mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/274 K. 2026/826

Karar tarihi: 6 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

    Karar metni

    T.C.

    İSTANBUL

    4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

    ESAS NO
    2025/274 Esas
    KARAR NO
    2026/826
    DAVA
    Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
    DAVA TARİHİ
    18/04/2025
    KARAR TARİHİ
    06/10/2026

    Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

    GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

    Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili ile davalı arasında 09.05.2022 tarihli ...Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme maddelerini istinaden müvekkili şirket tarafından aylık %5 royalty bedelinin %7% çıkarılmış olup mail ile davalı tarafı yazılı olarak bilgilendirildiğini, yapılan değişiklik sonrasında 06/09/2024 düzenleme tarihli, ... fatura numaralı, 47.325,88TL 2024 ağustos royalty bedeli, 1.500,00 TL 2024 ağustos teknoloji bedeli olmak üzere toplam 58,591,00 TL bedelli faturanın kesildiğini ve davalı tarafa mail ile gönderildiğini, ancak davalı tarafın, sözleşmeeye aykırı olarak fatura bedelinin kabul etmediğini, müvekkili şirketin ödemeler, mali yükümlülükler başta olmak üzere tek tarafa olarak çeşitli zamanlarda değişiklik yapma hakkı bulunduğunu, Cari hesap bakiyesinin ödenmesi hususunun davalı tarafa, .... 23. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı, ... tarihli ihtarnamesi ile ihtar edildiğini, ihtarnamenin 25.09.2024 tarihine ulaştığını, ancak davalının herhangi bir ödeme yapmadığı gibi, tabelaları indirdiğini, ... gruplarından çıkmış ve sosyal medya hesaplarıda müvekkili şirket ile anlaşmasını sona erdirdiğini ilan ettiğini, müvekkili ile davalı taraf arasında imzalanan 01.06.2022 tarihli Franchising Sözleşmesi'nin 15. Bölüm D bendine; "Franchise verenin haklı veya Franchise'nin haklı olarak akdi feshetmesi halinde; Franchise verenin zararını talep hakkı ile bu sözleşmenin değişik maddelerinde yazılı cezai şartları talep hakkı ayrıca mahfuz kalmak kaydı ile 200.000,00 Türk Lirası fesih tazminatını, Franchise 7 gün içinde Franchise verene nakden öder. Akdi takdirke geciken her gün için %5 gecikme faizi uygulanır." düzenlendiğini açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile 200.000,00-TL fesih tazminatının günlük %5 gecikme faizi ile birlikte tahsiline, 65.379,00-TL cari hesap bakiyesinin aylık %5 ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

    Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili firmanın ... ilinde gayrimenkul danışmanlığı hizmetleri yürümekte olup, davacı taraf ile 09.05.2022 tarihli Franchise Sözleşmesi’nin imzaladığını, Sözleşme royalty bedeli olarak tanımlanan tutarın ve müvekkili firmanın yapmış olduğu satış ve kiralama işlemlerinden elde olan tutarın hangi oranda davacı tarafı ödeneceğini belirten franchise bedeli olduğunu, bu bedelin de sözleşme ile %5 olarak belirlendiğini, Ağustos 2024 döneminde davacı tarafı müvekkili firmaya mail gönderilmek sureli ile %6 olan royalty bedelinin %7’ve yüksetilidiliğinin, 200.000.00 TL ciro altı ise bu bedelin 14.000 TL + KDV olarak değiştirildiğinin bildirildiği, müvekkili firma tarafından bu değiştirilmesinin sözleşmeye uygun olmaması nedeniyle itiraz edildiğini, davacın söz konusu değişiklikte ısrar etmesi üzerine müvekkili firmarın taraflar arasında imzalanan 09.05.2024 tarihli Franchise Sözleşmesi’ni ... 28. Noterliği’nin...tarihli ... yevmiye numaralı ve 23.09.2024 tebliğ tarihi ihtarnamesi ile feshettirilmesi, Sözleşmenin 16. bölümünün (A) fikrası: “İşbu sözleşmde ileride yapılmasız tüm değişiklikler, yazılı ve her iki tarafta imzalamanı olması halinde huküm ifade eder.” düzenlemesi yer almakta olup bu hüküm doğrultusunda tarafların yazılı ve karşılıklı irade beyanı olmadıkça sözleşme koşullarında değişiklikler yapılmasıın mümkün olmadığını, Davacın taleplerinin kabulü mümkün olmamak kaydıyla ve genel işlem koşullarına ve haksız rekabet yönünden açıklamalarının davacın faiz talebi yönünden de geçerli olduğunu, zira ve haksız 5 ve dolayısı ile yıllık 1825 gibi bir orana tekabül eden faiz şartının serbest irade ve kabulünün mümkün olmadığını, Davacı tarafın diğer bir talebinin ise 06/09/2024 düzenleme tarihli, ... fatura numaralı, 37.325.881,00 TL ağıstos royalty bedeli, 1.500.00 TL ağıstos teknoloji bedeli olmak üzere toplam 58.591,00 TL bedelli faturaya ilişkin olduğunu, işbu faturanın müvekkili firma tarafından kabul edilmeyip iade faturası kesilince, bu sefer davacı tarafça aynı kalacak kalemlerine ilişkin olarak 07.10.2024 düzenme ve fatura tarihi, ... numaralı, KDV dahil 58.591,00 TL bedelli faturanın yalnızca KDV 8.910,00 TL olan kısmına (yüzde iki oranındaki fark) itiraz edildiğini, itiraz edilen kısma yönelik olarak ise 18.10.2024 düzenleme ve fatura tarihi, ... numaralı, KDV dahil 8.910,00 TL bedelli iade faturası düzenlemiş sistem üzerinden davacı tarafa gönderildiğini, müvekkili firmarın 58.591,00 TL tutarındaki ağıstos ayı royalty ve teknoloji bedeli konusu faturanın yalnızca 8.910,00 TL tutarındaki kısmına itiraz etmiş olup, kalan tutardan 49.681,00 TL’nin 18.10.2024 tarihine müvekkili firmanın Kuyettürk’te bulunan hesabından davacı tarafın Yapı Kredi Bankası'nda bulunan hesabına “Ağustos Ayı %5 royalty ve Teknoloji Kullanım Bedeli açıklaması ile gönderildiğini, kısacası, davacı tarafın ikinci talebi olan fatura alacağından kaynaklı ve herhangi bir alacağından müvekkili firma nezdinde bulunmadığını, Dava dilekçesinin konu ve sonuç kısmında 65.379,00 TL cari hesap bakiyesi kaynaklı alacak olduğunu, Ağustos 2024 döneme ilişkin olarak ise 58.591,00 TL alacağından olduğu hususundan bahsedildiğini, cari hesap bakiyesinde olduğu iddia edilen 65.379,00-TL tutardan faturaya ilişkin tutar düşüldükten sonra kalan kısmın ne ile alakalı olduğunun dava dilekçesinde açıklanmadığını, dava dilekçesinin eklerinde de bu duruma yönelik bir belgeye yer verilmediğini, dolayısı ile davacı tarafın 65.379,00-TL tutarındaki talebinin tamamına itiraz ettiklerini, açıklanan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

    Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır.

    DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

    Dava, alacak istemine ilişkindir.

    Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında imza edilen 09/05/2022 tarihli Franchise sözleşmesinde belirtilen edimlerin taraflarca gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, sözleşmenin geçerli olup olmadığı, sözleşmenin davalı tarafça feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı davacının haksız fesih tazminatı ve cari hesap bakiyesi taleplerinin yerinde olup olmadığı öyle ise miktarı hususunda toplanmaktadır.

    Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için Mahkememizin 01/08/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 06/11/2025 tarihli raporda özetle;

    "1.” Davalı şirkete ait 2023-2024 yılı ticari defterleride incelemek sureti ile taraflar arasında imza edilen 09/05/2022 tarihli franchise sözleşmesinde belirtilen edimlerin taraflarca gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, sözleşmenin geçerli olup olmadığı, sözleşmenin davalı tarafça feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı davacının haksız fesih tazminatı ve cari hesap bakiyesi taleplerinin yerinde olup olmadığı ve miktarı , iddia, savunma ,tüm dosya kapsamına göre rapor düzenlenmesine,Bilirkişiye davalı tarafın ticari defter ve kayıtları için yerinde inceleme yetkisi verilmiştir.

    Hususlarında dosyanın SMMM bilirkişiye tevdiine” karar verildiği.”

