mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/783 K. 2026/771

Karar tarihi: 6 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

    Karar metni

    T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

    ESAS NO
    2025/783 Esas
    KARAR NO
    2026/771
    DAVA
    İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
    DAVA TARİHİ
    24/10/2025
    KARAR TARİHİ
    06/10/2026

    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Ltd. Şti. ile davalı taraf arasında bir ticari ilişki mevcut olup taraflar arasında satış noktası sözleşmesi ve özel şartlar akdedildiğini, işbu sözleşme ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin kapsamı, davalı tarafın satışını üstlendiği mallar ve bu mallara ilişkin kotalar, davalının özen yükümlülüğü düzenlendiğini, ayrıca sözleşmede hangi şartlar altında sözleşmenin feshedilebileceği ve fesih durumunda tarafların sözleşme kapsamındaki hak ve yükümlülükleri düzenlendiğini, anlaşma dahilinde müvekkili tarafından davalı tarafa belirli imtiyazlar tanınmış ve münhasır satış ve yatırım bedeli olarak davalı tarafa talep dilekçesi uyarınca nakden KDV dahil 60.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili kurumun ürünlerinden başka ürünlerin satılması, başka firmalara ait soğutucu dolapların kullanılmasının yasak olduğunu, taraflar bu hususta anlaşmaya vararak birbirlerine karşı belirli yükümlülüklerin altına girdiğini, Taraflar arasında akdedilen Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi kapsamında müvekkili kurum tarafından davalı tarafa ... ve ... barkod numaralı soğutucular davalı tarafa teslim edildiğini, Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesi 1,2 ve 3 no.lu hükümleri uyarınca davalı tarafın mülkiyeti davacı şirkette olan cihazları teslim etmekle yükümlü olduğunu, bunun gerçekleşmemesi halinde ise yine sözleşmede yer alan cihaz bedelini ödemesi gerektiğini, ilgili sözleşme ile söz konusu bedeli ödeyeceği hususunda kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, davalı tarafa ... barkod numaralı ihtarname ile dolapların teslimi ve taahhütlerin yerine getirilmesi için ihtarda bulunulduğunu, buna rağmen müvekkili şirket soğutucu dolapları teslim alamadığı gibi, soğutucu bedellerini de tahsil edemediğini, alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. sayılı dosyalası üzerinden davalı aleyhinde takip başlatıldığını, söz konusu takibe davalı tarafından haksız ve yersiz şekilde itiraz edilmesi üzerine girişilen haklı icra takibi durduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı itirazının iptali ile söz konusu takibin aynen devamına, yine icra takibine konu alacağının likit bir alacak olduğu ve aynı zamanda davalının haksız ve kötü niyetle itiraz ettiği hususları nazara alındığında; davalı borçlunun dava konusu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesi yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

    SAVUNMA:

    Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı süresinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

    DELİLLER:

    Bilirkişi raporu,

    DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

    Dava; taraflar arasında akdedilen satış noktası sözleşmesinden kaynaklı alacak ve cezai şart bedelinin tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

    .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından, davalı aleyhine, 26/09/2025 tarihinde, 2.500,00 USD soğutucu bedeli, 2.000,00 USD cezai şart alacağı olmak üzere 4.500,00 USD ve 51.229,95-TL cari hesap alacağı, 60.000,00-TL yatırımın iadesi ürün bedeli olmak üzere 111.229,95-TL üzerinden ilamsız takibe girişildiği, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, borçlu vekilince süresinde borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

    Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında yapılan sözleşme kapsamında müvekkilince tüm edimlerin gereği gibi yerine getirildiğini, davalıya 60.000,00-TL nakit ödeme yapıldığını, satışa sunulmak üzere ürün gönderildiğini, emanet olarak iki adet soğutucu gönderildiğini ve fakat davalının sözleşmeyle üzerine yüklenen taahhütlerini yerine getirmediğini, ürün bedellerini ödemediğini ve soğutucuları da iade etmediğini ileri sürerek davanın kabulünü talep etmiştir.

    Mahkememizce, taraflar arasında akdedilen sözleşme, emanet olarak verilen soğutuculara dair kayıtlar, faturalar, nakit olarak verilen paraya ilişkin dekont sureti, ticari defterler ve tüm deliller gözetilip değerlendirilmek suretiyle davacının takipte talep ettiği hususlarda alacağının bulunup bulunmadığının ve miktarının tespiti için dosya mali müşavir, makine mühendisi, sektör bilirkişisi ve ticaret mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden mürekkep bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetince tanzim edilen 09/06/2026 tarihli raporda özetle;

    "-Taraflar arasında akdedilen 08/07/2025 tarihli sözleşmenin bayilik ve tek satıcılık sözleşmeleri unsurlarını içeren bir sözleşme olduğu, bu sözleşmeyle bayinin, diğer tarafın mallarını kendi adına ve kendi hesabına dağıtmayı üstlendiği ve bu suretle üreticinin dağıtım örgütlenmesine dahil olduğu, tek satıcılık sözleşmesinin ise bayilik sözleşmesinin özel bir alt türü olduğu ve bu sözleşmeyle bayiye münhasır dağıtım hakkının verildiği,

    -Taraflar arasındaki sözleşmenin temel amacının bir "münhasırlık sözleşmesi" olduğunun açıkça anlaşıldığı, bu sözleşmeyle davalının, davacı marka ve tedarikçiye bağlı kalmasının ve başkaca rakip markaların ürünlerini satmamasının amaçlandığı, sektörde fiilen uygulanan sistemin de bu doğrultuda olduğu,

