mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2024/1 K. 2026/695

Karar tarihi: 5 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

BEYANLAR:

DAVA: Davacı vekili, davacı şirket ile davalının ortaklarından olduğu ... İnş. Ltd. Şti. arasında Konya . Noterliği 23.03.2015 tarihli ... yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesiyle Konya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada ... parselde kayıtlı olan arsa üzerine inşaat yapım işinin kararlaştırıldığını, dava konusu çeklerin düzenlenme ve verilme sebebinin adi ortaklığın yapıldığı parselde kayıtlı olan arsa üzerine inşa edilen ... Konutları B Blok N.5 deki dairenin satışına ilişkin olduğunu, dava konusu çekler incelendiğinde keşidecinin ... Tar. Oto Mak. San. Tic. Ltd. Şti. olup, çeklerin ... İnş. San. Ltd. Şti. emrine düzenlendiğini, bilahare lehtar ... İnş. San. Ltd. Şti. cirosu ile ...'e ciro edildiğini, ...'in de çekleri adi ortaklığa ciro ettiğini, adi ortaklığın üç imza ile temsil edildiğini, adi ortaklık cirosunda imza eksikliği bulunduğundan ciro silsilesinin koptuğunu, dava konusu çeklerdeki ciroda adi ortaklığı temsilen ... ve ... imzası olup, müvekkili ...'nın imzasının bulunmadığını, adi ortaklık cirosundan sonra çeklerin ...'e ciro edildiğini, ondan da müvekkili ...'nın imzası taklit edilerek davalı ...'e geçtiğini, dava konusu edilen çeklerin ciro silsilesinde kopukluk bulunduğundan çekleri bankaya ibraz eden ve çekler ile takibe geçen davalı ...'ün haklı hamil olduğundan söz edilemeyeceğini, öte yandan takibe konu çeklerin muhatap bankası olan ... Bank AŞ. ... Şubesinde yapılan incelemede ibrazdan sonra ciro silsilesinde ... isimli kişinin isminin çizildiği ve bu şekilde çeklerde tahrifat yapıldığının görüldüğünü, bu işlemin ... tarafından kötü niyetli olarak yapıldığını, bir başka hususta çekteki ciro imzasının müvekkili ... eli ürünü olmadığını ileri sürerek, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen çeklerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili, davacının çekin arkasında bulunan imzanın kendisine ait olmadığını iddia ettiğini, ancak, aynı konuyla alakalı aynı icra dosyası için Konya . İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile imza itirazında bulunulduğunu aynı zamanda bu davada ileri sürdüğü ciro silsilesinde kopukluk iddiasının zikredildiğini, yapılan yargılama sonunda imzanın davacıya ait olduğunun ortaya çıktığını, dosyada alınan bilirkişi raporunda da bu hususun belirtildiğini, beyaz ciro şeklinde olan cirolarda, cirolardan birinin sahte çıkması halinde dahi bu durumun diğer ciroların geçerliliğini etkilemeyeceğini, yetkili hamilin ciro silsilesinde imzası bulunan herkese aynı anda takip yapabileceği gibi, dilediği kişiye takip yapmayabileceğini, adi ortaklık ilişkisinin davaya bir etkisinin olmadığını, davalının adi şirketin ortağı olmadığını, doğrudan davalı ile bir faturalı ticari işi olmadığını, ne davalının ticari defterlerinde davalıya ilişkin bir kayıt bulunduğunu ne de davalının her hangi bir ticari defteri olduğunu savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:

Mahkememizin 12/04/2022 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararında özetle: " İş bu dava; Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı 2 adet çekten kaynaklanan takipte çeklerde adi ortaklık adına atılan ciroda imza eksikliği bulunması ve ciro zincirinin kopuk olması sebebiyle takip alacaklısının yetkili hamil olmadığı, davacı şirket adına imza bulunmaması ve davacı ... imzasının kendisine ait olmadığı ve ciranta ... cirosunun davalı tarafından çizilmesi sebebiyle tahrifat olduğundan ciro zincirinin kopuk olması ve davalının yetkili hamil olmadığı sebeplerine dayalı olarak davacıların davalıya borçlu olup olmadığı hususları olduğunu anlaşılmıştır.