    2. Davalı ,,,. Limited Şirketinin 2023-2024 yılı defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K’nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulsa bile defterin ayrıntılı olmadığı ,defter dökümlerinin Ana Hesaplar kapsamında olduğu Alt Hesapların görünmediği Tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğrulayamadığı görülmüş olduğundan ,bu defterler delil olarak incelenememiştir.

    3. Davalı ,,,Tic. Limited Şirketinin 2023-2024 yılı evrakları ve banka hesapları incelendiğinde taraflar arasında imza edilen 09/05/2022 tarihli franchise sözleşmesinde belirtilen edimlerin Royalty bedeli oranının yükseltilmesine kadar taraflar arasında gereği gibi devam ettiği görünüyor. Dava dosyasında belirtildiği üzere cari bakiye Ağustos ve Eylül ayı Royalty ücretlerinden kaynaklı ise Royalty oranı %7 ye yükseldikten sonra Kabul etmeyip %5 Royalty oranı ile,

    DAVALI AĞUSTOS ayı faturasını 58591,00 tl-8910,00 =49681,00 tl olarak Kabul etmiş EYLÜL AYI faturasını 23220,00tl-6120,00 = 17100,00 tl olarak Kabul etmiş Ve bankadan aşağıdaki tarihlerde ödenmiş olduğu görünmektedir.

    Bu rakamlar %5 royalty oranı üzerinden ödenmiş.

    Fakat Yevmiye defteri kayıtlarının ayrıntılı olmadığı, yevmiye defterinde banka hareketlerininde ayrıntısının görünmemesi sebebi ile net bir Alacak- Borç rakamına ulaşılamamış.

    Faturayı düzenleyen Davacı tarafın ticari defterleri ve banka hesapları olmadığından karşılıklı incelemede yapılamamıştır.

    4. Franchise Sözleşmesinin davalı tarafça feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı

    BÖLÜM 11: MALİ HÜKÜMLER E) maddesinde belirtilen Sözleşme boyunca aylık brüt gelirin %5’ inin Royalty oranı olarak belirlendiği ve sözleşme süresi dolmadan Royalty oranı % 5 ten %7 ye çıkarılması ve Bölüm16: SON HÜKÜMLER A) maddesi İş bu sözleşme, taraflar arasında yazılı veya sözlü olarak daha önceden yapılmış olan tüm sözleşmeleri yürürlükten kaldırmaktadır. İş bu sözleşmede ilerde yapılabilecek tüm değişiklikler yazılı ve her iki tarafça imzalanmış olmak kaydı ile hükümet ifade eder.

    Maddesine franchise veren tarafından uyulmayıp dava dosyasında da yer alan Önemli Duyuru olarak 13.08.2024 tarihinde mail olarak bilgilendirme yapılarak Royalty oranının yükseltilmesi üzerine Davalının bu Maddelere dayanarak sözleşmeyi fesih ettiği görülmüştür.

    5) Davacının haksız fesih tazminatı ve cari hesap bakiyesi taleplerinin incelenmesinde;

    “BÖLÜM 15: Akdin feshi ve sonucu ,D) maddesinde; Franchise verenin haklı veya Frannchisee ‘nin(franchise alan) haksız olarak akdi feshetmesi halinde; Franchise verenin zararını talep hakkı ile bu sözleşmenin değişik maddelerinde yazılı cezai şartları talep hakkı ile bu sözleşmenin değişik maddelerinde yazılı cezai şartları talep hakkı ayrıca Mahfuz kalmak kaydı ile 200.000 türk lirası fesih tazminatını, Frannchisee 7 gün içinde franchise verene nakden öder.”

    Maddesine göre davalı haklı olduğu takdirde fesih tazminatı ödemeyecektir. Cari hesap bakiyesine Davalı tarafın Yevmiye kayıtlarından ulaşılamanması ve Davacı tarafında yevmiye kayıtlarının elimde olmaması nedeni ile cari hesapla ilgili bir hesaplama yapılamamıştır... " sonuç ve kanaatine varılmaktadır.

