arka kısımdan çarptığını, davalı sürücünün Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/1-c maddesi uyarınca kavşak içindeki araca ilk geçiş hakkını vermeyerek geçiş önceliğini ihlal etmesi yanında aynı Kanun'un 52/1-b ve 56/1-c maddeleri uyarınca hızını yol şartlarına göre ayarlamayarak ve güvenli takip mesafesini korumayarak kazanın meydana gelmesinde yüzde yüz oranında asli ve tam kusurlu olduğunu, buna karşılık SBM uygulaması KTT detayındaki krokide çarpışma noktasının araçtaki fiili hasar noktalarıyla çelişecek biçimde müvekkili aracın sağ yanından çarpma şeklinde gösterilmesi sebebiyle müvekkili araç sürücüsüne kusur izafe edildiğini, bahse konu .....plakalı aracın davalılardan .....Sigorta A.Ş. nezdinde .....acente ve .....poliçe numarasıyla sigortalı olduğunu ve sigorta şirketinin anılan hatalı kusur tespitine dayanarak hasar onarım ve değer kaybı taleplerini geri çevirdiğini, Kaza Tespit Tutanağı ile SBM krokisi arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla müvekkili şirket tarafından .....tarihinde Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne başvurularak MOBESE görüntülerinin muhafaza altına alınmasının talep edildiğini, davalı sigorta şirketine 2918 sayılı Kanun'un 97. maddesi uyarınca PTT aracılığıyla yapılan başvurunun .....tarihinde teslim edilmesine rağmen yasal süresinde ödeme yapılmadığını ve akabinde Diyarbakır Arabuluculuk Bürosu'nun .....- .....numaralı dosyasında düzenlenen son tutanak uyarınca taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında, davalı .....ise işleten ve sürücü sıfatıyla meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, ticari unvan ve aracın cinsi gözetilerek avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, sigorta şirketi yönünden teslimden itibaren sekiz iş gününün dolduğu temerrüt tarihinin, davalı .....yönünden ise kaza tarihinin faiz başlangıcı alınmasının zorunlu olduğunu ve araçtan mahrum kalınması nedeniyle doğan kazanç kaybının teminat dışı kalması sebebiyle yalnızca davalı .....istendiğini belirterek ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybı ile 100,00 TL hasar onarım bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 100,00 TL onarım süresince araçtan mahrum kalınması nedeniyle kazanç kaybı tazminatının yalnızca davalı .....tahsiline, hükmedilecek tazminatlara davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt, diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; .....tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde müvekkili şirket tarafından .....numaralı hasar dosyasının açıldığını, kazaya karışan .....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde .....-....vadeli ve .....numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri uyarınca müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe teminat limitleriyle sınırlı bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sahibinin kusurunun bulunmaması sebebiyle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun doğmadığını ve davacının zararının muhatabı olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybı talebinin hukuken kabul edilemez nitelikte olduğunu, hasarın sigorta mevzuatı ve tekniği uyarınca değer kaybına konu olup olmadığının, aracın yaşı, kilometresi, eski kazaları, hasar gören parça özellikleri ve aynı bölgeden mükerrer değer kaybı bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılması gerektiğini, far, lastik, jant, tampon ve elektrik aksamı gibi sökülüp takılabilir parçaların değer kaybı hesabında dikkate alınmaması icap ettiğini, zararın haksız fiilden kaynaklanması ve işletenin hukuki sorumluluğunun üstlenilmesi sebebiyle müvekkilinin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceğini, gerçek zararı aşan maliyetlerden sorumlu olunamayacağını ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesi ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin içtihadı doğrultusunda kusur durumu ile hasar ve değer kaybının tespiti amacıyla uzman bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini ileri sürerek haksız ve mesnetsiz davanın reddini, aksi halde dilekçedeki hususların dikkate alınmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı .....cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinin bizzat tarafına tebliğ edilmeyip aynı konutta ikamet etmediği ve birinci dereceden yakını olmayan kaynına bırakılması nedeniyle tebligatın usulsüz olduğunu, bu doğrultuda tebligatı öğrendiği tarihin esas alınması gerektiğini, gerçek kişi olması sebebiyle uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi icap ettiğinden davanın öncelikle görev yönünden reddini, mahkemenin kendisini görevli sayması durumunda ise haksız fiilin gerçekleştiği veya yerleşim yerinin bulunduğu yerde açılmaması sebebiyle yetki yönünden reddine karar verilmesini, kazanın üzerinden uzun bir süre geçmesi dolayısıyla davanın zamanaşımına uğradığını, meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının hız kurallarına uymayarak kazaya sebebiyet verdiğini ve kendisinin mağdur olduğunu ileri sürerek davanın esastan reddini savunmakla birlikte; mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise değer kaybı bedelinin tespiti için davacıya ait aracın geçmiş hasar kayıtlarının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden celbedilmesini, mükerrer hasar bulunması halinde değer kaybı doğmayacağının gözetilmesini, araç mahrumiyet bedeli bakımından davacının kaskodan ikame araç temin edip etmediğinin araştırılmasını, amortisman payının mahsubunu, makul onarım süresinin hasar durumu nazara alınarak bir gün olarak kabul edilmesini, araçta kazadan kaynaklı bir hasar oluşmadığının dikkate alınmasını, hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatlarından diğer davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğini belirterek neticeten davanın görev, yetki, zamanaşımı ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle açılmış maddi tazminat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 100,00 TL hasar bedeli ve 100,00 TL değer kaybı tazminatının tüm davalılardan avans faizi ile birlikte, araç mahrumiyet bedelinin ise davalı .....avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Hasar bedeli gerçek zararlardan olup, davacı tarafından hasarın giderilmesine ilişkin belge ibraz edilmemiş olsa dahi, TBK 50. madde uyarınca mahkemece alanında uzman makine mühendisi (otomotiv) bilirkişiden hasara ilişkin tespitler dikkate alınarak, değişmesi ya da tamir edilmesi gereken parçalara göre makul hasar tamir bedelinin hesaplatılması gerekir. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkindir. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Söz konusu zarar hesaplanırken, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Mahrumiyet bedeli ise aracın kullanılamaması nedeni ile uğranılan zarar türü olup, söz konusu zararın ispatı için belge gösterme zorunluluğu yoktur. Ancak aracın kaç gün tamirde kaldığı değil, olağan koşullarda kaç günde tamir edileceği önemli olup, aracın fiilen serviste kaldığı sürenin bir önemi bulunmamaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç işleteni ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Söz konusu zarar kalemi, ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan gerçek zararlardan olmayıp, dolaylı zararlardan olduğundan, ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi bu zarardan sorumlu değildir.
Davalıların kendilerine karşı yöneltilen zarardan sorumlu olması için her şeyden önce .....plakalı araç sürücüsünün kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olması gerekir. Buna göre ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, sürücünün kusur oranında zarardan sorumlu olur.