Dosyada toplanan deliller ve dava konusu çekler üzerinde yapılan inceleme neticesinde; ... İnşaat A.Ş. ile ... İnş. Ltd. Şti. arasında Konya . Noterliği 23.03.2015 tarihli ... yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, bu adi ortaklık sözleşmesinin 6. maddesine göre ... İnş. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. adi ortaklığı ..., ... ve ...'ün birlikte atacağı imza ile temsil edileceğinin kararlaştırıldığı, bu rağmen dava konusu çeklerdeki ciro silsilesi incelendiğinde ... İnş. Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti. adi ortaklığı kaşesi üzerinde iki adet imzanın bulunduğu ve bu imzaların da ... ve ... imzalarının olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle ... İnşaat A.Ş adına imzaya yetkili ... imzası bulunmadığından davacı ... İnşaat A.Ş nin bu çekler yönünden sorumluluğunun bulunmadığı ve davalıya borçlu olmadığının anlaşılması sebebiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Diğer davacı ... yönünden ise hem Konya . İcra Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile yapılan yargılama sonunda imzanın davacıya ait olduğunun ortaya çıkması hem de mahkememizce yapılan imza incelemesi neticesinde İstanbul Adli Tıp Grup Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi Başkanlığı 21/02/2022 tarih ve 1105 sayılı raporu ile İnceleme konusu çeklerin arka yüzünde ... adına atılı imzalar ile ...'nın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların ...'nın eli ürünü olduğu yönünde rapor düzenlenmesi sebebiyle imzanın kendisine ait olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

İcra İflas Kanunu 72/5. Maddesinde "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın "yüzde yirmisinden" aşağı olamaz." hükmünü içermektedir.

Alacaklının tazminata mahkum edilmesi için, kanunun aradığı şartların gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Bu şartlardan ilki, talep şartıdır. Mahkeme, ancak, kendisine karşı haksız yere takipte bulunulmuş borçlunun talebi üzerine tazminata hükmedebilir. Dava dilekçesi ile birlikte davacının haksız ve kötüniyetli takip nedeniyle tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. İkinci şart, alacaklının takibi haksız ve kötü niyetle yapmış olmasıdır.

Gerçekten de, davalı alacaklının tazminata mahkûm edilebilmesinin en önemli şartı “borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetle” yapılmış olmasıdır. Burada, tazminata hükmedilebilmesi için yalnızca haksız bir takip olması yeterli olmayıp, aynı zamanda alacaklının bunu kötü niyetle yaptığının da ispatlanması gerekmektedir. Dosya münderecatına göre davalı alacaklının takibe konu ettiği çeklerdeki ... İnş. Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti. adi ortaklığı' nın nasıl temsil edileceğini davalı alacaklının ... İnş. Ltd. Şti. yetkilisi olması ve adi ortaklık sözleşmesinde imzasının bulunması nedeniyle davacı ... Ltd. Şti. aleyhine başlattığı takipte takibi kötüniyetle yaptığına mahkememizce kanaat getirildiğinden davacının şartları oluşan tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Yine davacılardan ...' nın kendi cirosu ve imzası bulunmasına rağmen borçlu olmadığına dair dava açması ve mahkememizce takibin durdurulması yönünde tedbir kararı alınarak takibin durdurulması sağlandığı için, İİK 72. Madde "Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez." hükmü gereğince mahkememizce verilen tedbir kararı uygulandığından ve tedbir nedeniyle takibin durduğundan, davalının alacağını geç almış bulunacağı ve zarara uğrayacağı anlaşılmakla tazminat talebinin kabulüne karar verilmesini gerekmiştir." gerekçesiyle davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ:

Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 06/11/2023 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile "Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafça, takip ve dava konusu 31.7.2018 ve 30.09.2018 keşide tarihli, 87.500,00 TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olunmadığı zira, davacı ...'nın yetkilisi olduğu diğer davacı ... A.Ş. ile davalının ortaklarından olduğu ... İnş Ltd. Şti. arasında 23.3.2015 tarihli adi ortaklık sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin arsa üzerine inşaat yapım işi konusunda olduğu, sözleşmenin 6. maddesi uyarınca adi ortaklığın ..., ... ve ...'ün birlikte atacağı imza ile temsil edildiği, dava konusu çeklerin düzenlenme ve verilme sebebinin adi ortaklığın yapmış olduğu arsa üzerine inşa edilen daire satışı olduğu, adi ortaklığın 3 imza ile temsil edilmesine rağmen çeklerin arka sayfası incelendiğinde adi ortaklık cirosunda iki imza bulunduğu yani, adi ortaklık cirosunda imza eksikliği bulunduğundan ciro silsilesinin koptuğu, çeklerdeki ciroda adi ortaklığı temsilen ... ve ... imzası olup, ... imzasının bulunmadığı, adi ortaklık cirosundan sonra çeklerin ...'e ciro edildiği oradan da davacı ...'nın imzası taklit edilerek davalıya geçtiği, çekler üzerinde adi ortaklık cirosunda adi ortaklığı temsilen üç imza bulunmadığından yani ciro silsilesinde kopukluk bulunduğundan çekleri bankaya ibraz eden ve takip başlatan davalının yetkili hamil olmadığı ayrıca, çeklerin muhatap bankası şubesinde yapılan incelemede ibrazdan sonra ciro silsilesinde ... isminin çizildiği ve bu şekilde çeklerde tahrifat yapıldığının görüldüğü, bu işlemin ... tarafından kardeşi ve ortağı ...'ü kurtarmak amacıyla kötüniyetli olarak yapıldığı ayrıca, çekteki ciro imzasının davacı ...'nın eli ürünü de olmadığı öte yandan, çeklerin adi ortaklığın dairelerinin satışı sonucu keşideci tarafından verilen çekler olup, adi ortaklık henüz tasfiye edilmediğinden çeklerin icra takibine konu edilmesinin de davalının kötüniyetli olduğunu gösterdiği, taraflar arasında görülmekte olan Konya ATM'nin ... E. sayılı dosyasında da davalının davaya konu çeklerin esasen adi ortaklık alacakları içerisinde olduğunu beyan ettiği, bu nedenlerle davacıların takip ve dava konusu çeklerden kaynaklı borçlu olmadığı iddia edilmiş,

