- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2026/946 K. 2026/929
Karar tarihi: 30 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 15
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-a-3
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 110
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 50
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 30/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi
- KARAR TARİHİ
- 18/06/2026
- DAVANIN KONUSU
- İtirazın İptali
- YAZIM TARİHİ
- 30/09/2026
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; davalıya ait ... plakalı aracın davacı şirkete 14.03.2023 - 14.03.2024 tarihleri arasında ... poliçe nolu trafik poliçesi ile sigortalandığını, 04.12.2023 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı sigortalı araç ile dava dışı ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalı araç sürücüsünün kaza sonrasında olay yerini terk ettiğini, daha sonra kaza yerine geri döndüğünü ve kazadan yaklaşık 80 dakika sonra ölçülen alkol sonucuna göre kaza sırasında 0.55 üzeri alkollü olduğunun tespit edildiğini, dava konusu hasar nedeniyle davacı şirket tarafından dava dışı ... plakalı araç malikine 16.01.2024 tarihinde 16.619,25 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, iş bu ödemeyi tahsil etmek maksadı ile davalı aleyhine Manavgat İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, 08.03.2024 tarihinde ise 9.107,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, ödemelerin ardından dava dışı ... plakalı araç maliki tarafından hasar ve değer kaybı talebi ile davacı şirket aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulduğunu, tahkim kararının İstanbul Anadolu 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davacı şirket tarafından icra dosyasına fer'iler ile birlikte 11.10.2024 tarihinde 19.515,59 TL ve 9.765,63 TL olmak üzere toplam 29.281,22 TL ödeme yapıldığını, ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonu'na 25.11.2024 tarihinde toplam 1.980,00 TL ödeme yapıldığını, 08.03.2024 tarihinde ödenen 9.107,00 TL, 11.10.2024 tarihinde ödenen 19.515,59 TL ve 9.765,63 TL olmak üzere toplam 29.281,22 TL ile 25.11.2024 tarihinde ödenen 1.980,000 TL ödemenin tahsili için davalı aleyhine Manavgat İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takiplere itiraz ettiğini belirterek itirazların iptali ile takiplerin devamına, %20’den aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, her bir dava yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmasına ve her bir dava için ayrı ayrı yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili; aracını dava dışı ...'a kiraya verdiğini, söz konusu araç ... kullanımındayken maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada müvekkiline ait araç sürücüsünün aracının kusuru bulunmadığını, tek başına olay yerini terk etmenin rücu sebebi olamayacağını, müvekkilinin dava konusu aracın işleteni olmadığından icra takibinde husumet yöneltilmesi gereken kişinin müvekkili olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın hasar bedeli ve değer kaybı bedeline ilişkin ödenen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, davanın ...'a ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; "... davacı 04.12.2023 tarihli trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilere yaptığı hasar ve değer kaybı tazminatı ödemesini, olay yeri terk ve alkol rücu sebebine dayanarak, sigortalısından tahsili amacıyla ilamsız takiplere mahsus icra takibi yapmış borçlunun itirazı üzerine itirazın iptali istemi ile dava açmıştır. Davalı Manavgat İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarında takibe itirazı sırasında, icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş, Denizli İcra Dairesinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür. İtirazın iptali davalarında, usulüne uygun bir ilamsız takibin yapılmış olması ve bu takipte borçlu tarafından itiraz edilmiş olması dava şartıdır. İcra takiplerinde yetki hususu 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50. maddesi yollaması ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır. İtirazın iptali davasında, Mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, Mahkeme öncelikle tetkik merciinin (İcra Hukuk Mahkemesi'nin) yerine geçerek İcra Dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırması gerekmektedir. Bu nedenle, Mahkememizce öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz değerlendirilmiştir. Somut dosyada, zarar gören tarafa ödemede