mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2023/972 K. 2026/977

Karar tarihi: 9 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
09/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ
18/01/2023
DAVANIN KONUSU
İtirazın İptali
YAZIM TARİHİ
09/10/2026

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili; müvekkili ...’ın hamili olduğu, keşide edeni ... İnşaat İnşaat Malzemeleri ... İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti, keşide yeri Antalya olan, 31.01.2019 vade tarihli, ... seri nolu .../Antalya Şubesi'ne ait 50.000,00-TL bedeli çek ile yine keşide edeni ... İnşaat İnşaat Malzemeleri ... İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti, keşide yeri Antalya olan, 16.02.2019 vade tarihli ... seri numaralı .../Antalya Şubesi'ne ait 100.000,00-TL bedelli çeklerin 29.01.2019 tarihinde Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Defter No ile Adli Emanete alınmış bulunduğunu, müvekkilinin hırsızlık iddiası ile yargılandığı Antalya 18. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından beraat etmesi ve bu kararın kesinleşmesi neticesinde 03.07.2020 tarihinde Adli Emanet Memurluğu tarafından müvekkiline iade edildiğini, çek asıllarının adli emanet bürosunda olması neticesinde bankaya ibrazı ile çek bedellerinin tahsil edilmesinin mümkün olmadığını, mücbir sebebin davalılara bildirilmesi gerektiğini, Antalya 4. Noterliği'nin ... yevmiye nolu 27.07.2020 tarihli ihtarnamesinin gönderildiğini, dava bedelinin müvekkiline 15 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini fakat gönderilen ihtarnameye rağmen bahse konu borca yönelik ödeme yapılmadığını, Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı şirketlerin icra takibine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu, icra takibinin itiraz sebebi ile durması sonucu ile arabuluculuk görüşmesi başvurusunda bulunulduğunu fakat davalıların katılmadığını, ... Dosya nolu ve ... Başvuru nolu anlaşamama tutanağı düzenlendiğini belirterek davalı borçluların icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... vekili; süresi içerisinde ibraz edilmeyen çekin kambiyo senedi vasfını kaybettiğini, çek dışında alacağı olduğunu belirten delili bulunmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacıya ihtarname ile cevap verildiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'ne usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece; "Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, icra dosyası, Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı şirketler aleyhine 31/01/2019 vadeli 50.000,00-TL bedelli ve 16/02/2019 vadeli 100.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle ilamsız icra yolu ile 06/10/2020 tarihinde takip başlatıldığı, borçluların takibe itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, ceza dava dosyasından anlaşılacağı üzere çeklerdeki yetkili hamil olan davacı ... hakkında bu çekleri hırsızladığı iddiasıyla dava açılıp açılan dava sonunda davacının beraat ettiği, yargılama sırasında adli emanete alınan çeklerin kararın kesinleşmesi neticesinde 03/07/2020 tarihinde adli emanet memurluğu tarafından davacıya iade edildiği, çek aslının adli emanet bürosunda olması nedeni ile bankaya ibrazı ile çek bedellerinin tahsilinin mümkün olmadığı, TTK'nun 811/3 maddesine gereğince mücbir sebebin Antalya 4. Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalılara bildirildiği 27/07/2020 tarihli bu ihtarname ile çek bedellerinin ödenmesi için borçlulara 15 gün süre verildiği, ihtarnamenin davalılara ne zaman tebliğ edildiğinin dosya kapsamında belli olmayıp hızlı postanın en geç 3 gün tebliğ edildiği, böylelikle tebliğ tarihinin 28/07/2020 olduğu değerlendirilerek ihtarname de bildirilen 15 günlük sürenin dolması ile temerrüt tarihinin 12/08/2020 tarihi olarak tespit edildiği, böylelikle davacının temerrüt tarihi olan 12/08/2020 tarihinden takip tarihi olan 06/10/2020 tarihine kadar davalılardan faiz talep edebileceği, bilirkişi raporunda buna göre yapılan hesaplama uyarınca 12/08/2020-06/10/2020 tarihleri arasındaki işlemiş faizin 2.260,27 TL olduğu anlaşılmakla davalıların itirazlarının kısmen iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davalının Antalya Genel İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin 150000,00 TL asıl alacak, 2.260,27 TL işlemiş faiz ve 1.004,29 TL ihtarname gideri üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 10 oranında avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu çeklerin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediğini, süresi içerisinde bankaya ibraz edilmeyen çeklerin kambiyo vasfını yitireceklerini, kambiyo vasfını yitirmiş bir çekin, kambiyo vasfı olmayan adi yazılı bir belgeye dönüştüğünü, adi yazılı bir belgeyi ciro ile alan kişinin bu belge ile işlem yapabilmesinin, takip açabilmesinin mümkün olmadığını, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin ... E. ve ... K. sayılı ilamında "Kambiyo senedi niteliğinde olmayan belgelerdeki (adi senetlerdeki) hakkın ciro yolu ile devri mümkün olmayıp, böyle bir hak, ancak alacağın temliki suretiyle devredilebilir. 6098 sayılı TBK'nun 184. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak yapılmış bir temlik bulunmaması halinde, kambiyo senedi niteliği taşımayan senedi ciro ile alan kişinin, yetkili hamil sıfatının bulunmadığının, dolayısıyla takip hakkının da olmadığının kabulü gerekir." denmekle davaya konu çekin icra takibine konu edilemeyeceğini, davacı yanın, çeklerin mücbir neden ile ibraz edilemediğini iddia ettiğini, fakat TTK'nın çeklerin ibrazına ilişkin mücbir nedenleri düzenlediği 811/1. maddesinde, sürelerin mücbir neden sonuna kadar uzayacağını düzenlediğini, davacı yanın göndermiş olduğu ihtarnamede çek asıllarının 03.07.2020 tarihinde teslim alındığını kabul ettiğini, haliyle 10 günlük ibraz süresinin bu tarih içerisinde başlayacağını, fakat 27.07.2020 tarihinde yani mücbir sebebin ortadan kalkmasından 24 gün sonra taraflarına mücbir sebep bildirir ihtarname gönderildiğini, TTK'nın 811/2 ve devam fıkralarında mücbir sebebin ortaya çıktığı tarihten itibaren gecikmeksizin, mücbir sebebin muhataplara bildirilmesi gerektiğini, davacının mücbir sebebin ortadan kalkmasından sonra bunu bildirdiğini, bu hususun iyi niyetli kabul edilemeyeceğini, davacı yanın ibraz süresi kaçırılmış bir çeki kanuna uygun hale getirme saikiyle hareket ettiğini, çekin ibraz süresinin 10 gün olduğunu, mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten başlamak üzere 10 gün içerisinde ibraz ya da protestoya konu edilmeyen çekin çek vasfını yitireceğini, bu nedenle icra takibine konu edilmesinin mümkün olmadığını istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.

Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın "Mücbir sebepler" başlıklı 811. maddesi: " (1) Kanunen belirli olan süreler içinde çekin ibrazı veya protesto edilmesi veya buna denk bir belirlemenin yapılması, bir devletin mevzuatı veya herhangi bir mücbir sebep gibi aşılması imkânsız bir engel nedeniyle gerçekleştirilememişse, bu işlemler için belirli olan süreler uzar.

(2) Hamil, mücbir sebebi gecikmeksizin kendi cirantasına ihbar etmeye ve bu ihbarı çeke veya alonja kaydedip, bunun altına, yerini ve tarihini yazarak imzalamakla zorunludur. 723 üncü madde hükümleri burada da uygulanır.

(3) Mücbir sebebin ortadan kalkmasından sonra hamil, çeki gecikmeksizin ödeme amacıyla ibraz etmek ve gereğinde protesto veya buna eş değerde bir belirlemeyi yaptırmak zorundadır.

(4) Mücbir sebep, ibraz süresinin bitiminden önce olmak şartıyla, hamilin bu sebebi kendinden önce gelen borçluya ihbar ettiği günden itibaren onbeş günden fazla devam ederse, çekin ibrazına ve protesto çekilmesine veya buna eş değerde bir belirlemeye gerek kalmaksızın başvurma hakkı kullanılabilir.

(5) Hamilin veya çeki ibraz etmekle, protesto çekmekle ya da aynı nitelikte bir belirlemeyi yaptırmakla görevlendirdiği kişinin, sadece kendileriyle ilgili olgular mücbir sebep sayılmaz." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgiler, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf eden davalı vekili kambiyo vasfını yitirmiş çeklerin adi yazılı belgeye dönüştüğünü, adi yazılı bir belgeyi ciro ile alan kişinin bu belge ile işlem yapabilmesinin mümkün olmadığını, davaya konu çeklerin icra takibine konu edilemeyeceğini ileri sürmüş ise de dava konusu çeklerin kambiyo vasfını yitirdikten sonra davacı tarafça ciro yoluyla alınmasının söz konusu olmadığı, çeklerin davacı adına ciro edilmelerinden sonra adli emanete alındığı, çeklerdeki yetkili hamil olan davacı ... hakkında bu çekleri hırsızladığı iddiasıyla dava açılıp açılan dava sonunda davacının beraat ettiği, yargılama sırasında adli emanete alınan çeklerin kararın kesinleşmesi neticesinde 03/07/2020 tarihinde Adli Emanet Memurluğu tarafından davacıya iade edildiği, ibraz süresi içerisinde çek asıllarının Adli Emanet Bürosu'nda olması sebebiyle bankaya ibrazı ile çek bedellerinin tahsilinin mümkün olmadığı, bu durumun mücbir sebep olarak kabulü gerektiği, 6102 sayılı TTK'nın 811/3. maddesi gereğince mücbir sebebin Antalya 4. Noterliği'nin 27/07/2020 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalılara bildirildiği, davalı vekili çekin ibraz süresinin 10 gün olduğunu, mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten başlamak üzere 10 gün içerisinde ibraz ya da protestoya konu edilmeyen çekin çek vasfını yitireceğini ileri sürmüş ise de yukarıda yer verilen 6102 sayılı TTK'nın 811/3. maddesinde mücbir sebebin ortadan kalkmasından sonra hamilin, çeki gecikmeksizin ödeme amacıyla ibraz etmesi ve gereğinde protesto veya buna eş değerde bir belirlemeyi yaptırmak zorunda olduğunun belirtildiği, madde metninde ibraz süresinden bahsetmediği, "gecikmeksizin" ifadesinin kullanıldığı, davacının çekleri Adli Emanet Memurluğu'ndan teslim aldıktan sonra göndermiş olduğu ihtarnamenin makul süre içerisinde olduğu anlaşılmış olmakla Yerel Mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, HMK'nın 355/1. maddesi gereği inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmakla, re'sen gözetilmesi gereken kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu itibarla davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ...'nin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu ve bağlı tarife gereğince alınması gereken 10.469,50.-TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 2.617,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.852,13-TL istinaf karar harcının davalı ...'nden tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3-Davalı ...'nin istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin ilgili davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

4-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

6-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde başvurulmak suretiyle Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 09/10/2026

...