Davalı tarafça, davacının daha önce aynı icra dosyası ile ilgili olarak Konya İHM'nin ... E. sayılı dosyasında da imza itirazında bulunduğu aynı zamanda, ciro silsilesinde kopukluk iddiasını orada da ileri sürdüğü, yapılan yargılama sonucunda imzanın davacıya ait olduğunun ortaya çıktığı, davacının imza itirazı dışında yapmış olduğu itirazların şekli itirazlar olup, icra mahkemesinde bu itirazların incelenerek davanın reddedildiği, ciro silsilesinde kopukluk iddiasının yerinde olmadığı, davacının iddia ettiği adi ortaklık ilişkisinin de davaya bir etkisinin bulunmadığı, çeklerin adi ortaklığa yapılan iş karşılığı alındığı, bizzat davacı tarafından ciro edilerek kendisine verildiği, imzanın davacıya ait olduğunun bilirkişi raporu ile kanıtlandığı savunulmuştur.

Mahkemece, davacının imza itirazı kapsamında imza incelemesi yaptırılmış, ATK 'dan alınan raporda '' İnceleme konusu çeklerin arka yüzünde ... adına atılı imzalar ile ...'nın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların ...'nın eli ürünü olduğu...'' hususunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça, imza inceleme raporuna itiraz edilerek İTÜ Güzel Sanatlar Fak. Grafoloji bölümden yeniden rapor aldırılması talep edilmiş ayrıca, tahrifat iddiası yönünden yapılan şikayet neticesinde Konya . Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında dava açıldığı belirtilerek işbu dosyanın bekletici mesele yapılması talep edilmiş, dava konusu çeklerin adi ortaklığın tasfiyesi dosyasına da konu olduğu beyan edilmiştir.

Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın davacı ... yönünden reddine, davacı şirket yönünden kabulüne karar verilmiş ise de, davacı tarafça imza inceleme raporuna itiraz edildiği, ATK'nın imza incelemesi hususunda son merci olmadığı da nazara alınarak imza itirazı yönünden yeniden rapor alınması ayrıca, tahrifat iddiası hususunda açılan ceza dava dosyası ile taraflar arasında adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin davanın işbu davadaki iddia ve savunmalara etkisi değerlendirilerek neticesine göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden, davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına... " gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER ile DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davacılar vekili feragat dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Müvekkilleriyle yaptığı görüşme neticesinde tarafların anlaşmaya varmış olduğunu beyan etmesi nedeni ile açtıkları davadan feragat ettiklerini, feragat beyanlarının kabulü ile, davalı vekilinin beyanı da dikkate alınarak müvekkilleri aleyhine harç ve yargılama gideri verilmemesini talep etmiştir.

Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Davadan feragat edilmesi halinde vekalet ücreti ve yargılama gideri talebimiz bulunmadığını beyan etmiştir.

Davacılara ait vekaletnamenin incelenmesinde davacı vekiline feragat yetkisinin de verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

HMK'nın 307. maddesinde "(1)Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir." hükmü yer almaktadır. Yine anılan yasanan 311.maddesi gereği davadan feragat, kesin hükmün yasal sonuçlarını doğuran ve davayı sonuçlandıran taraf işlemi olup, davacıların davasından feragat etmesi nedeniyle davanın reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);

1-Davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,

2-Feragatin ilk celseden sonra yapılmış olması nazara alınarak davacıdan maktu 732,00 TL harcın 2/3'ü olan 488,00 TL'nin alınması gerekmekte olup iş bu tutarın başta davacı tarafça ödenen 3.428,77 TL peşin harçtan düşülüp bakiye 2.940,77 TL'nin davacılara eşit oranda iadesine,

3-Davacı taraflarca yapılan masrafların davacılar üzerinde bırakılmasına,

4-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan eşit oranda alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).

5-Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

7-Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine

8-Taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.05/10/2026

KatipHakim