- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/704 K. 2026/853
Karar tarihi: 8 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 23/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 141
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 223
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 225
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 227
Karar metni
T.C.
KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Ayıplı Malın Ayıpsız Misli ile Değişimi / Bedel Tenzili
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan 18.04.2025 tarihli ... no.lu fatura ile ... marka C 200 4MATIC AMG tipi 2025 model sıfır km bir araç satın aldığını, araç ... plaka ile tescilli olup alım bedeli de 4.460.312,20 TL olduğunu, aracı aldıktan sonra genel bir muayene için aracı ekspertiz muayenesine soktuğunu, yapılan muayenede aracın sol arka kapısının seri no.sunun diğerlerinden farklı olduğu, bağlantı vidasında oynamalar yapıldığı, yani aracın orjinal kapısının (muhtemelen) hasarlanması üzerine davalı veya üretici tarafından üretimden sonra değiştirildiği, ayrıca sağ ön ve arka kapı kordonlarının eşit gitmediğinin görüldüğünü, bu şekilde bir ayıp aracın değerini düşüren ve müvekkili tarafından aracın satılmak istendiğinde de ekspertiz muayenesinde ayıp olarak tespit edilip aracı orijinal olmaktan çıkaran satış bedelini düşüren bir kusur olduğunu, bunun üzerine gecikmeksizin davalıya ihtarname göndererek aracın misli ile değiştirilmesini ve sair feri taleplerimizi ilettiklerini ancak davalı taraf, yapılan görüşmeler neticesi bedel tenzili teklif ederek bunu da ancak yeni bir araç alımında indirim olarak uygulaması ile yapabileceğini belirterek taleplerini reddettiğini, TBK md.227/4 ( İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme) hükmü gereği alıcı olarak ayıpsız misli ile değiştirilmesi isteme seçimlik hakkımızı kullandıklarını, talebin reddedildiğini belirterek, davacının satın almış olduğu aracın davalı tarafça ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bir an için davacının taleplerinin kabulü tartışılacak olsa dahi ayıplı olduğu gerekçesiyle iadesi istenen dava konusu aracın mülkiyeti engelleyen her türlü rehin ve takyidattan ari olarak teslim edilmesi gerektiğini, bu nedenle aracın trafik sicil kaydı celb edilerek varsa takyidatların kaldırılması için davacıya süre verilmesi gerektiğini; davacının aracı ticari faaliyeti kapsamında satın aldığını, bu nedenle basiretli bir tacir gibi hareket ederek Türk Ticaret Kanunu uyarınca yasal süreleri içinde noter, iadeli taahhütlü mektup veya telgraf marifetiyle usulüne uygun bir ayıp ihbarında bulunmadığını, 18.04.2025 tarihinde satın alınan araç için 09.05.2025 tarihinde çekilen ihtarname ile yasal ayıp ihbar sürelerinin geçirildiğini, davacının satın almadan aylar sonra ve Konya'da mukim olmasına rağmen İstanbul'dan eksper raporu almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını; aracın satın alınmasından yaklaşık 6 ay sonra dava açıldığını ve dava hakkının makul süre içinde kullanılmamasının hakkın kötüye kullanılması teşkil ettiğini; dava dilekçesinde tanık bildirildiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesi uyarınca uyuşmazlıkta senetle ispat zorunluluğu bulunduğunu, HMK'nın 141. ve 145. maddeleri gereğince dava dilekçesiyle sunulmayan bilgi ve belgelerin sonradan delil olarak dosyaya sunulmasına açık rızalarının bulunmadığını, ayıbın süresinde yapılmadığını, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, ayrıca davacının misli ile değişim talebinin kabul edilmesi halinde ise hak ve menfaat dengesi gözetilmek sureti ile ayıp oranında bedel indirimine hükmedilmesini, usul ve yasaya aykırı olan haksız davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Mahkememizce Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce keşif yapılarak makine mühendisi bilirkişi ile otomotiv alanında uzman akademisyen bilirkişiden rapor alınarak taraflara tebliğinin temini sağlanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Ayıplı malın ayıpsız misli ile değişimi veya bedel tenziline ilişkindir.
