mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/2602 K. 2026/2384

Karar tarihi: 30 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
30/09/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ
02/07/2026
NUMARASI
... Esas ... Karar
DAVA
Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ
30/09/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
30/09/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ........'ne ait ........ plakalı araç, müvekkilinin çalışanı ........ sevk ve idaresinde iken 16.09.2024 tarihinde, Konya İli Ilgın İlçesi ........ Mahallesi ........ İşletmesinde dekapaj taşıması yaparken tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, Kaza tespit tutanağına göre "...Olay yerinde yapılan incelemelerde ........ plakalı ....... şase numaralı ........ marka ........ model beyaz renkli çekicinin arkasında bulunan damperin yan yattığını ve içindeki toprak ve taşların yere serildiği, çekicinin sağ lastiklerinin yere temas etmediği, sol lastiklerinin yere temas ettiği ve çekicinin zarar gördüğü, ruhsat kontrol edildiğinde çekici ve damperin uyumlu olduğu..." tespit edildiğini, ekli Sigorta Eksperi ........(.....) tarafından düzenlenen 26.12.2024 tarihli Hasar Ekspertiz Raporunda "........ plakalı aracın devrilmesi neticesi, damper daban şase, terazi kolu, arka çapraz, damper lifti, yağ tankı, arka mil ve boru, yan merdiven, lift braketleri ile bu aksamlara bağlı birtakım tali ve tamamlayıcı ekipmanların değişmesi gerekecek şekilde hasarlandığı, yağ tankı, damper çamurlukları, yan çamurlukların ise onarılabilir nitelikte hasar gördüğü görülmektedir. Hasar tespiti tamirci firmaların ekli listelerine dayandırılmış ve hasarın parasal değerin içeren ayrıntılı raporum tanzimle ilgili kurum ve kuruluşların bilgilerine sunulmuştur." tespiti yapılmış ve onarım + işçilik hasar bedeli KDV dahil 960.000,00 TL olarak belirlendiğini, ilgili poliçede; sigortacının, sigortalının poliçede belirtilen ve kara yolunda kullanma izni olan motorlu kara araçlarından, gerek hareket halindeyken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazaların kasko sigortası kapsamında olduğunun belirtildiğini, yine poliçede sigorta şirketinin, aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına aldığı belirtilmiştir, poliçede rayiç bedel koruma klozu mevcut olduğunu, 16.09.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde ........ plakalı aracın hasar alması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak ve belirlendiğinde artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın (KDV dahil hasar bedeli) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tazmine, taraf mütalaası niteliğinde dosyaya kazandırılan ve TOBB'nce yayımlanan tarifeye uygun Hasar Ekspertiz Raporu ücreti dahil yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, 16.09.2024 tarihinde meydana hasarda aracında oluşan maddi zararlarının tazmini amacı ile şirket aleyhine dava yoluna başvuru yaptığını, davacının talebi haksız olup, işbu başvurunun reddinin gerektiğini, dava konusu hasarın meydana geldiği 34 ISM 001 plakalı araca ilişkin olarak, müvekkil şirket nezdinde 15.04.2024-2025 başlangıç ve bitiş tarihli ........ no’ lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinin bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe limit ve teminatları ile sınırlı olduğunu, dava konusu hasar sonrası yapılan araştırma çerçevesinde sigortalı aracın Kömür ocağı şantiyesi içerisinde olması gereken azami yükün çok üzerinden hafriyat yükü taşıdığı ve yükün boşaltılması esnasında aşırı yüklemeden kaynaklı olarak zararın meydana geldiği tespit edildiğini, dosyadaki istiap haddi aşımı hususunun son derece net olduğunu, bu durum dosyaya sundukları olay yeri ve hasar resimlerinden de sabit olduğunu, dava konusu aracın fiziksel nitelikleri dikkate alındığında araçtaki yükün aracı kendi soluna doğru yatıracak kadar yüksek olduğunun görüldüğünü, dava konusu zararın istiap haddi aşımından kaynaklı olduğu dikkate alınarak haksız davanın reddine, hasar dosyası, araştırma raporu ve Sigorta Genel şartları dikkate alınarak davanın reddine, poliçedeki %50 lik ve %25 lik muafiyet klozlarının sayın Mahkeme tarafından dikkate alınmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına ve müvekkil şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 16/09/2024 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak davacının aracında meydana gelen varsa hasar bedelinin kasko sigorta poliçesi kapsamında tazmin edilip edilemeyeceği, istiap haddinin aşılıp aşılmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafça ileri sürülen istiap haddinin aşıldığı ve hasarın bu nedenle teminat dışında kaldığı savunması yönünden; dosyada yük miktarını kesin olarak ortaya koyan kantar fişi, sevk irsaliyesi veya benzeri objektif deliller bulunmadığı, bilirkişi ek raporunda da hasarın yalnızca istiap haddinin aşılmasından kaynaklandığının kesin olarak belirlenemediği, yükün dengesiz yerleştirilmesi veya zemin şartları gibi farklı nedenlerin de hasarın meydana gelmesinde etkili olabileceği ifade edilmiştir. Rizikonun teminat dışında kaldığını TTK 1409. Maddesi uyarınca ispat yükü sigortacıya ait olup, somut olayda sigorta şirketince bu husus kesin ve inandırıcı delillerle ispat edilemediğinden bu savunmaya itibar edilmemiştir.

%50 dampersiz kamyon indirimi yönünden; dava konusu aracın ruhsat kayıtları ve dosya kapsamındaki teknik belgeler incelendiğinde aracın ........ arocs ... 8X8 damperli kamyon niteliğinde olduğu, davalı sigorta şirketinin poliçeyi düzenlerken aracın teknik özelliklerini bilmesine (ya da bilmesi gerekmesine rağmen) sonradan dampersiz kamyon klozuna dayanarak tazminattan indirim yapmasının poliçe hükümleri ve dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığı değerlendirilmiştir.

