mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1592 K. 2026/698

Karar tarihi: 29 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

    Karar metni

    T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

    ESAS NO
    2026/1592 Esas
    KARAR NO
    2026/698
    DAVA
    Zayi Belgesi Verilmesi
    DAVA TARİHİ
    25/09/2026
    KARAR TARİHİ
    29/09/2026

    Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

    DAVA:

    Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafça, kurucusu ve yetkilisi olduğu 26.01.2012 kuruluş-31.12.2013 tarihinde işi terk kaydı yapılan ... Hayvancılık Tarım Ürünleri Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin kayıt evraklarını temin için 25.09.2026 tarihinde ... Vergi Diresi'ne başvuruda bulunduğunu, Vergi Dairesi cevabi yazısında şirketin Vergi Dairesi nezdinde terk göründüğünü ancak İTO kaydının açık göründüğünü belirttiğini, bunun üzerine müvekkili, şirketin mali müşaviri ...'dan İTO kapanış evraklarını talep etti ise de mali müşavir ..., işyerinde 18.06.2014 tarihinde çıkan yangın neticesi şirket defterlerinin çıkan yangında yandığını belirterek işbu yangına ilişkin ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ekte yer alan kararını verdiğini, maruz durum nedeniyle; müvekkilinin İTO nezdinde kapanış iş ve işlemlerini gerçekleştirebilmesi adına, ekte yer alan .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Sayılı kararı da gözönünde bulundurularak İTO'ya sunulmak üzere zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesi için işbu davayı ikame etmek zorunda kaldıklarını, açıklanan nedenler ile İTO nezdinde kapanış iş ve işlemlerini gerçekleştirebilmeleri adına; .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Sayılı kararı da gözönünde bulundurularak yangında zayi olmuş şirket kapanış evrakları, defter ve sair evrakların zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

    GEREKÇE:

    Dava; zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

    Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-d maddesi hükmüne göre; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları bir dava şartıdır.

    Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

    Öte yandan sıfat, dava konusu subjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davaya takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Dava dilekçesinde taraf olarak gösterilen kişiler, şeklen o davanın taraflarıdır. Ancak mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı olmak sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verilemez. Dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

    Somut olayın dosya kapsamıyla birlikte değerlendirilmesi sonucunda; dava dilekçesinde özetle , dava dışı ... Hayvancılık Tarım Ürünleri Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti nin şirket kapanış evrakları, defter ve sair evrakların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesinin talep edildiği dolayısıyla şirket tüzel kişiliğinin husumeti bulunacağı, davacının eldeki dava yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

    HÜKÜM:

    1-)Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,

    2-)Peşin alınan harç yeterli olduğundan ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

    3-)Talep edenin yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

    4-)Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana / vekiline iadesine,

    Dair talep edenin / vekilinin yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 29/09/2026

    Katip ...

    (E-İmzalı)

    Hakim ...

    (E-İmzalı)