- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2016/179 K. 2026/768
Karar tarihi: 6 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2016/179 Esas
- KARAR NO
- 2026/768
- DAVA
- İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 19/02/2016
- KARAR TARİHİ
- 06/10/2026
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... tarafından, tahrifata uğramış ve kambiyo vasfını yitirmiş olan bedelsiz bir çeke istinaden, müvekkili aleyhine .... İcra Müd.nün 2015/... Es sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin çalışanlarının kendilerine tebliğ edilen ödeme emrini kaybetmeleri nedeniyle ödeme emrine yaptığımız itiraz süresinde olmadığından takip kesinleştiğini, daha sonra söz konusu icra dosyasından müvekkilinin banka hesaplarına haciz konulduğundan, haciz baskısı altında kalan müvekkili 26/02/2015 tarihinde alacaklı vekiline haricen 11.500,00 TL, İcra tahsil harçları için ise 1.028,70 TL olmak üzere toplam 12.528,70 TL yi, hiçbir borcu bulunmamasına rağmen ödemek zorunda kaldığını, takip dayanağı 25.000,00 TL bedelli çek tahrif edilmiş ve müvekkilinin daha önce hiç tanımadığı davalılar tarafından ikinci kez bankaya ibrazdan sonra tahsile konu edildiğini, dava dışı ... Grup Yapı Market San. Tic. Ltd. Şti., söz konusu çeki müvekkilline aralarındaki ticari ilişki nedeniyle ilk önce müvekkiline verdiğini, müvekkili de çekin gerçek keşide tarihi olan 30/07/2014 tarihinde bankaya ibraz ettiğini, çek karşılıksız çıktığını, daha sonra ... Grup Yapı Market San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ... çekin bedelini haricen ödeyeceğini vaad ederek çeki müvekkilinden geri istediğini, müvekkili de çek nasılsa karşılıksız olduğundan zuhulen cirosunu iptal etmeden çeki ...’e iade ettiğini, ... de, çekin daha önce yazdırıldığını ve tahrif edildiğini bile bile işbu çeke istinaden müvekkil aleyhine icra takibi başlatıp, haciz baskısı altında müvekkilden haksız ve hukuksuz olarak tahsil harçları ile birlikte toplam 12.528,70 TL tahsil ettiğini, daha sonra tarafınca davalılar ve dava dışı ... Grup yetkilisi ... hakkında, evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından dolayı İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, sanıklar hakkında .... Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2015/... Es. Sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; davalıların müvekkilinden cebri icra tehdidi ile haksız yere tahsil ettikleri toplam 12.528,70 TL’nin ödeme tarihi olan 26/02/2015 tarihinden itibaren kısa vadeli avans faizi ile birlikte davalılardan istirdadı ile müvekkiline verilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı, takibe itiraz etmediğini ve takip böylece itirazsız kesinleştiğini, taraflar 26/02/2015 tarihinde karşılıklı olarak borcun 11.500,00 TL olduğu konusunda anlaşmışlar ve davacı bu anlaşmaya uygun olarak davalı ...'ye 26/02/2015 tarihinde 11.500,00 TL borcu ödendiğini, davalı müvekkili ..., 25.000,00 TL ve tüm ferileri ile kesinleşen davaya konu takipte, haciz baskısı ile tüm takip miktarını davacı borçludan tahsil edebilecekken, gerçek alacağı olan 11.500,00 TL tahsil ederek takibi sona erdirmek üzere tüm hacizleri kaldırdığını, davacı icra takibine karşı yasal hiçbir hukuki yolu kullanmadığını ve ödemeye ve ibralaşmaya kadar beklediğini, davaya konu takip, ilamsız adi takiptir ve borçlu sadece bir itiraz ile takibi durdurabilecekken itiraz etmediğini, hatta takip kesinleştikten sonra da menfi tespit davası açıp teminatla takibi durdurabilecekken bu yola da başvurmadığını, davalı ... Vekili Avukat ...'in düzenlediği makbuzda da; dosya borcuna karşılık 11.500,00 TL tahsil ettiğini ve bu şekli ile harçlar hariç alacakları kalmadığını beyan ettiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; haksız davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLER:
... Asliye Ceza mahkemesi 2015/... esas 2016/... karar sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; haciz baskısı altında ödendiği ileri sürülen bedelin istirdadı talebine ilişkindir.
Davacı vekilince, davalı ... tarafından, tahrifata uğramış ve kambiyo vasfını yitirmiş olan bedelsiz bir çeke istinaden, müvekkil aleyhine .... İcra Müd.nün 2015/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiği, süresinde itiraz edilmemesi sebebiyle takibin kesinleştiği, haciz baskısı altında olunduğundan davalı alacaklı vekiline haricen 11.500 TL ve icra tahsil harcı 1.028.70-TL olmak üzere 12.528,70-TL ödeme yapılmak zorunda kalındığı, takip dayanağı 25.000,00-TL bedelli çekin tahrif edilmiş olduğu ve davalının hiçbir ticari ilişkisi olmadığını ve hiçbir şekilde alacağının da bulunmadığını bile bile müvekkili aleyhine ilamsız icra takibe giriştiği ileri sürülerek ödenen bedelin istirdadı talebinde bulunulmuştur.