Buna karşılık dava konusu kazanın poliçede düzenlenen Taş ve Maden Ocağı Klozu kapsamında kalan çalışma sahasında meydana geldiği dosya kapsamından sabit olduğundan poliçede açıkça kararlaştırılan %25 oranındaki muafiyet hükmünün uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.

Sigortacı, sözleşmeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olarak, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisini de (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödemek zorunda olduğundan KDV dahil hesaplama yapılmıştır.

Mahkememizce benimsenen bilirkişi raporuna göre KDV dahil hasar tutarı 840.000 TL olup, bu tutardan poliçedeki %25 muafiyet indirildiğinde davacının talep edebileceği sigorta tazminatı 630.000 TL olarak hesaplanmıştır.

Hasarın 03/01/2025 tarihinde meydana geldiği, gerekli belgelerin sigortacıya ibraz edildiği ancak sigorta şirketince 45 günlük yasal sürede ödeme yükümlülüğü yerine getirilmediğinden davalının 17/02/2025 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.

Tüm bu nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ İLE;

-630.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 17/02/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana geldiğinin ekspertiz raporu, olay resimleri ve bilirkişi raporlarıyla sabit olduğundan davacı tarafın taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğu açık olmasına rağmen bu hususun mahkemece değerlendirilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile birlikte mahkemece alınan bilirkişi raporunda hasar miktarının davacının iddia etmiş olduğundan daha düşük olduğunun tespit edildiğini, ancak mahkemece bu hesaplamanın da üzerinde bir tazminata hükmedilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte poliçenin incelenmesi ve yargılamada dikkate alınması gerektiğini, zira poliçe teminatları sınırlı olup tüm muafiyetlerin, poliçe teminat ve klozları dikkate alınarak incelenmesi gerektiğini, mahkemece yeterli inceleme yapılmadığını, müvekkili şirketin KDV sorumluluğunun bulunmadığını, mahkemece KDV dahil şekilde karar verilmesinin kabul edilemeyeceğini, müvekkili sigorta şirketinin faiz ödeme borcunun bulunmadığını, avans faize hükmedilmesinin ise hukuka aykırı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin de yanlış olduğunu, müvekkili şirket dava açılmasına sebebiyet vermemekle birlikte dava konusu talepler teminat kapsamı dışında kaldığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Uyuşmazlık, kasko sigortalı araçta meydana gelen hasarın kasko poliçesi teminatı kapsamında bulunup bulunmadığı, teminat kapsamında ise sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Kasko Genel Şartlar A.5.8. maddesi “Aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararlar” teminat dışı hal olarak düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava konusu kamyonda oluşan hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı, poliçe kapsamında ise araçta oluşan hasar bedelinin ne olduğu, dava konusu aracın istiap haddini aşıp aşmadığı, davacı sürücünün kusuru bulunup bulunmadığı, istiap haddi aşılmış ise meydana gelen kaza ile istiap haddinin aşılması arasında uygun illiyet bağı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta tarafından, sigortalı araçta istiap haddinin aşıldığının ve kazanın bu nedenle meydana gelerek poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığının ileri sürülerek sigortalı kamyon maliki olan davacı yana kasko tazminatı ödenmesi talebinin reddi ile ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409. maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.

Ancak alınan rapor ve kazanın sebebine ilişkin değerlendirmeler hükme elverişli nitelikte değildir

Mahkemece yapılacak iş, İTÜ veya Karayolları Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek 2 KİŞİLİK bilirkişi ile 1 kişi de sigorta uzmanı olmak üzere oluşturulacak 3 kişilik uzman bilirkişi kurulundan kazanın, münhasıran istihap haddinin aşılmasından mı meydana geldiği, yoksa başka etkenlerinde etkili olup olmadığı, kazanın münhasıran (salt) istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmış olması durumunda davacının davalıdan tazminat isteme hakkının olmadığı,aksinin kabulü durumunda talep imkanının gözetilerek, araç HASAR MİKTARINA YÖNELİK İTİRAZLARDA DEĞERLENDİRİLEREK, MUAFİYETLER DE GÖZÖNÜNE ALINARAK bu hususta ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken aksi kararda isabet yoktur.

Kabule göre de

DAMPERLİ KAMYON ÖZEL ŞARTI

Not; İş bu poliçe, yukarıda detayları kayıtlı kamyonun Damperli olmadığı beyanı üzerine tanzim edilmiştir. Hasar halinde, aracın Damperli Kamyon olduğunun tespit edilmesi durumunda Genel Şartların C.2 maddesi uyarınca yapılan indirim oranı nispetinde (%50) tazminat eksik ödenecektir.'' şeklindeki açık kasko düzenlemesine göre %50 indirim uygulanmasının gerekmesine göre AKSİ KARARDA isabet yoktur.

Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın sadece davalı tarafça istinaf edildiği aleyhe istinafın olmadığı gözetilerek kazanılmış haklara halel gelmemek suretiyle davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden taraflarca yatırılan, başvurma harcı dışında kalan, istinaf karar harcının talep halinde yatıranlara iadesine,

4-İstinaf eden taraflarca istinaf aşamasında yapılan masrafların İlk Derece Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına,

5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

7-Ankara ... Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına davalı tarafından sunulan; 1.500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun İİK 36/5 maddesi gereğince talep halinde ilgilisine iadesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK m.353 uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 30/09/2026

.....

Başkan

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.