Mahkememizce 16/04/2026 tarihinde refakate makine mühendisi ve otomotiv alanında uzman akademisyen bilirkişi alınarak dava konusu araç üzerinde keşif yapılmak sureti ile inceleme yapılış ve bilirkişilerce 06/08/2025 tarihli rapor düzenlenmiştir, raporda sonuç olarak; tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; araç üzerinde tespit edilen uygunsuzlukların aracın montaj işlemlerinden kaynaklandığı, tespit edilen uygunsuzklukların fabrikasyon hatalar olduğu ve bu hataların gözle görülebilir olduğu dikkate alındığında, ayıpların açık ayıp konumunda olduğu, davacının satın almış olduğu araç hakkında seçimlilik haklarının kullanımının yani aracın misli
ile değiştirilmesinin, değerlendirmesinin mahkemenin takdirinde olduğu, aracın mevcut ayıplarının açık ayıp niteliğinde olduğu ve bu ayıpların servis ortamında düzeltilebilecek durumda olduğu, üretici ve satıcı firmaların aracın fiziki durumu ile ilgili olarak gerekli olan dikkat ve özeni yerine getirmedikleri, aracın keşif tarihindeki ayıplı haldeki görünümünün, aracın kaporta aksamının oynanmış algısını oluşturacağı, bu durumun aracın
değerini etkileyeceği,
nispi metot uygulanmak sureti ile bedelde indirim miktarının 460.312,00 TL olarak
hesaplanmış olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili 03/09/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere müvekkilinin satın almış olduğu aracın davalı tarafça ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, bu ıslah ile netice ve “terditli” taleplerinin müvekkilinin satın almış olduğu aracın davalı tarafça ayıpsız misli ile değiştirilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise TBK md.227/2 gereği satış bedelinden indirim yapılarak bilirkişi raporunca belirlenen 460.312,00 TL araç değer kaybının müvekkiline iadesine, bu bedele ihtar tarihleri olan 09.05.2025 tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, davalının da yargılama giderleri ile vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; Dava, davacının satın almış olduğu aracın ayıplı olmasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının davalıdan satın almış olduğu aracın ayıplı olup olmadığı, aracın ayıplı misli ile değişimi yada bedelin iadesi taleplerinin yerinde olup olmadığı hususundadır.
Her ne kadar davalı vekili süresinde usulüne uygun yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de
6102 Sayılı TTK'nun 23/1-c maddesinde; "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.
6098 Sayılı TBK'nun 223. Maddesinde; "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." hükmünün, yine aynı Kanunun 225. maddesinde; "Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir." hükmü düzenlenmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 227. Maddesinde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmü ile alıcının seçimlik hakları düzenlenmiştir.
Davacı, aracındaki arızanın servis müdahalesine rağmen giderilememesi üzerine aracın misliyle değiştirilmesini talep etmiştir. Kanun tarafından korunan sözleşme taraflarından alıcının yanında, kurulacak hükmün sözleşmenin diğer tarafı olan satıcı için de orantısız güçlükleri de beraberinde getirmemesi gerekir. Ayıbın öneminin aracın kullanımına ve beklenen faydaya bir etkisinin olmaması, aracın ayıplı ve ayıpsız değeri arasındaki farkın araç bedeli nazara alındığında azlığı yani karşılıklı menfaatler dengesi ile hukukun temel prensibi olan hakkaniyet kuralları değerlendirilerek ayıp nedeni ile hâkimin, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebileceği de gözetilmelidir(Yargıtay . HD'nin 11.09.2024 Tarih ve ... E. - ... K. sayılı kararı).
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde davalı tarafından davacıya satılan aracın ayıp olduğu ve ayıpın gizli ayıp olmadığı tespit edilmiştir. 6098 Sayılı TBK'nun 225. maddesindeki "Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir." hüküm gereğince ayıp ihbarının süresinde yapılmamış olmasının davalıyı sorumluluktan kurtarmayacağı kabul edilmiştir. Dava konusu aracın ayıplı ve ayıpsız değeri arasındaki fark nazara alındığında, 06/08/2025 tarihli bilirkişi raporu da dikkate alınarak aracın misliyle değişiminin orantısız olacağı, aracın misli ile değişimi ve bedelinin iade edilmesi hakkaniyete uygun olmadığından davacının bu talebinin reddine ve ayıp oranında bedel indirimine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ ile,
- Aracın ayıpsız misliyle değişimine yönelik talebin REDDİNE,
- 460.312,00 TL ayıp sebebiyle değer kaybı bedel indiriminin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 460.312,00 TL olduğunun kabulü ile) alınması gereken 7.860,98 TL nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 7.860,98 TL harcın mahsubu ile kalan 23.582,93 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 7.860,98 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı gideri, 5.188 TL keşif harcı gideri, 142,50 TL tebligat ve posta gideri, 10.000 TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 15.945,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (kabul edilen dava değerinin 460.312 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 73.649,92 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava konusu aracın ayıpsız misliyle değişimine yönelik talebin reddine karar verildiğinden) davalı vekili için 45.000 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve e duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2026
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.