.... İcra Müd.nün 2015/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı ... tarafından, davacı şirket aleyhine, 15/01/2015 tarihinde, "Ödenmeyen, ... Bankası ... Şubesine ait ... numaralı, 22.11.2014 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çek karşılığı" sebebine dayalı olarak 25.000,00-TL çek bedeli ve 400,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.400,00-TL üzerinden ilamsız takibe girişildiği, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun şekilde tebliği ve borçlunun süresinde itiraz etmemesi üzerine takibin kesinleştiği, takibin kesinleşmesi üzerine alacaklı tarafça haciz işlemlerine girişildiği anlaşılmaktadır.
Haciz işlemlerine girişildikten sonra davalı alacaklı vekilince "... YAPI vekilinden .... İcra Müdürlüğünün 2015/... E. dosyasının borcuna karşılık toplam 11.500,00-TL nakit olarak elden aldım. Tahsil harçları hariç başkaca alacağımız kalmamıştır." şeklinde evrak düzenlenerek davacıya verildiği, akabinde davacı tarafından icra dosyasına tahsil harcının yatırıldığı ve 27/02/2015 tarihinde 1.028,70-TL tahsil harcının yatırıldığına dair tahsil harcı makbuzu düzenlendiği ve takibin bu suretle haricen tahsille kapandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda değinildiği üzere davacı tarafça, aleyhine girişilen ve kambiyo vasfını yitiren takibe konu çekin tahrif edildiği ve bu çekten kaynaklı borcunun bulunmadığı ileri sürülmüş, aynı iddialarla davalılar hakkında resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan suç duyurusunda bulunulduğu anlaşılmış, savcılık tarafından davalı ... ve dava dışı ... hakkında iddianame tanzim edilerek ceza davası açılmış, ceza yargılaması yapılmış ve nihayetinde Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2025/612 Esas, 2026/2398 karar sayılı ve 03/03/2026 tarihli ilamında;
"...Temyiz dışı sanık ...'in yetkilisi olduğu şirket adına şikayetçi şirkete olan borçlarına mahsuben 30.07.2014 keşide tarihli, lehtarı şikayetçi şirket olan 25.000,00 TL bedelli çeki verdiği, şikayetçi şirketin tahsil için ibraz ettiğinde çekin karşılığının olmaması üzerine bankaca karşılıksızdır şerhi yazılarak çeki iade ettiği, bunun üzerine sanık ...'ın çek bedelini şikayetçi şirkete haricen ödeyip çeki geri aldığı, ancak sanık ...'ın bankanın yazdığı "karşılıksızdır" şerhini silip keşide tarihini de 22.11.2014 olarak değiştirerek şikayetçi şirketin cirosunu silmeden çeki sanık ...'e verdiği, sanık ...'nin de bankadan tahsil etmek istediğinde, bankanın çekin daha önce yazdırılmış olduğu gerekçesiyle işlem yapmadığı, sanık ...'nin bu şekilde bedelsiz kaldığını ve tahrifat yapıldığını bildiği çekle vekili aracılığıyla şikayetçi şirket aleyhine icra takibi yaptığı olayda;
Sanık ...'in, temyiz dışı sanık ...'e sattığı 9.000,00 TL değerindeki mal karşılığı borcunu istediğinde suça konu çekin keşide tarihi çizilerek değişmiş ve banka kaşesi karalanmış halde kargoyla gönderdiğini, karalanmış kısımda ne yazdığını ilk bakışta anlamadığını, çek bedeli fazla olduğundan kalan para için sanık ...'ın mal istediğini, bankaya ibrazında daha önceden işlem yapıldığını öğrendiğini, avukatına verdiğinde çek vasfını yitirdiğinden ilamsız takip yaptıklarını ve şikayetçi şirketten 9.000 TL alacakla birlikte avukatlık ücreti ve dosya masrafı dahil olmak üzere 12.528,00 TL tahsil ettiklerini savunduğu, temyiz dışı sanık ... ise sanık ...'nin 4-000-4.500 TL alacağından dolayı istemesi sebebiyle çeki teminat maksatlı gönderdiğini, onun talebiyle çekin tarihini değiştirdiğini ve banka şerhini karalamadığını savunduğu, ancak sanık ...'nin dosyaya sunduğu belgelere göre 4-000-4.500 TL değil 9.325,00 TL borcun göründüğü, sanık ...'