mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E. 2025/522 K. 2026/1270

Karar tarihi: 8 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
28/01/2025
NUMARASI
... Esas - ... Karar
VEKİLLERİ
Av... Av... Av...
DAVA
Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ
08/10/2026
YAZIM TARİHİ
09/10/2026

Davacılar tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 28/01/2025 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ......'in diğer müvekkili şirketin yetkilisi olduğunu, müvekkili şirketin inşaat işleri yapmakta olduğunu, davalı ile müvekkilleri arasında yapılan sözleşme ile müvekkillerinin davalıya inşaat sonrası teslim edilmek üzere daire satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin davalıya 200.000,00 TL bedelli teminat senedi verdiğini, sözü geçen senedin teminat senedi olduğunun sözleşme içeriği ile sabit olduğunu, sözleşme tarihi ile senedin düzenleme tarihinin aynı olduğunu, yine sözleşmede belirtilen senet bedeli ile dava konusu senet bedelinin aynı olduğunu, sözü geçen teminat senedinin davalının eşi veya oğlu olduğunu düşündükleri ......' u ciro yoluyla devrettiğini, sözü geçen kişinin müvekkilleri aleyhine kısmi olarak 70.000,00 TL üzerinden Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, başlatılan takibe müvekkillerinin Konya .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile haksız takibe itiraz ettiklerini, sözü geçen mahkemece itirazın yasal 5 günlük süre içerisinde yapılmadığından bahisle itirazın reddine karar verildiğini, sözü geçen senet ile ilgili müvekkillerinin her hangi bir borcunun bulunmadığını, alacaklı olarak görünen kişi ile müvekkilleri arasında her hangi bir mal alış verişi bulunmadığını, takibe konu edilen senedin teminat senedi olduğunun taraflar arasında imzalanan sözleşme ile sabit olduğunu, müvekkili şirketin inşaatı zamanında teslim edememesi ihtimalinden dolayı verilen teminat senedinin taşınmaz devri ile hükümsüz kaldığını ileri sürerek müvekkillerinin Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında konu edilen 70.000,00 TL bedelli senetten dolayı davalı tarafa borçlu olmadıklarını tespiti ile takibin iptaline, davalının %20' den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddia ettiği gibi sözleşme tarafları ile dava konusu olan senedin taraflarının aynı dahi olmadığını, sözü geçen dava konusu senedin satış sözleşmesine konu senet ile bir ilgisinin bulunmadığını, davacıların sözleşmede geçen senet ile dava konusu senedin aynı miktarda olması nedeniyle kötü niyetli olarak sözleşmeye konu senedin teminat senedi olduğunu iddia ettiklerini, bir senedin sözleşme kapsamında teminat senedi olduğunun kabulü için sözleşmede açıkça takibe konu senede atıf yapılması gerektiğini, sözleşmede takip konusu senede atıf yapılmadığını, ayrıca daire satışına ilişkin sözleşmede ......'in isminin dahi geçmediğini, takibe konu senedin teminat senedi olmadığının ve davacıların sözkonusu senet nedeniyle borçlu olduklarının 30.09.2019 tarihli haciz tutanağı ile sabit olduğunu, bu tutanakta davacı ... 3.000,00 EURO borcum vardır diyerek borcunu ikrar ettiğini, müvekkili takip alacaklısı olmadığından takibin iptali talebinin müvekkiline yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava şartı olan arabuluculuğa başvuru şartının usulüne uygun gerçekleştirilmediğini davacıların kötüniyet tazminatı taleplerinin de haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddine ve davacılar aleyhine %20' den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 28/09/2021 TARİHLİ KARARI: İlk derece mahkemesince; dava konusu sözleşmede takibe konu edilen bononun açıkça teminat senedi olduğunu gösterir her hangi bir madde bulunmadığı, davacı vekili de sözleşme harici yemin delilinden başkaca bir delile dayanmadığı ş ve davasını yemin harici ispat edecek yazılı bir delil de sunmadığı, davacı tarafa yemin delili hatırlatılmış ise de davacı vekili kesin süre içinde yemin deliline dayanmadığından yemin delilinden vazgeçmiş sayıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, İİK 72. maddesinde belirtilen şartların oluşmadığı gerekçesiyle de davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

