mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/333 K. 2026/761

Karar tarihi: 6 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO
2025/333 Esas
KARAR NO
2026/761
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
05/05/2025
KARAR TARİHİ
06/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP:

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Daval ve müvekkil şirket Aralıkda sayılı icra dosyası ile icra takibine girişildiğini, Davalı şirket tarafından dava ve icra konusu edilen faturaya ilişkin kısmı ödeme yapılmış olup müvekkilin bakiye alacağına tahsili amacıyla ... 3. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, Müvekkil, davalı ile arsında akdedilen sözleşme uyarınca belirli bir hizmetin ifasını teminen davalıya bir kısım ödeme yaptığı, Ancak, söz konusu hizmetin hiçbir şekilde ifa edilmemesi nedeniyle müvekkilin ödediği bedel karşılıksız kalmış; yapılan ödemenin iadesi için yapılan başvurular da sonuçsuz kaldığını, Ekte sunulan teklip formundan da açıkça anlaşılacağı üzere, taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında, işin tesliminden önce toplam bedelin %20’sinin avans olarak ödeneceği kararlaştırıldığını, Müvekkil, bu doğrultuda sözleşmenin gereklere uygun şekilde toplam iş bedelinin %10’unu daval tarafla avans netiliğinde ödediğini, Ancak, daval taraf bu ödemeye rağmen %50 konusu ile başlamamış, herhangi bir ifada bulunmamış ve işin gereğini yerine getirmediğini, Bu durum, müvekkilin ödeme yaptığı halde hiçbir hizmet alamaması sonucunu doğurduğunu, Arz ve izab edilen nedenlerle; itirazının iptaline, takibin devamına, takibe konu toplam alacağı en az %40 oranında icra inkar tazminata hükümedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet giderinin davalı tarafla yüküleme kadar verilmesini" talep etmiş.

SAVUNMA:

Davalı taraf süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamış olmakla birlikte davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davacı taraf müvekkilim tarafından davacıya yapılan kısmı iadeyi hesaplamalardan düşmediğini, Davacı taraf dava dilekçesinde, davacı şirket yetkilisi ...’in şahşı banka hesaplarının yapılan bir kısım havalere ilişkin dekontlara dava dosyasına sunduğu, Sözkonusu dekontlar arasında müvekkilim tarafından davacı şirket yetkilisi ...’in şahşı hesabına iade edilen 23.10.2023 tarih ve 40.000.-TL’lik tutara ait dekont da bulunduğunu, Sözkonusu dekontunk incelenmesinde müvekkilimin davacıya (şirket yetkilisi ...’e) 40.000.-TL iade ettiği sabit olduğunu, Davacı taraf, dava dilekçesi ekinde müvekkilim tarafından yapılan 23.10.2023 tarih ve 40.000.-TL miktarlı dekontunk sunmakla ile sözkonusu ödemeni müvekkilim tarafından davacıya iade edildiğini, Nitekim Davacı şirket, ...’in şahşı hesaplarına ait dekontlara dava dosyasına sunmakla davacı ile ... arasında organik bağ olduğunu da ortaya koyduğunu, Bu konuda davacının bir itirazının olması halinde, Davacı Şirkete ait Ticaret Sicil kayıtları ve Davacı Şirket bünyesinde bordrolu olarak çalışan kişilerin isim bilgileri SGK’ dan celbi ile aralarındaki organik bağın tespitini talep ettiğimizi, Arz ve izah edilen nedenlerle; davanı reddine, yargılama giderleri ile veletek ücretinin davacı tarafa yükletmelerini SGK’dan celbi ile aralarındaki organik bağın tespitini" talep etmişlerdir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Mahkememizde görülmekte olan dava, davacı ile davalı arasında hizmet sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin avansı olarak davacı tarafından davalıya 100.000,00 TL ödeme yapılmış olmasına rağmen davalının edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla ödenen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemli davadır.