    Davalı defterlerinin incelenmesinin ardından davacı şirketi ticari defter ve kayıtlarının da incelenmesi için Mahkememizin 23/12/2025 tarihli celse ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve ticaret mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 29/04/2026 tarihli raporda özetle;

    "a) Davacının tek taraflı olarak aylık %5 royalty bedelini %7'ye çıkarması ve buna ilişkin dava konusu faturayı düzenlemesi taraflar arasındaki sözleşmenin 16. Bölümünün (A) fıkrasındaki hükme aykırılık oluşturduğu,

    b) Bu bakımdan davacının alacak iddiasının yerinde olmadığı, davalının fesih bildiriminin haklı olduğu, ..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.

    Mahkememizin 16/06/2026 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve ticaret mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 24/09/2026 tarihli ek raporda özetle;

    "Yine kök raporda; Davacının dava konusu alacağına, sözleşme devam ederken davacı tarafından aylık %5 royalty bedelinin %7’ye çıkarılması, bu hususun mail yolu ile davalı tarafla bildirilmesi; bunun sonucunda da davacı tarafından 07.10.2024 düzenleme ve fatura tarihli, ... numaralı, KDV dahil 58.591,00 TL bedelli faturanın kesildiği, Ancak davalı vekilinin de haklı olarak ifade etmiş olduğu üzere, taraflar arasındaki sözleşme 16. bölümünün (A) fikrasında: *İşbu sözleşmede ilerde yapılacak tüm değişiklikler, yazılı ve her iki tarafça imzalamış olması halinde hüküm ifade eder*. Bu bakımdan davacının tek tarafı olarak aylık %5 royalty bedelinin %7’ye kırmaması ve buna ilişkin dava konusu faturayı düzenlemesi sözleşmenin anılan hükmüne uygun olmadığı, bu bakımdan davacının alacak iddiası yerinde olmayıp davalının fesih bildiriminin haklı olduğu sonucuna varılmıştır.

    Davacı tarafından sözleşmemin tek taraflı olarak değiştirilebileceğine ilişkin dayanak BÖLÜM 11: MALİ HÜKÜMLER C maddesi gösterilmiştir. Ancak bu hükmün yukarıda belirtmiş olduğumuz sözleşmenin 16. bölümünün (A) hükmüyle açıkça çelişmektedir. İki hükmün çelişmesi halinde, borçlu (zayıp taraflı) lehine ve sözleşmeeyi kaleme alan aleyhine yorum yapma ilkesii, sözleşmemin matbu hazırlanan bir sözleşme olması nedeniyle davalının içeriğine çok fazla müdahale etme şansının bulunmaması, sözleşmemin 16. bölümünün 11. bölümden sonra gelmesi nedeniyle tarafların en son iradelerini yansıtmış, sözleşmemin ücrete ilişkin hükümlerinin esaslı sözleşmemin esaslı unsurlarını oluşturması, bu unsurlarda yapılacak tek taraflı değişikliğin sözleşme yapmadaki davalının ilk iradesiyle çelişmesi gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde sözleşmemin 16. bölümünün (A) hükmüne üstünlük tanınması gerektiği..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Alınan raporların dosya kapsamına uygun, denetime elverişli şekilde düzenlendiği görüldüğünden Mahkememizce itibar edilebilir bulunmuştur.

    Bu doğrultuda bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, taraflar arasında 09/05/2022 tarihli Franchise sözleşmesinin imzalandığı ve sözleşmenin geçerliliği hususunda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, davacı tarafça sözleşmeye istinaden düzenlenen faturaya dayalı takibe yapılan itirazın iptaline karar verilmesinin talep ve dava edildiği, davalı tarafça sözleşmenin 16. Maddesi gereğince davanın reddinin gerektiği savunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 16. bölümünün (A) fikrasının de “İşbu sözleşmede ileride yapılacak tüm değişiklikler, yazılı ve her iki tarafına ızmalanmış olan halinde hüküm ifade eder” şeklinde hüküm bulunmasına rağmen davacı tarafça tek taraflı olarak aylık %5 royalty bedelinin %7'ye çıkarmış olmasının ve buna ilişkin dava konusu faturayı düzenlemesinin sözleşmenin 16. Maddesi hükmüne uygun olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

    HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;

    1-Davanın reddine,

    2-Karar tarihine göre alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 4.532,01-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 3.800,01-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı yana iadesine,

    3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

    4-Davalı kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

    5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

    6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

    Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 06/10/2026

    KatipHakim