mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/858 K. 2026/1081

Karar tarihi: 6 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
İtirazın İptali (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
14/09/2023
KARAR TARİHİ
06/10/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
06/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı, davacı şirketin ... ...-... adresinde faaliyet gösterecek işyerinin açma ve çalışma ruhsatının alınması ve sair idari işlemlerin yerine getirilmesini teminen ... 1. Noterliğinin 24.10.2022 tarihli ... yevmiye sayılı ve ... 1. Noterliği'nin 19.12.2022 tarihli ... yevmiye sayılı vekaletnameleri ile davacı şirkete vekil tayin edildiğini, davalıya anılan ... ve işlemlerin gerçekleştirebilmesini teminen 09.11.2022-16.12.2022 tarihleri aralığında toplam 154.000.-TL banka hesabına gönderildiğini, davalı, geçen süre içerisinde vekil sıfatı ile yüklendiği işin gereklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirketin, işyeri için önemli miktarda yatırım yapmasına rağmen faaliyete geçemeden işyerini kapamak zorunda kaldığını, davalı ...'in vekil sıfatı ile yüklendiği işi ifa etmediği gibi, kendisine ruhsat harçları ve işleri için banka hesabına gönderilen 154.000.-TL'yi de tüm şifahi uyarılara rağmen iade etmediğini, Ardından davacı şirketin, ... 12. Noterliği'nin 22.03.2023 tarih, yevmiye no.lu ihtarnamesi ile, davalının banka hesabına gönderilmiş olan 154.000.-TL'nin iadesini ihtar edilmesine rağmen herhangi bir sonuç alınamadığını, davacı şirketin son olarak davalı aleyhinde, ruhsat işleri için alınan paranın iadesini teminen ... 1. İcra Müdürlüğü 2023/E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, davalının takibe itiraz etmesi üzerine, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu fakat olumlu sonuç alınamadığını, beyan ederek, davalının ... 1. İcra Müdürlüğü 2023/E. sayılı dosyasından başlatılan takibe yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla inkar tazminatının, yargılama masraflarının ve Avukatlık ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ... 1. İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı dosyada müvekkilin borca itirazının iptali amacıyla haksız ve kötüniyetli olarak ikame edildiğini, İşbu davanın reddi ile dosya alacağının %40'ından aşağı olmamak kaydıyla davacının kötüniyet tazminatı ödemesine hükmedilmesi gerektiğini, bir dosyanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olması için, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar ticari dava olarak kabul edildiğinden bu davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili çekişmesiz yargı işi niteliğindeki ticari davalar ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın 6102 sayılı Ticaret Kanunun ticari dava ve çekişmesiz yargı işi olarak kabul ettiği işlerden birinin davanın konusunu oluşturması gerektiğini, Bu dosyanın dosya, TBK kapsamında bir vekalet ilişkisinden kaynaklanan itirazın iptalini konu ettiğini, müvekkilinin tacir olmamakla birlikte davaya konu ilişki de TTK anlamında ticari dava niteliği taşımadığını, hal böyle olunca ... bu dosya görevsiz mahkemede açılmış olmakla usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin davacılara herhangi bir borcu bulunmadığını, Türk Borçlar Kanunu madde 502 ve devamında düzenlenen vekalet sözleşmesi vekilin vekalet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşme olarak tanımlandığını, bahsi geçen vekalet ilişkisi gereğince, ... adresinde faaliyet gösterecek davacı şirkete ait işyerini açma ve çalışma ruhsatının alınması ile sair idari işlemlerin yapılması istendiğini, davacı şirketin bu adres bakımından ... Belediyesi'ne yönlendirdiği ruhsat talepleri daha evvel reddedildiğini, İki katlı bu yapı bakımından davacının ruhsat taleplerinin reddedildiği de düşünüldüğünde müvekkilin ruhsat almak ve sözleşme gereğini ifa etmek için gerekli özenin de ötesinde büyük çaba sarf ettiğini, Bu uğraşların akabinde ... ... için 14/12/2022 veriliş tarihli bir yıllık işyeri açma ve çalışma ruhsatı ... Belediyesi'nden şirket vekaletnamesi ve müvekkil imzasıyla alındığını, davacının daha evvel yanlış yönlendirme ve alt katın uygunsuz kullanılmasından dolayı ruhsat alamadığını, Bu kötü izlenimin önüne geçilmeye çalışıldığını, davacı tarafından peyderpey müvekkiline gönderilen toplamda 154.000 TL bedelin hiçbir ... ve işlem için kullanılmadığı ve iadesi talebi abesle iştigal olduğunu, bu bedelin 60.000 TL'si müvekkilinin sözleşme karşılığı hak ettiği ücret olduğunu, geriye kalan meblağ ile ruhsat alım aşamasında harç ödendiğini, ve ruhsat verilirken şart koşulan alt katın kapatılması ve üst katla ayrılması için yapılan tadilat için de harcama yapıldığını, bu harcamaların akabinde müvekkilinde kalan 54.000 TL bedel ise, ... ...'a ve ... ... adına eşi ... ...'un ... Bankası ... Şubesine "... ... iade 54 bin tl ruhsat" açıklamasıyla iade edildiğini, ruhsatın alınmasının akabinde gerçekleştirilen toplantıda iade bedelinin ... ... ve ... ...'a iletildiği takdirde şirkete yönlendirileceğinin müvekkiline bildirildiğini beyan ederek, müvekkil vekalet ilişkisinin gereğini yerine getirdiğini, kendisine yapılan ödemeleri davacı şirket adına kullanmış olmakla artanın iadesini de gerçekleştirdiğini, davacının müvekkilin sözleşmeyi ifa etmediğinden bahisle 154.000 TL'nin tamamının tahsili istemesinin kötü niyetli olduğunu, işbu sebeplerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile alacağın % 40'ından aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile kötüniyetli ikame edildiği için bedelin %40'ından aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi ve vekalet ücreti ile yargılama giderinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

