- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/40 K. 2026/955
Karar tarihi: 8 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 82/7
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-h
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
- DAVA TARİHİ
- 23/05/2025
- KARAR TARİHİ
- 15/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin işleteni olduğu ...Eğitim Ve Rehabilitasyon Merkezi'nde ...tarihinde saat ...sularında yangın çıktığını, söz konusu yangın sebebi ile kurumda büyük ölçekli maddi hasar meydana geldiğini, yangından dolayı kurumun tutmakla yükümlü olduğu son 5 yıla ait; Ek-4 belgelerinin olduğu klasörler, Ek-5 belgelerinin olduğu klasörler, personel özlük dosyaları, ders defterleri, 2018-2024 arası yıllara ait Yevmiye Kebir Defterleri, Envanter Defterleri, Faura Dosyaları ve SGK dosyalarının kullanılamaz hale geldiğini beyanla; işbu belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Açılan dava ile TTK'nın 82/7. maddesine dayanılarak zayi belgesi verilmesi talep edilmektedir.
Mahkememizin ...tarih, ...Esas, ...Karar sayılı kararı ile talebin kısmen kabulüne karar verilmiş olup, talep eden vekilinin istinaf başvurusu üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ...Esas, ...Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz kararı kaldırılarak dosya Mahkememizin ...Esas sayılı dosyası üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce talep eden vekiline EK-4 ve EK-5 belgelerin nelerden ibaret olduğunu açıklamak üzere süre verilmiş olup, talep eden vekilince süresi içerisinde beyanda bulunulduğu, Ek-4 belgelerin performans kayıt formu, Ek-5 belgelerin ise meslek elamanının aylık çalışma çizelgesi olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan açık yargılama sırasında taraflarca gösterilen ve toplanan delillerden, talep edenin talep dilekçesi, ticaret sicil kaydı, itfaiye raporu, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre;
TTK'nın 82/7. maddesine göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."
Dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Talep eden vekilinin 2014 yılına ait ticari defter ve belgeler için saklama yükümlülüğü bulunmadığından zayi belgesi verilmesi talebinin HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir.
Talep eden vekilinin 2015 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım -Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...İle Başlayıp ...ile biten faturalar,
2016 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten faturalar,
2017 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına yevmiye-kebir-envanter defterleri ...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten faturalar,
2018 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten faturalar,
2019 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...biten faturalar,
2020 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...biten faturalar,
2021 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp, ...biten faturalar,
2022 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ......tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp, ...biten faturalar,
2023 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...biten faturalar,
2024 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık ylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten belgelerin TTK'nın 82. maddesi gereğince saklanması zorunlu olan belgeler mahiyetinde olduğu ve TTK'nın 82/7. maddesindeki koşulların oluştuğu anlaşılmakla; işbu defter ve belgeler yönünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 Yılı Ocak, Şubat, Mart Nisan, Mayıs, Haziran,Temmuz, Kasım ,Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler, geçici vergi beyannameleri, gelir vergisi beyannameleri, KDV beyannameleri, maaş bordrolarının Kurumlardan temin edilmesi mümkün olan belgeler olduğu ve saklama yükümlülüğü bulunmadığı; ders defterlerinin ilgili Kurumdan temin edilebileceği ve saklanmakla yükümlü olunan ticari defter/belge niteliğini haiz olmadığı; EK-4 belgelerinin performans kayıt formu, Ek-5 belgelerin ise meslek elamanının aylık çalışma çizelgesi olduğu ve saklanmakla yükümlü olunan ticari defter/belge niteliğini haiz olmayıp Kurumlardan temin edilebileceği göz önüne alındığında zayi belgesi verilmesi istemlerinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Talebin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE;
a)Talep edenin 2014 yılına ait ticari defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesi talebinin HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
b) TTK'nın 82/7. maddesi gereğince davacının yetkilisi olduğu ...Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'ne ait;
b-1) 2015 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım -Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...İle Başlayıp ...ile biten faturalar,
b-2) 2016 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten faturalar,
b-3) 2017 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına yevmiye-kebir-envanter defterleri ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten faturalar,
b-4) 2018 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten faturalar,
b-5) 2019 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...biten faturalar,
b-6) 2020 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...biten faturalar,
b-7) 2021 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp, ...biten faturalar,
b-8) 2022 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ..... tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp, ...biten faturalar,
b-9) 2023 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...biten faturalar,
b-10) 2024 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık ylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile ...-...tarihleri arasına ait fatura numaraları ...ile başlayıp ...ile biten faturaların zayi olduğunun tespiti ile bu defter ve belgeler için ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
c) 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 Yılı Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Kasım Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler, geçici vergi beyannameleri, gelir vergisi beyannameleri, KDV beyannameleri ve maaş bordroları ile EK-4 belgeleri, EK-5 belgeleri ders defterleri ve personel özlük dosyaları için zayi belgesi verilmesi istemlerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2-Peşin alınan harç yeterli olduğundan, başka harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep edenin yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının talep edene iadesine,
Dair, talep eden vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