bulunan sigortacı, kendi akidi olan sigorta ettirene rücu davası açmıştır. Bu davalarda yetkili Mahkeme 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 110. maddesinde düzenlenmemiştir. Dava niteliği itibariyle KTK.nun 85. maddesinde düzenlenen işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin bir dava türü olmayıp, aynı Yasanın 95/2. maddesinde öngörülen ve sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan bir davadır. Bu durum karşısında hukuki sorumluluğa ilişkin davalardaki yetki kuralını getiren KTK'nun 110. maddesinin bu davada uygulama alanı bulunmamaktadır. Yukarıda değinilen yasa hükmüne paralel olarak getirilmiş olan Genel şartlar C7. maddesindeki yetki maddesine göre de yetkili Mahkemenin belirlenmesi mümkün değildir. Bu nedenle, bu tür davalarda yetkili Mahkeme HMK'nın genel yetki kuralları çerçevesinde tesbit edilmelidir. Somut davada, davalının ikametgahı Denizli ili olduğundan yetkili icra dairesi Denizli İcra Daireleridir. Manavgat İcra Dairesi yetkili olmadığından, itirazın iptali davası bakımından dava şartı niteliğinde olan usulüne uygun yapılmış bir ilamsız takibin varlığından söz etmek mümkün değildir. Bu nedenle, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemenin rücu ilişkisindeki yetki kurallarının hatalı yorumlayan bu kararın usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, HMK madde 15 hükmü uyarınca rizikonun meydana geldiği yer icra dairesinin yetkili olduğunu, müvekkili şirketin KTK ve ZMSS genel şartları uyarınca kendi sigortalısına rücuen tazminat hakkını yönelttiğini, ZMSS'nin bir zarar sigortası olduğunu müvekkili şirketin ilgili hüküm uyarınca seçimlik hakkını kullanarak icra takibini rizikonun meydana geldiği yer olan Manavgat'ta başlattığını belirterek hukuka aykırı kararın kaldırılarak esas incelemesi yapmak üzere dosyanın Yerel Mahkemesine iade edilmesi gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalıya ait ... plakalı araca yönelik 14.03.2023 - 14.03.2024 dönemi için davacı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe nolu zorunlu mali mesuliyet sigortası yapıldığı, davacı sigorta şirketi tarafından 04.12.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle 3. kişiye yapılan ödemelerin terk nedeniyle rücuen tazmini için Manavgat İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarında başlatılan takiplere davalının süresinde yetkiye ve borca itirazda bulunduğu, takibin durmasından sonra itirazın iptali davasının açıldığı Manavgat Tüketici Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında; davalının "otomobillerin ve hafif motorlu kara taşıtlarının perakende ticareti" ile uğraşması ve adına kayıtlı çok sayıda araç bulunması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek, dosyanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği, Yerel Mahkemece eldeki davada; davalı ikametgahının Denizli ili olması nedeniyle takiplerin Denizli İcra Müdürlüğünde başlatılması gerektiğinden bahisle davanın usulden reddine karar verildiği görülmüştür.
Zorunlu mali mesuliyet sigortacısının, kendi sigortalısına başlattığı takip veya açtığı davalarda kazanın meydana geldiği yer veya davalının ikametgahı mahkemesi ve icra müdürlüğü yetkilidir.
Somut olayda; kaza Manavgat ilçesinde meydana gelmiş olup, davalının ikametgahının ise Denizli ili olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece kazanın meydana geldiği yer icra dairesinin de yetkili olduğu gözetilmeksizin yetkili icra dairesinde başlatılmış geçerli bir takip bulunmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi hatalı olup, davacı yanın istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.
Bu sebeple İlk Derece Mahkemesince yapılacak iş, davanın esasına girilerek hasıl olacak sonuç dairesinde karar vermekten ibarettir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Yerel Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/06/2026 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-İlk Derece Mahkemesi'nin yetkili olmasına rağmen yetkisizlik kararı verilmiş olması nedeniyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-3. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 1.154,45 TL nispi istinaf karar harcının İlk Derece Mahkemesi'nce talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
6- Denizli İcra Müdürlüğü'nün 03/07/2026 tarih, ... nolu mehil belgesine sunulan 61.000,00 TL nakit teminatın talebi halinde İcra Müdürlüğünce ilgilisine İADESİNE,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.30/09/2026
...