Mahkememiz ara kararı gereği alanında uzman mali bilirkişiden rapor aldırıldığı ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu raporda özetle:"Davacı şirkete ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümetine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında, taraflar arasında cari hesap ilişkisini gösteren kayıt ile takip konusu yapılan 100.000,00 TL miktarındaki ödemenin ticari defter kayıtlarında bulunmadığı, Dosyaya celp edilen davacı şirkete ait hesap hareketlerinde 05.10.2023 tarihinde Davalı ...’e İş avansı cari hesaba mahsuben açıklaması ile 100.000,00 TL havale gönderildiği, Sayın Mahkeme davacının sunmuş oldukları ödeme dekontuna göre alacaklı olduğuna karar vermesi halinde; Takip tarihi itibariyle 47.150,68 TL İşlemiş faiz hesaplanmıştır. Takip talebindeki miktar ile aynı olduğu, Buna göre; Takip tarihi itibariyle 100.000,00 TL Asıl Alacak ve 47.150,68 TL İşlemiş faiz miktarı olmak üzere toplam 147.150,68 TL talep edebileceği, İnceleme gün ve saatinde davalı yan ticari defter kayıtlarını sunmaması nedeniyle inceleme yapılamadığı" şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Yine mahkememiz ara kararı gereği kök rapor sunan bilirkişiden ek rapor alındığı ve bilirkişinin sunmuş olduğu ek raporda özetle: "Davacı şirkete ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında, taraflar arasında cari hesap ilişkisini gösteren kayıt ile takip konusu yapılan 100.000,00 TL miktarındaki ödemenin ticari defter kayıtlarında bulunmadığı, Dosyaya celp edilen davacı şirkete ait hesap hareketlerinde 05.10.2023 tarihinde Davalı ...’e İş avansı cari hesaba mahsuben açıklaması ile 100.000,00 TL havale gönderildiği, Sayın Mahkeme davacının sunmuş olduğu ödeme dekontuna göre alacaklı olduğuna karar vermesi halinde; Takip tarihi itibariyle 47.150,68 TL İşlemiş faiz hesaplanmıştır. Takip talebindeki miktar ile aynı olduğu, Buna göre; Takip tarihi itibariyle 100.000,00 TL Asıl Alacak ve 47.150,68 TL İşlemiş faiz miktarı olmak üzere toplam 147.150,68 TL talep edebileceği" şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Davacı tarafından davalıya "iş avansı cari hesaba mahsuben" açıklaması ile 05/10/2023 tarihinde para gönderilmiş olduğu sunulan dekont ve kayıtlar ile sabittir. Buna mukabil olarak davalı taraf cevap dilekçesi vermemiş ancak aşamalarda davalı tarafından davacı şirket yetkilisine 40.000,00 TL iade yapıldığı savunulmuştur.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı tarafından taraflar arasında bir sözleşme kurulduğu ve söz konusu ödemenin avans olarak gönderildiği ancak işin yapılmaya başlanılmaması sebebiyle avansın iadesi amacıyla takip başlatıldığı iddia edilmiştir. Davalı taraf ise cevap dilekçesi sunmamış ancak sunmuş olduğu beyan dilekçesinde 40.000,00 TL ödemenin davacı şirket yetkilisine iade edildiği ve sunmuş olduğu rapora itiraz dilekçelerinde de taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından ispat edilemediği savunulmuştur. Davacı tarafın sunmuş olduğu ticari defter ve kayıtlarda söz konusu 100.000,00 TL'lik ödeme işlenmemiştir. Taraflarca yazılı bir sözleşme de sunulmamıştır. Dolayısıyla yerleşik içtihatlar uyarınca sözleşmenin varlığı yazılı bir delil ile ispat edilememiştir. Ancak ne var ki TBK 77 uyarınca bir kimse haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleştiği kısmı iade ile mükelleftir. Netice itibariyle; davalı tarafça da söz konusu sözleşmenin ispat edilemediğinin savunulduğu da dikkate alınarak taraflar arasındaki temel ilişki ve sözleşmenin ispat edilememiş olması nedeniyle taraflar arasında esasen bir ilişkinin mevcut olmadığı ancak buna rağmen davacının davalıya 100.000,00 TL ödeme yapmış olduğunun da sabit olduğu anlaşılmaktadır. Yani bir başka deyişle davacı tarafın arada herhangi bir ilişki olmaksızın davalıya göndermiş olduğu 100.000,00 TL'yi sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında davalıdan iade hakkı bulunmaktadır. HMK md 33 uyarınca hukuki nitelendirme yapma görevi hâkime ait olduğu da göz önüne alınarak; mevcut durum itibariyle taraflar arasındaki temel ilişkinin toplanan deliller ile ispat edilemediği, ancak davacı tarafından davalıya "iş avansı cari hesaba mahsuben" kaydı ile para gönderdiğinin sabit olduğu, TBK 77 uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda söz konusu tutarı davalıdan iade alabileceği de sabit olduğundan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Kaldı ki, taraflar arasında temel ilişkinin bulunduğu kabul edilse dâhi; davacı tarafından edimin ifa edilmemiş olması nedeniyle gönderilen avansın iadesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla temel hukuk normları doğrultusunda bir kimse yokluğu ispatla mükellef olmayıp "varlık" iddiasında bulunan iddiasını ispatla mükelleftir. Somut olayda davacı tarafından işin yapılmadığı yani yokluk iddia edilmiş olduğuna göre, davalı tarafından işin gereği gibi yerine getirildiğinin ispat edilmesi gerekmektedir. Ancak davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar sunulmadığı gibi işin ifa edildiğine yönelik de herhangi bir delil ibraz edilmemiştir.

Ayrıca her ne kadar davalı tarafından 40.000,00 TL'nin davacı şirket yetkilisine iade edilmiş olduğu savunulmuş ise de tarafların tacir oldukları ve basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altında bulundukları dikkate alınarak; Ticaret Sicil Gazetesinden mahkememizce yapılan araştırmada davacı şirketin ... isimli bir yöneticisi bulunmadığı da dikkate alınarak söz konusu ödemenin mahsubu koşullarının oluşmadığı kanaati mahkememizde hâsıl olmuştur. Yine davacı vekili tarafından takip öncesi işlemiş faiz talep edilmiş olsa da davalının temerrüde düşürüldüğüne dair herhangi bir delil davacı tarafından ibraz edilmemiş olduğundan takip öncesi işlemiş faiz yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

Davanın KISMEN KABULÜNE,

1-Davalı tarafından ... 14. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 100.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Alacağın % 20'si olan 20.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.831,00 TL harçtan peşin alınan 1.777,22 TL'nin mahsup edilerek bakiye 5.053,78 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 3.128,00 TL'sinden davalı tarafın, 1.472,00 TL'sinden davacı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 1.777,22 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı gideri toplamı olan 2.392,62TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kısmen kabul edilen 100.000,00 TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereği takdir olunan 45.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kısmen red edilen 47.150,68 TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereği takdir olunan 45.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 1.472,50 TL tebligat, posta gideri ile 11.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.972,5 TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre (davanın %68'i kabul %32'si reddedilmiştir) 8.821,30 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı tarafından yapılan her hangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/10/2026

KatipHakim