DAİREMİZİN 26/05/2023 TARİHLİ, ... ESAS, ... KARAR SAYILI KALDIRMA KARARI: İlk derece mahkemesinin 28/09/2021 tarihli kararına karşı davacılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Dairemizin 26/05/2023 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; "...Davacı taraf, Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan 11.12.2015 düzenleme, 01.02.2019 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli bononun davalı ... ile imzalanan aynı tarihli taşınmaz satış sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini, sözleşme ile devri kararlaştırılan taşınmazın devredilmesi nedeniyle senedin hüküm süz kaldığını ileri sürerek menfi tespit talep etmekte, davalı taraf ise dava konusu senedin teminat senedi olmadığını savunmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen 11.12.2015 tarihli daire satış sözleşmesinin incelenmesinde satıcının davacı ......, alıcının ... olduğu, sözleşme ile ...... adına kayıtlı ...... Mahallesi, ...... sokak, No ... Karatay Konya adresindeki 10 no'lu dairenin 200.000,00 TL bedelle satışının kararlaştırıldığı, satışa konu dairenin 30/11/2015 tarihinde devredileceğinin ve satıcının teminat olarak 200.000,00 TL bedelli senet vereceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Dava konusu senet ile taraflar arasındaki sözleşmenin düzenleme tarihleri ile sözleşmede belirtilen bedel ile senet bedelinin aynı olduğu hususları dikkate alındığında dava konusu senedin taraflar arasında düzenlenen daire satış sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin kabulü gerekmektedir. Davalı tarafça 11.05.2017 düzenleme tarihli 200.000,00 TL bedelli başka bir senet ibraz edilmişse de sözkonusu senedin düzenleme tarihi daire satış sözleşmesinin düzenlenmesinden yaklaşık bir buçuk yıl sonra olduğundan teminat senedi olarak düzenlenen senedin 11.05.2017 tarihli senet olduğunun kabulü mümkün değildir. Bu nedenle mahkemece dava konusu senedin teminat senedi olduğunun yazılı delille ispatlanamadığı yönündeki gerekçesi dosya kapsamına aykırıdır. Her ne kadar Karatay Tapu Müdürlüğü'nün 23/11/2015 tarihli ...... yevmiye numaralı resmi senedinin incelenmesinde ise ...... Mahallesi ... Ada, .. parsel, ... Blok ... Kat ... no'lu bağımsız bölümün ...... tarafından davalı ...'a devredildiği anlaşılmakta ise de taraflar arasında düzenlenen daire satış sözleşmesinde sözleşmeye konu dairenin 30/11/2015 tarihinde müteahhit firmanın teslim edildiği şekilde teslim edileceği, geç teslim halinde aylık 5.000,00 TL ödeneceği yönünde hükümler bulunmakta olup mahkemece davacının senetle teminat altına alınan edimini ifa ettiğini ispatlamakla yükümlü olduğu gözetilerek davacının bu hususta gösterdiği delillerin toplanmasından sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle davacılar istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine.." şeklinde karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAF İNCELEMESİNE KONU 28/01/2025 TARİHLİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Kaldırma kararında ayrıntıları açıklandığı üzere dava konusu senedin teminat senedi olduğu hususunda bir tereddüt kalmamıştır. Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında taşınmazın sözleşmede belirtile 30/11/2015 tarihinden önce 23/11/2015 tarihinde devredilmesi nedeniyle davacının cezai şarta mahkum edilmesi de mümkün değildir. Öte yandan her ne kadar davalı tarafça 21/11/2023 tarihinde taşınmazın na tamam teslim edildiği iddia edilmiş ise de tapu devrinin yapıldığı 2015 yılından 8 yıl sonra ileri sürülen bu iddianın iyi niyet kuralı ile bağdaşması mümkün değildir. Ayrıca Belediyeden getirtilen iskan belgesi de nazara alındığında davalının ileri sürdüğü husus ispat olunamamıştır. Bu kapsamda davacının davasının kabulü senetten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı takip alacaklısı olmadığından takibin iptali talebinin pasif husumet yönünden reddine, yine davalı takip alacaklısı olmadığından İcra İflas Kanunu 72. Maddesi nazara alınarak tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 11.12.2015 düzenleme, 01.02.2019 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı takip alacaklısı olmadığından Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptali talebinin pasif husumet yönünden reddine, davalı takip alacaklısı olmadığından İcra İflas Kanunu 72. maddesi nazara alınarak tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından teminat seneti olduğu iddia edilen senedin, takibe ve davaya konu senet olmadığını, 12.11.2015 tarihli daire satış sözleşmesinde "...Teminat olarak satıcı 200.000,00 (İkiyüzbin) TL bedelli teminat seneti verecektir. Tapu tesliminde senet iade edilecektir..." maddesinin bulunduğunu, davacıların sadece miktarın aynı olmasına dayanarak kötüniyetli olarak takibe konu senetin teminat seneti olduğunu iddia ettiğini, bir senetin sözleşme kapsamında teminat seneti olduğunun kabulü için sözleşmede açıkça takibe konu senede atıf yapılması gerektiğini, sözleşmede bahsi geçen senetin ise sadece miktarı belirli bir senet olup açıkça atıf yapıldığının kabulü için vade tarihinin, düzenleme tarihinin, tarafların ve miktarının belirli olması gerektiğini, somut olayda; sözleşmede davaya konu senede herhangi bir şekilde atıf yapılmadığını, ayrıca daire satış sözleşmesinin taraflarının müvekkili ve davacılardan yalnızca şirket olduğunu, davaya konu edilen senette ise davacı şirket ve davada dayanılan sözleşmede taraf olmayan davacı ...'in borçlu olduğunu, sözleşmeye konu teminat senedinin tarafları ile davaya konu senedin tarafları dahi aynı olmadığını, ayrıca takibe konu senedin teminat senedi olmadığının ve davacıların söz konusu senet nedeniyle borçlu olduklarının, borç ilişkisini bildikleri ve kabul ettikleri 30.09.2019 tarihli haciz tutanağı ile de görüleceğini, icra tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar kesin delil niteliğinde olduğunu, borç ilişkisinin kabul edildiğini, kabul edilmeyen rakamsal kısım açısından da ödeme yaptığını usulüne uygun yazılı deliller ile ispat etmeleri gerektiğini, davacıların sözleşmeden doğan edimlerini ifa etmediğini, mahkemece kaldırma kararına aykırı olarak iyiniyete ilişkin bir değerlendirme yapmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca ispat yükünün davacıda olduğu belirtilmesine rağmen "davalının ileri sürdüğü husus ispat olunamamıştır" denilerek ispat yükünün taraflarına yükletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşme kapsamında gerekli şekilde teslim edildiğini ispat yükünün davacıda üzerinde olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı taraf, Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan 11.12.2015 düzenleme, 01.02.2019 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli bononun davalı ... ile imzalanan aynı tarihli taşınmaz satış sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini, sözleşme ile devri kararlaştırılan taşınmazın devredilmesi nedeniyle senedin hükümsüz kaldığını ileri sürerek menfi tespit talep etmekte, davalı taraf ise dava konusu senedin teminat senedi olmadığını savunmaktadır.