Mahkememizce kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan, davalı sürücü .....’in sevk ve idaresindeki .....plakalı .....marka otomobilin, dönel ada içerisinde orta adaya yakın seyirle sürüşünü sürdürüp, Selahattin Eyyubi Bulvarı istikametine yöneldiği esnada; Fırat Bulvarı'nı takiben seyrederek aynı kavşak bölgesine katılım yapan davacı .....Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli, sürücü .....idaresindeki .....plakalı .....marka otobüs cinsi araç ile dönel ada içerisinde kesiştiği; bu kesişim neticesinde .....plakalı otomobilin ön kısımları ile .....plakalı minibüsün sol yan arka kısımlarının temas etmesiyle dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza tespit tutanağı ve kamera görüntülerinden elde edilen veriler birlikte irdelendiğinde, davalı .....seyir istikameti olan trafik akımı geometrik yapısı gereği dairesel ada içi şerit mekanizmasına sahip yol platform olduğu, davacının seyir istikameti olan Fırat Bulvarında trafik akımı orta refüj ile bölünmüş, yol şerit çizgileri belirgin, kavşak ortak alanına üç şerit halinde katılım sağlanan yol platformu olduğu, kaza tespit tutanağı verilerine göre, kaza tarihinde kaza mahallinde bulunan kavşak bölgesinde yol çalışması mevcut olup, bu çalışma sebebiyle trafik ışıklarının gayriaktif (çalışmaz) durumda olduğu, çarpışma noktasına yaklaşımda “Dönel Ada Yaklaşım" ile Dönel Ada bölgesinde “Mecburi Yön” işaret levhaları trafik işaretlerinin yola uygulandığı, davalı sürücü idaresindeki otomobil ile dönel ada içerisinde nizamî şeridinde dönüşünü sürdürürken, davacı sürücü idaresindeki minibüsün kavşak kolundan yavaşlamaksızın ve duraksamaksızın adaya giriş yaptığı, dönel adadaki otomobilin geçiş önceliği hakkına tecavüz ederek önünü kapattığı ve iki aracın kavşak ortak alanında kesişmesiyle maddi hasarlı çarpışma meydana geldiği, trafik ışıklarının çalışmadığı kontrolsüz dönel kavşak geometrisinde, adaya sonradan katılan otobüs sürücüsünün, ada içindeki otomobilin nizamî şeridine nizam dışı girmesinin söz konusu olduğu, kazanın kök nedeninin; davacı minibüs sürücüsünün "Dönel ada içi geçiş önceliği" kuralına riayet etmeyerek, adaya duraksamadan ve kontrolsüzce katılım sağlaması olduğu, bu nizam dışı giriş hamlesinin, otomobilin doğrusal sürüş koridorunun tıkanmasına ve darbe mekanizmasının oluşmasına sebebiyet verdiğini, kamera çizelgesinden saptandığı üzere, davacı aracının şerit ihlali ile çarpışma anı arasında sadece 1 saniye bulunduğu, 1 saniyelik bu sürenin, teknik olarak bir sürücünün tehlikeyi algılayıp defansif refleks gösterme (reaksiyon) süresinin altında olduğu, davalı sürücünün öncelikli şeridinde düşük hızda ilerlerken saliseler içerisinde önüne çıkan minibüse karşı kazayı önleyebilecek herhangi bir teknik manevra alanı veya zamansal şansı kalmadığından, olay davalı sürücü yönünden "kaçınılmazlık" faktörü kapsamında değerlendirildiği ve kendisine kusur izafe edilemediğini, davacı araç sürücüsünün, yol çalışması sebebiyle sinyalizasyon sisteminin çalışmadığı kavşak mahalline yakışırken, "Dönel Ada Yaklaşımı" levhalarının getirdiği yasal yükümlülüklere uymadığı, hukuken kontrolsüz dönel kavşak sayılan bu noktada, dairesel ada içerisinde nizamî sürüşünü sürdüren otomobile ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken, otomobilin geçiş koridoruna fütursuzca girerek yol hakkına açıkça tecavüz ettiği, davacı araç sürücüsünün, üç şeritli geniş bir katılım yolundan adaya giriş yaparken, görüş alanındaki trafik ışıklarının çalışmadığını ve kavşak içinin hareketli olduğunu görmesine rağmen momentumunu düşürmediği, aracın duruş mesafesini ve çevre risklerini göz ardı ederek, kütlesel ağırlığına uygun güvenli bir yavaşlama eylemi gerçekleştirmediği, sürücü kavşak kolundan adaya giriş yaparken duraksama (aksiyonel yavaşlama) yapmadığı, çevredeki araçların geçiş şeritlerini kontrol etmeksizin, dönel ada kesişim alanına katılım göstererek kazayı kaçınılmaz bir mekanik sürece soktuğu, dolayısı ile davaya konu kazanın gerçekleşmesinde % 100 oranında kusurlu olduğu, davalı .....ise kusurunun olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bulunmuş ve Mahkememizce hükme esas alınmış, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde .....plakalı araç sürücüsünün kusuru ispat edilemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile eksik 116,60 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,
7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