... 1. İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, fatura, ticari defter ve kayıtları, Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davaya konu uyuşmazlığın;taraflar arasındaki vekalet ilişkisine istinaden davalının görevini yerine getirmediği iddiası ile kendisine ödenen bedelin iadesi amacı ile ... 1. İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan 154.000,00 TL tutarlı takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, davalının vekalet görevini özenli bir biçimde yerine getirip getirmediği, iade borcunun bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu hususlarında toplandığı görülmüştür.Taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden davalının vekil sıfatıyla üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, almış olduğu ruhsat harç bedeli ve diğer paraların iadesinin gerekip gerekmediği hususlarında nitelikli hesaplamalar ve inşaat bilirkişisinden, rapor talep edildiği, 10/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde; Davalı ... tarafından 11/11/2022 tarihinde davacı şirkete ait Karamustafapaşa mahallesi ... ... ... adersindeki işyerine ilişkin 05/07/2022 tarih ve ... sayılı lokanta ... nevindeki ruhsat başvurusunun kafeterya olarak değiştirilmesi başvurusunda bulunduğu, başkaca davalı tarafından yapılan başvuru tespit edilemediği, Davalı ... tarafından dava dışı ... ... hesabına “...-... - ...-... - ... ... ıade 54 bın tl ruhsat” açıklamalı olarak 14/03/2023 tarihinde 17.000,00 tl ödeme, “...-... - ...-... -” açıklamalı olarak 02/03/2023 tarihinde 15.000,00 tl ödeme yapıldığı, bu ödemelerin davacı şirkete iade amacıyla yapılp yapılmadığı hususunun tespit edilemediği, Ruhsat başvuru ... ve işlemlerinin takibi için davalı ile davacı şirket arasında yapılmış bir sözleşme ve kararlaştırılmış ücret tespit edilemediği, buna göre heyetimizce yapılan piyasa araştırması neticesinde Kasım 2022 itibariyle kafeterya ruhsat başvurusu ... ve işlemleri takip ücretinin 15.000,00 TL kadar olduğu, Buna göre davalı tarafından davacıya iade edildiği ileri sürülen yukarıda anılan 17.000,00 TL ve 15.000,00 TL ilave edilirse toplam 47.000,00 TL mahsup edilerek 107.000,00 TL, ilave edilmezse 15.000,00 TL tutarın mahsup edilerek 139.000,00 TL bedeli iade ile yükümlü olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, tarafların bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçesi sundukları görüldü.Davalının rapora itiraz dilekçesinde belirttiği banka ödemelerine ilişkin dekontlar celp edilerek bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup;16/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Gelen banka kayıtlarında ... ...'a ve ... ... adına eşi ... ...'un ... Bankası ... Şubesine "... ... İADE 54 BİN TL RUHSAT" açıklamasıyla iade edildiğine ilişkin herhangi bir kayıt yer almadığı, iadeye ilişkin tek ödeme kaydının kök raporda işaret edilen 17.000 TL tutarlı ödeme olduğu, Buna göre davalı tarafından davacıya iade edildiği ileri sürülen yukarıda anılan 17.000,00 TL ve 15.000,00 TL ilave edilirse toplam 47.000,00 TL mahsup edilerek 107.000,00 TL, ilave edilmezse 15.000,00 TL tutarın mahsup edilerek 139.000,00 TL bedeli iade ile yükümlü olduğu, Aralık 2022 dönemi için 14/12/2022 tarihinde 6.145,00 TL ruhsat harcı ödemesinin davalı tarafından yapıldığı yönünde dekont vs. bulunmadığı bu nedenle kök raporda hesaplamaya dahil edilmediği, bu tutarın da davalının ödediği kabul edilirse, yukarıdaki seçenekli hesaplamalara ilave olarak 100.855,00 TL veya 132.855,00 TL iade edilecek bedel hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, tarafların bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçesi sundukları görüldü.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, normal bir eda (alacak) davasıdır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı açılır. Borçlu bu davaya karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirdiği itiraz sebepleri ile bağlı değildir. Borçlu cevap dilekçesinde, itiraz ederken bildirmiş olup olmadığına da bakmaksızın bütün savunma sebeplerini bildirmelidir. Alacaklı bu davada alacağının varlığını 6100 sayılı HMK' ya göre caiz olan her türlü delille ispat edebilir. Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu yanca itiraza uğrayan alacaktır. Zira, aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötüniyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır.Bilindiği üzere TMK’nın “İspat yükü” başlıklı 6. maddesinde, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her birinin, hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlü olduğu belirtilmiş olup ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi yararına hak çıkaran tarafa ait olduğu, yasal bir karineye dayanan tarafın, sadece karinenin tarafını oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında bulunduğu, kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı tarafın yasal karinenin aksini ispat edebileceği kabul edilmektedir. Gerek doktrinde; gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere, ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı ispatlaması gerekir. Bu kapsamda davacı şirket tarafından davalı ...'e davacı şirkete ait olan ... ...