Davacılardan ...... dava konusu senette aval veren olarak yer almaktadır. TTK'nın 702. maddesi; "(1) Aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur. (2) Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir. (3) Aval veren kişi, poliçe bedelini ödediği takdirde, poliçeden dolayı lehine taahhüt altına girmiş olduğu kişiye ve ona, poliçe gereğince sorumlu olan kişilere karşı poliçeden doğan haklarını iktisap eder." düzenlemesini içermektedir. Aval verenin borcu bağımsız bir borçtur, bir diğer ifade ile fer'î nitelikte değildir. Aval ile teminat altına alınan borç geçersiz olsa bile, aval verenin sorumluluğu devam eder. Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da, aval verenin taahhüdü geçerlidir. Yani lehine aval verilenin borcu geçersiz olsa bile, aval veren bu geçersizliği ileri süremez. Lehine aval verilenin mevcut olmaması, ehliyetsiz olması ya da imzasının sahte olması hâlinde de aval verenin sorumluluğu devam eder. TTK 702/2 maddesi hükmü gereğince aval veren, sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliğini ileri sürebilir (20.04.2018 tarihli ve 2017/4 E., 2018/5 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı). Bununla birlikte aval verenin, senedin teminat altına aldığı borcun karşılığı edimin yerine getirildiğini, borcun kalmadığını, sona erdiğini ileri sürmesi mümkündür. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28.04.2025 tarihli, 2024/4316 Esas ve 2025/2825 Karar sayılı ve 29.05.2025 tarihli, 2024/3652 Esas ve 2025/3850 Karar sayılı kararları)

