- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/426 K. 2026/851
Karar tarihi: 8 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 20
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 107
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 49
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 85
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 90
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 99
Karar metni
T.C.
KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25.09.2024 tarihinde, davalı ... sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Döküm adına kayıtlı ve davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın, Konya ili ... ilçesi ... Caddesi üzerinde seyir halindeyken takip mesafesini koruyamayarak müvekkiline ait ... plakalı işçi servis aracına arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücünün %100 oranında tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise herhangi bir kusurunun bulunmadığını, aracın hasar ve değer kaybının tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyalarından 30.12.2024 tarihinde müvekkiline 27.500,00 TL eksik araç hasarı ödemesi yapıldığını, değer kaybına yönelik ise herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, zararın tazmini için davalılar aleyhine ayrı ayrı yürütülen zorunlu arabuluculuk süreçlerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, müvekkilinin gerçek zararının karşılanmadığını beyan ederek; öncelikle hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık davalılar ... ve ...’in taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine takdiren teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00 TL bakiye araç hasarı, 1.000,00 TL değer kaybı ve 1.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 2.100,00 TL maddi tazminatın, bakiye araç hasarı ve değer kaybı bedeli yönünden davalı sigorta şirketi bakımından poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere ihbar tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini, araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar ... ve ...'ten kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya dayanak gösterilen delillerin tamamının kendilerine tebliğ edilmesi gerektiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibarıyla araç başına maddi teminat limitinin 200.000,00 TL olduğunu; kazada sigortalı araç sürücüsünün %50 oranında kusurlu olduğunu, davacı aracının kasko şirketi olan ... Sigorta A.Ş.'nin rücu talebi üzerine kasko şirketine 20/01/2025 tarihinde 62.798,50 TL hasar bedeli, davacı vekiline ise değer kaybı karşılığı olarak 30/12/2024 tarihinde 27.500,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, tazminata hükmedilmesi halinde yapılan ödemelerin poliçe limitinden tenzilini talep ettiklerini; uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmasına rağmen dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmadığını ve davanın usulden reddi gerektiğini; davacının Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi ve ZMSS Genel Şartları uyarınca gerekli ve tahdidi belgeleri, özellikle Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden atanmış bir eksper tarafından tanzim edilen değer kaybı raporunu ve kasko hasar dosyasını müvekkili şirkete sunmadan eksik belgeyle başvuru yaptığını, bu nedenle usulüne uygun bir başvuru dava şartının gerçekleşmediğini; davanın kısmi dava olarak açıldığını, dava konusu edilmeyen tutar yönünden zamanaşımının işlemeye devam edeceğini ve ıslah aşamasında zamanaşımı def'inin dikkate alınması gerektiğini; hasar onarım bedelinin belirlenebilir nitelikte olması sebebiyle davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını; kaza tespit tutanağının ve ceza dosyasındaki raporların hukuk hakimini bağlamadığını, kusur oranlarının tespiti için uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından hasar bedeli tamamen ödendiğinden bakiye borçlarının bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yapılan ödemelerin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle mahsup edilmesi gerektiğini ve davacının kasko poliçesinden başkaca bir hasar ödemesi alıp almadığının araştırılması gerektiğini savunarak, usul ve yasaya aykırı olan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini, müvekkiline atfedilen kusur oranının hatalı olduğunu, kaza tespit tutanağının tek başına yeterli olmadığını ve mahkemece yeni bir kusur raporu aldırılması gerektiğini; bir an için bakiye hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tazminat taleplerinin kabulü tartışılacak olsa dahi, bu taleplerin müvekkilince yaptırılan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi uyarınca diğer davalı sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, müvekkiline bu hususta husumet yöneltilemeyeceğini; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını; davacının soyut ifadelerle talep ettiği araç mahrumiyet bedeline ilişkin onarım süresi, ikame araç tahsisi, ticari kullanım veya kazanç kaybı gibi hususları yasal delillerle ispat edemediğini ve zorunlu giderler indirilmeksizin hesaplama yapılamayacağını; davacının değer kaybı talebinin teknik dayanaktan yoksun olduğunu, aracın önceki hasar geçmişinin ve servis kayıtlarının celbedilmesi gerektiğini, aksi durumun mükerrer tazminata ve haksız zenginleşmeye yol açacağını; davacının gerçek zararlarının sigorta şirketi tarafından zaten karşılandığını, bakiye taleplerin kötü niyetli olduğunu; müvekkilinin yerleşim yerinin belli olması ve mal kaçırma kastının bulunmaması sebebiyle ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını savunarak, usul ve yasaya aykırı olan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Mahkememizce ... Sigorta A.Ş.'ye Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Adli Trafik Bilirkişisi ile Makine Mühendisi Bilirkişiden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat talebine ilişkindir.