-... adresinde faaliyet gösterecek işyerinin açma ve çalışma ruhsatının alınması ve sair idari işlemlerin yerine getirilmesini teminen ... 1. Noterliğinin 24.10.2022 tarihli ... yevmiye sayılı ve ... 1.Noterliği'nin 19.12.2022 tarihli ... yevmiye sayılı vekaletnameleri düzenlenerek ticari vekil tayin edildiği ve bu işlerin bedeli olarak 154.000,0 TL'nin davalıya ödenmesine rağmen davacının iddiasına göre davalının üzerine düşen edimleri yerine getirmediği iddiasıyla ödenen bedelin iadesi için davacı şirket tarafından davalı aleyhine, ... 1. İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, takibe davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine ... bu itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki kurulan vekalet ilişkisinin incelenmesinde;6098 sayılı kanunun 551. Maddesinde''Ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişidir. Bu yetki, işletmenin alışılmış bütün işlemlerini kapsar. Ancak, ticari vekil açıkça yetkili kılınmadıkça, ödünç olarak para veya benzerlerini alamaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, dava açamaz ve açılmış davayı takip edemez'' düzenlemesine göre davalı ...'in ticari vekil olarak işlem gerçekleştiği,6102 sayılı kanunun 4/1-c maddesinde ''11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,''düzenlemesine göre taraflar arasındaki ilişkinin mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve mahkememizin uyuşmazlığın çözümünde yetkili ve görevli olduğu anlaşılmıştır.Davacı şirket tarafından davalıya verilen vekalet kapsamında,davalının yapmayı üstlendiği işlerin akıbeti için ... Belediyesine müzekkere yazılmış gelen yazı cevabı ile birlikte dosya bilirkişilere tevdi edilerek davalının yapmış olduğu işlerin neler olduğu ve bedelinin ne kadar olduğu hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş; bilirkişilerce dosyaya sunulan kök ve ek raporda davalının almış olduğu vekalet kapsamında gerçekleştirdiği işlerin bedelinin 15.000,00 TL olduğu, davalının davacıya iade ettiğini belirttiği bedellerin düşümü sonucunda davalının davacıya toplamda 107.000,00 TL'yi iade etmesinin gerektiği bildirilmiştir.Davalının davacı şirkete iade ettiğini belirttiği 15.000,00 TL ve 17.000,00 TL bedelli banka havalelerinin dava dışı ... ... ve ... ...'a yapıldığı bu kişilerin davacı şirket ile bir bağı olup olmadığı,davacı şirket adına para tahsilatı yapma yetkilerinin bulunup bulunmadığı husunda davacı şirket yetkilisi isticvap edilmiş,yapılan isticvap duruşmasında şirket yetkilisi,'' ... ... ve ... ...'u tanımıyorum, davacı şirketin adına tahsilat yapma yetkisi bana ve benim yetkilendirdiğim kişilere aittir,'' şeklinde beyanda bulunmuştur.Dosya kapsamında toplanan delillere göre davacı şirket ile davalı ... arasında kurulan ticari vekillik ilişkisinde davalının davacı şirketten almış olduğu 154.000,00 TL'lik ödemenin sadece 15.000,00 TL'lik kısmı kadar ... gerçekleştirdiğinin bilirkişi raporuyla sabit olduğu,davalının iade ettiğini öne sürdüğü 32.000,00 TL'nin ise davacı şirketin kendisine veya yetkilendirdiği kişilere yapılmadığından mahkememizce dikkate alınamayacağı anlaşılmakla,... 1.İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 139.000,00 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, takibe konu alacağın likid ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),

1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, ... 1.İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 139.000,00 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Şartları oluşmadığından İcra İnkar tazminat talebinin REDDİNE,

3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 9.495,09 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.629,94 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.865,15 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, davacı tarafından başlangıçta ödenen 2.629,94 TL peşin harç, 269,94TL başvurma harcı toplamı olan 2.899,88 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4-Dosya kapsamında yatırılan 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 631,00 TL posta masrafı olmak üzere toplamda 6.631,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre (% 91 kabul) hesap edilen 6.034,21 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davanın kabul ve red oranına (%91 kabul) göre hesap edilen 2.839,20 TL'lik kısmının davalıdan,280,80 TL'lik kısmının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T 13/2 uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T 13/2 uyarınca belirlenen 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/10/2026

KatipHakim