Açıklanan nedenlere davacı ...'de aval veren olarak dava konusu senedin teminat altına aldığı borcun karşılığı edimin yerine getirildiğini, borcun kalmadığını, sona erdiğini ileri sürebilecektir.

Dairemiz kaldırma kararında da belirtildiği gibi, davacı şirket ile davalı arasında düzenlenen 11.12.2015 tarihli daire satış sözleşmesinin incelenmesinde satıcının davacı ......, alıcının ... olduğu, sözleşme ile ...... adına kayıtlı ...... Mahallesi, ...... sokak, No ... Karatay Konya adresindeki 10 no'lu dairenin 200.000,00 TL bedelle satışının kararlaştırıldığı, satışa konu dairenin 30/11/2015 tarihinde devredileceğinin ve satıcının teminat olarak 200.000,00 TL bedelli senet vereceğinin belirtildiği, dava konusu senet ile taraflar arasındaki sözleşmenin düzenleme tarihleri ile sözleşmede belirtilen bedel ile senet bedelinin aynı olduğu hususları dikkate alındığında dava konusu senedin taraflar arasında düzenlenen daire satış sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin kabulü gerektiği, her ne kadar Karatay Tapu Müdürlüğü'nün 23/11/2015 tarihli ...... yevmiye numaralı resmi senedinin incelenmesinde ise ...... Mahallesi ... Ada, ... parsel, ... Blok ... Kat ... no'lu bağımsız bölümün ...... tarafından davalı ...'a devredildiği anlaşılmakta ise de taraflar arasında düzenlenen daire satış sözleşmesinde sözleşmeye konu dairenin 30/11/2015 tarihinde müteahhit firmanın teslim edildiği şekilde teslim edileceği, geç teslim halinde aylık 5.000,00 TL ödeneceği yönünde hükümler bulunduğu, davacının senetle teminat altına alınan edimini ifa ettiğini ispatlamakla yükümlü olduğu anlaşılmıştır.

Dairemiz kaldırma kararında, davacının bu hususta gösterdiği delillerinin toplanmasından sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup, davalı taşınmazın daire iç kapıları olmadan ve banyo-mutfak seramikleri, zemin parkeleri olmadan teslim edildiğini savunmuştur. Karatay Belediye Başkanlığı'nın dosyada mevcut yapı kullanma izin belgesine göre 28/04/2016 tarihinde yapı kullanma izin belgesi alınmıştır. Yapı kullanma izin belgesi taşınmazın tamamlanıp eksiksiz olarak teslim edildiğine karine teşkil etmektedir. Bu karinenin aksi davalı tarafından ispatlanamamıştır. Davalı açıkça yemin deliline de dayanmamıştır. Bu sebeple davacı taraf edimini yerine getirdiğini ispatlamıştır.

Açıklanan nedenlerle dava konu senetle teminat altına alınan edimin yerine getirildiği ispatlandığından yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davalının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 13.662,00 TL harçtan peşin alınan 3.415,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.246,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

4-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın dairemiz tarafından tebliğe çıkarılmasına,

6-Dava dosyasının temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince; taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 08/10/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır

...