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir.
Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Mahkememizce adli trafik bilirkişisi ile makine mühendisi bilirkişilerden kusur, hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyetine ilişkin olarak rapor alınmış, 20/04/2026 tarihli raporda sonuç olarak: kazanın yaşandığı yolun fiziki yapısı, kazanın oluşumu, araçların hasarlı kısımları, hasarın büyüklüğü, kaza noktası, şahısların kendi aralarında düzenlediği tutanak ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ... Plakalı Mıtsubışhı-Prestij Marka Otobüsü sürücüsü ...’in; Bu kazanın oluşumunda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 52 ve 101 de bahsedilen Trafik Kurallarına dikkat etmediğinden sebep olduğu meydana gelmiş olan Maddi Hasarlı Trafik Kazasında, %100 olduğu, ... Plakalı Beyaz Renkli ... Marka 2020 Model Dizel Yakıtlı Yolcu Nakli Hususi Otobüs Sürücüsü Hüseyin Karpuzcu'nun bu kazanın oluşmunda; kusur ve ihlalinin olmadığı, ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının kaza tarihinde KDV Dahil 125.597,19 TL olduğu, davacının kusur oranına göre talep edeceği miktarın 125.597,19 TL X %100 =125.597,19 TL olduğu, davacıya hasar miktarı olarak 62.798,50 TL ödeme yapıldığı, bakiye miktarın 125.597,19 TL-62.798,50 = 62.798,70 TL olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının kaza tarihinde 112.259,00 TL olduğu, davacının davalının kusur oranına göre talep edeceği miktarın 112.259,00 TL X %100 = 112.259,00 TL olduğu, davacıya değer kaybı olarak 27500,00 TL ödeme yapıldığı, bakiye miktarın 112.259,00 TL – 27500,00 = 84.759,00 TL olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen araç mahrumiyet zararının kaza tarihinde 11.000,00 ₺ olduğu, davacının davalının kusur oranına göre talep edeceği miktarın 11.000,00 TL X %100 = 11.000,00 ₺ olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili 02/07/2026 bedel artırım dilekçesinde sonuç olarak; 100 TL araç hasarı taleplerini 62.698,70 TL artırarak 62.798,70 TL'ye yükselttiklerini, 1.000 TL değer kaybı talebini 83.759 TL artırarak 84.759 TL'ye yükselttiklerini, araç mahrumiyet bedeli olan 1.000 TL taleplerini 11.000 TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir.
Faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede; uyuşmazlığın haksız eylemden kaynaklandığı, sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerektiği, bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğünün kabul edileceği, 27/12/2024 tarihinde temerrüde düştüğü Mahkememizce kabul edilmiştir.
Arabuluculuk masrafları açısından yapılan değerlendirmede; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Konya BAM. . HD.'nin ... esas ... karar 09/06/2026 tarihli ilamı ile '' Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. '' denilmiştir.
Trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına krar verilmiştir.(Bkz. Yargıtay . Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamı)"
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının meydana gelen trafik kazası nedeniyle maddi tazminat talebinde bulunduğu, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporları ve davacının bedel artırım dişlekçesi birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-DAVANIN KABULÜ ile;
-Araç değer kaybından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden 84.759,00 TL, hasar tazminatı yönünden 62.798,70 TL olmak üzere toplam 147.557,70 TL'nin, davalılar ... ve ... ..Ltd.Şti.'den kaza tarihi olan 25/09/2024 tarihinden itibaren, diğer davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 27/12/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
-Araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden 11.000,00 TL'nin, davalılar ... ve ... ..Ltd.Şti.'den kaza tarihi olan 25/09/2024 tarihinden itibaren, işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar tarihi itibariyle (ve toplam dava değerinin 158.557,70 TL olduğunun kabulü ile) alınması gereken 10.831,08 TL nispi karar ve ilam harcından, tamamlama harcı dahil peşin alınan 3.287,40 TL harcın mahsubu ile kalan 7.543,68 TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 6.792,27 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve tamamlama harcı dahil 3.287,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı gideri, 8.000 TL bilirkişi ücreti gideri, 2.143,70 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 10.759,10 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş.'den 10.012,68 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 158.557,70TL, ... Sigorta A.Ş. yönünden 147.557,70 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 45.000 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... şirket vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2026
