mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 27. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1497 K. 2026/186

Karar tarihi: 2 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
2026/1497 Esas
KARAR NO
2026/186
DAVA
Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
10/09/2026
KARAR TARİHİ
02/10/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dilekçesinde özetle; 31.01.2023 vade ve 66.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davalı alacaklıya takibe konu senetteki avalist olarak sonradan ad soyad ve adresinin sahte olarak doldurulması suretiyle müvekkiline ait olmaması nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti (Menfi Tespit), icra takibinin iptali ve yargılama boyunca telafisi güç zararların önlenmesi için icra takibinin ihtiyati tedbiren durdurulmasını, fazlaya ilişkin maddi ve manevi dava ve talep hakları saklı kalması kaydıyla; davanın kabulünü, İİK 72/2 uyarınca sahteciliğin aleniliği karşısında öncelikle teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise sahtecilik nedeniyle istisnai haller olması sebebiyle uygun göreceğiniz makul teminatla ihtiyati tedbir kararı ile 31.01.2023 vade ve 66.000,00 TL bedelli bono üzerinden açılan icra takibi (İstanbul ... İcra Dairesi Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası) nedeniyle dava sonuna kadar geçerli olmak üzere ihtiyati tedbiren durdurulmasını, davalının kötü niyetli olması sebebiyle, takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce 15.09.2026 tarihinde; "Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasında, Arabuluculuğa ilişkin son tutanağı sunmanız için "6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(2) maddesine göre, ibraz edilen anlaşmaya varılamadığına dair arabuluculuk son tutanağı evrakının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini işbu MUHTIRANIN tebliğ tarihinden itibaren bir (1) haftalık kesin süre verildiği hususu, verilen süre içerisinde arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı takdirde davanın dava şartı yokluğundan reddi cihetine gidileceği ihtar olunur." şeklinde muhtıra çıkarılmıştır.

Davacı vekili 28/09/2026 tarihli dilekçesi ile; "Zorunlu arabuluculuğun konusunun bir paranın ödenmesi, bir alacak veya tazminatın tahsili olduğunu, tespit davalarının genel olarak arabuluculuğa elverişli olmadığını keza bu davalarda bir hakkın veya hukuki ilişkinin tespitinin yapılmakta olduğunu, bir tahsil amacı taşıyan eda davaları gibi alacak talebi içermediğinden bu bağlamda menfi tespit davasının da para alacaklarına özgü bir tespit davasından farklı olmaması dolayısıyla arabuluculuk kapsamında olmadığını, Mahkeme dava konusunun temelini inşa eden senede müvekkilinin kendi el yazısı ile yazılamayan ne ad ne de TCKN nin alacaklı tarafından hiçbir sözleşme ollmadan açılan icra takibinde yan yana atılan imzadan ötürü iradesi dışında borçlu sıfatının doğması olumsuz tespit davası niteliğinde olduğundan arabuluculuk şartı aranmamalıdır zira ileri de savcılık dosyasında şüpheli sıfatına haiz olma ihtimali varken kamuya ilişkin bir hususun tarafların arzusuna bırakılmasının hukuki gerçekliği bulunmadığını, neticeten; davanın temelini oluşturan sahte el yazısı ile yazılı sözleşme olmadan elle doldurularak müvekkilinin iradesi dışında borçlu sıfatının alınması kamuya ilişkin sahtecilik de olduğundan yapılacak tespit sonrası kararın icra edilebilirliği doğrudan olmadığını, sadece borçsuzluğunun tespiti olacağından ara karardan dönülmesi ile birlikte yargılamanın devam edilmesi için gereğinin yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) ilişkindir.

Bilindiği üzere, 18/12/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'na eklenen 5/A maddesi ile; "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." ve geçici 12. maddesi ile de "(1) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz." düzenlemesi getirilmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na (HUAK) "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin 2. fıkrasında; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.

05/04/2023 tarih 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Orman kanunu ve bazı Kanunlarda değişiklik yapılmasına dair 7442 sayılı Kanunun 31.maddesinde "6102 sayılı kanunun 5/A maddesinin 1.fıkrasında yer alan "paranın ödenmesi, alacak ve tazminat talepleri hakkında" ibaresi "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında" şeklinde değiştirilmiş, aynı yasanın geçici 1.maddesinde "bu maddeyi ihdas eden kanunla 6102 sayılı kanunun 5/A maddesinin 1. fıkrası ve 7036 sayılı kanunun 3. Maddesinin 1. fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm 01/09/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır" denilmiştir.

Arabuluculuk tamamlanabilir dava şartı mahiyetinde değildir. İstanbul BAM 16. HD. 30.01.2020 Tarih 2020/220 E, 2020/218 K. Sayılı kararında "....Arabuluculuk, tamamlanabilir nitelikte bir dava şartı olmayıp ilk derece mahkemesince tefrik edilen maddi, manevi tazminat istemleri yönünden dava tarihinden sonra arabuluculuğa başvurulmuş olması nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi yerindedir..." belirtmiştir. ( Arabuluculuğun tamamlanabilir dava şartı mahiyetinde olmadığına dair diğer kararlar için bkz. İzmir BAM 17 HD. 26.04.2019 T. 2019/657 K. Sayılı ilamı, Gaziantep BAM 17. HD. 23.02.2021 T, 2021/256 K. Sayılı ilamı, Antalya BAM 11 HD. 2021/100 K. Sayılı ilamı, İstanbul BAM 4. HD. 21.01.2021 T., 2020/1890 K. Sayılı ilamı, İstanbul BAM 12. HD.2020/714 sayılı kararları)

Bu yasal düzenlemeler gereğince 01/09/2023 tarihinden sonra menfi tespit talebi ile açılan ticari davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

Davacıya 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurup anlaşamama tutanağının aslının veya onaylı örneğinin mahkememize sunulması gerektiği hususunda davacıya muhtıra çıkartılmış, 1 haftalık kesin süre içinde arabuluculuk son tutanağını ibraz etmemesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği hususu kendisine ihtar edilmiş, muhtıra tebliğine rağmen davacının verilen kesin süre içerisinde arabuluculuk son tutanağını mahkememize sunmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle eldeki davanın açıldığı tarih itibariyle menfi tespit davalarının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu yasal düzenleme ile ortaya konulduğu, bu haliyle menfi tespit talebi yönünden TTK 5/A maddesi kapsamında yer alan arabuluculuğa ilişkin dava şartının mahkemece resen göz önünde bulundurması gerektiği, eldeki dava da taraflar arasındaki uyuşmazlığın konusunun menfi tespit davası olduğu, davacı yanın dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurması gerektiği, ancak başvurmadığı görülmüştür. Dava menfi tespit davası olup ticari dava olduğu ve 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurup anlaşamama tutanağının aslının veya onaylı örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olduğu halde davanın arabulucuya başvuru yapılmadan doğrudan açılmış olmasına, zorunlu dava şartı olan "arabulucuya başvuru" koşulunun tamamlanabilir dava şartı olmamasına göre zorunlu dava şartı arabuluculuk koşulu yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış buna dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 732,00-TL harçtan peşin yatırılan 1.714,59-TL harcın düşümü ile geri kalan 982,59-TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA ,

4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara İADESİNE,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2026

KatipHakim