ın tarihi talebe göre teminat maksatlı değiştirdiğine ve banka şerhini kendisinin karalamadığına dair savunmasının kendisini suçtan kurtulmaya yönelik olabileceğinden sanık ...'nin temyiz dışı sanık ...'a verdiği mallar karşılığı aldığı çekin tamamını değil makul şekilde asıl alacak ve masraflarla 12.528,00 TL olarak tahsil ettiği, çekin keşide tarihinin değiştirilmesi ve karşılıksız kaşesinin karalanması sonrası kambiyo vasfını yitireceği, karalanma sonrası yapılan cironun ise alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu anlaşıldığından, sanık ...'nin, lehtar ve cirosu olan şirketin borcunun tamamen kalktığını bilmesinin şüpheli olduğu, şikayetçi şirketin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sanık ...'den alacağını alabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla sanığa yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı sebebiyle beraati yerine oluşa uygun düşmeyen gerekçe ile mahkumiyetine karar verilmesi..." gerekçesiyle ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet kararı bozulmuş, bozma neticesinde ilk derece mahkemesince bozmaya uygun şekilde davalı yönünden beraat kararı verilmiştir. Mahkememizce verilen karar tarihi itibariyle verilen beraat kararı kesinleşmemiş ise de bozmaya uygun şekilde karar verildiği için kararın kesinleşmesinin beklenmesine gerek görülmemiştir.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıda yazılı Yargıtay ilamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; dava dışı ...'in yetkilisi olduğu şirket adına davacı şirkete olan borçlarına mahsuben 30.07.2014 keşide tarihli, lehtarı davacı şirket olan 25.000,00 TL bedelli çek verildiği, bu çekin davacı şirket tarafından ibraz edilmesi ve karşılıksız çıkması üzerine ...'in çekin düzenlenmesine konu borcu ödediği ve çeki geri aldığı, akabinde ...'in çek üzerinde tahrifat yapmak suretiyle çeki davalı ...'e verdiği, davalı ...'in de çeki bankaya ibraz ettiği fakat banka tarafından daha önce karşılıksız işlemi görmesi sebebiyle işlem yapılmadığı ve akabinde davalı ...'in davalı ve dava dışı keşideci şirket aleyhine davaya konu olan icra takibine giriştiği yukarıda yazılı Yargıtay ilamıyla sabittir. Bu itibarla, çekin kambiyo vasfını yitirdiğinin ve davalı ...'in davaya konu çekin tahrif edildiğini bildiği halde davaya konu takibe giriştiğinin kabulü gerekmektedir. Kambiyo vasfını yitirerek adi senet hükmüne dönüşen bir çeke yönelik hakların devrinde alacağın temliki hükümleri uygulanacaktır ve borçlu, alacağı devralan yeni kişiye karşı, alacağı devredene karşı sahip olduğu her türlü def'i ve itirazı ileri sürebilecektir. Davacı lehdar şirketin bu tahrif edilmiş çekten kaynaklı borcunun sona erdiği yukarıda yazılı ceza mahkemesi kararında da yazılı olduğu üzere sabittir. Bu halde, kambiyo vasfını yitiren bu çek sebebiyle davacıya başvurulamayacağı kabul edilmelidir. Mahkememizce, bu durumun davalı ... tarafından bilindiği kanaatine varılmışsa da, bilinmemesi halinde dahi sonuç değişmeyecek ve davalı ... bu senetten kaynaklı davacıdan talepte bulunamayacaktır. Buna karşın davalı ... tarafından davacı aleyhine takibe girişilmiş, itiraz süresinin kaçırılması sebebiyle takip kesinleşmiş, haciz işlemleri başlamış ve haciz baskısı altında davacı şirket tarafından 12.528,00 TL ödeme yapılmıştır. Bu itibarla, davacının esasında borçlu olmadığı fakat haciz baskısı altında ödediği bu miktarı davalı ...'ten talep edebileceği kanaatine varılmakla bu davalı yönünden davanın kabulüne, davalı ... yönünden ise bu davalı tarafından davacı aleyhine takibe girişilmemesi, bu davalı tarafından tahsilat yapılmaması ve ödenen bu paranın istirdadı yönünden bu davalının herhangi bir sorumluluğunun bulunmaması sebebiyle pasif husumet sebebiyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davalı ...'e yöneltilen davanın pasif husumet sebebiyle REDDİNE,
2-Davalı ...'e yöneltilen davanın KABULÜ ile 12.528,70-TL'nin 26/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 855,83-TL ilam harcından, başlangıçta yatırılan 213,96-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 641,87-TL ilam harcının davalı ...'ten tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 213,96-TL peşin harç, 29,20-TL başvurma harcı, 4,30-TL vekalet harcı ve 120,00-TL tebligat/posta gideri olmak üzere toplam 367,46-TL yargılama giderinin 188,23-TL'lik kısmının davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 12.528,70-TL vekalet ücretinin davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 12.528,70-TL vekalet ücretinin davcıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı.06/10/2026