    -Sözleşmenin süresinin 3 yıl olarak belirlendiği, aynı maddede 2.475 kasa/koli satış kotasının düzenlendiği, yani davalının her yıl 825 koli veya her ay ortalama 68,75 kasa/koli ürün satması gerektiği,

    ayrıca kotanın dolup dolmadığına bakılmaksızın her halde sözleşmenin 5. yılın sonunda kendiliğinden sona ereceğinin belirlendiği,

    -Davacının bu sözleşme kapsamında davalıya 50.000,00-TL+KDV olmak üzere 60.000,00-TL nakit ödeme yaptığı, sözleşmenin davacı tarafından haklı feshi halinde davalının, bu bedelin belirlenen kotanın tamamlanmayan kısmı nispetinde iadeyle yükümlü tutulduğu,

    -Bu sözleşme kapsamında taraflarca imzalanan 10/02/2025 tarihli ariyet sözleşmesiyle, davacı firmanın davalı 2 adet soğutucu dolap teslim ettiği, teslim evrakında her iki dolabın ayrı ayrı 1.250,00 USD değerinde olduğunun yazılı olduğu, bu dolapların davalı tarafından sözleşmenin sona ermesi akabinde olağan kullanım kusurları dışında, hatasız ve çalışır bir

    şekilde davacıya iade edilmesinin kararlaştırıldığı,

    -Ariyet sözleşmesinde dolaplar için ayrı ayrı belirlenen 1.250,00 USD'lik bedelin kadri marufunda olduğu,

    -Davalının 2 adet dolabı ve 4 ayrı faturayla 51.229,95-TL'lik ürünü aldığı fakat ürün bedellerini ödediğine ve sözleşmeyle yüklenilen satış taahhütlerini yerine getirdiğine dair bir kaydın yer almadığı,

    -Davacı tarafça bunun üzerine davalıya ihtarname gönderilerek sözleşmenin davalı tarafından ihlal edildiğinin bildirildiği, 51.229,95-TL tutarındaki cari hesap alacağının bu ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesinin, ayrıca ariyet kapsamında teslim edilen 2 adet dolabın da aynı süre içerisinde iadesinin talep edildiği, yine sözleşmeyle taahhüt edilen kotanın 1 ay içerisinde doldurulmaması halinde tüm bu tutarlar ile birlikte cezai şart bedelinin de icra yoluyla tahsiline girişileceğinin ihtar edildiği,

    -İhtar ile belirlenen süre içerisinde ihtar edilen hususlarda ödeme yapılmadığının, kotanın doldurulduğuna dair bir delil bulunmadığının ve yine dolapların teslim edildiğine dair bir delil bulunmadığının anlaşıldığı,

    -Davacı iddiasına göre, sözleşme kapsamında davalı tarafından gerçekleşen satış miktarının 90 koli/kasa olduğu, taahhüt edilen toplam satış miktarının ise 2475 koli/kasa olduğu, buna göre sözleşmenin gerçekleşme oranının %3,64 olduğu, bu orana göre davacının, davalıya ilk aşamada ödediği 60.000,00-TL'lik yatırım bedelinin 57.816,00-TL'lik kısmını talep edebileceği,

    -Yine davacının sözleşme kapsamında 2.500,00 USD'lik iade edilmeyen dolap bedellerini, sözleşme hükümlerinin davalı tarafından ihlal edilmesi sebebiyle sözleşmenin VII. maddesinde düzenlenen 2.000,00 USD'lik cezai şart bedelini ve davacı tarafından düzenlenen faturalarda belirtilen ve ödendiğine dair dosyada bir delil bulunmayan 51.229,95-TL'lik ürün bedelini davalıdan talep edebileceği,

    -Bununla birlikte dava konusu olayda, sözleşme üç yıllığına yapılmış olmasına rağmen, sözleşmenin yapılması (03.03.2025) ile sözleşmeyi fesheden ihtarnamenin gönderilmesi (10.07.2025) arasında kısa bir süre bulunması sebebiyle, davalıya kendisini göstermesi ve yılık alım kotasını bakımından taahhütlerini yerine getirebilmesi için makul bir zaman tanınmasının gerekli olduğu kanaatine varıldığı ve buna binaen yapılan feshin haklı olup olmadığının mahkemenin takdirinde olduğu" mütalaa edilmiştir.

    Tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; taraflar arasında, davacının ürünlerinin davalı tarafından satılmasına dair bayilik ve tek satıcılık sözleşmeleri unsurlarını içeren 08/07/2025 tarihli Satış Noktası Sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme ve ekleri kapsamında davacıya yüklenen edimlerin, davalıya 50.000,00-TL+KDV miktarınca yatırım bedeli verilmesi ve ürün tedarik etmesi olduğu, ayrıca yine bu sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya iki adet toplam 2.500,00 USD değerinde çift kapılı dolabın emanet olarak verildiği anlaşılmaktadır. Bu sözleşmeyle davalıya yüklenen edimin ise davalının bu sözleşmeyle belirlenen kotalar dahilinde davacı ürünlerinin satışını yapması, rakip firmaların ürünlerini satmaması ve sözleşme süresi sonunda emanet olarak verilen dolapları olağan kullanım kusurları dışında, hatasız ve çalışır bir şekilde iade etmesi olduğu anlaşılmaktadır. Davacının sözleşmeyle üzerine düşen mükellefiyetleri ifa ettiği dosya kapsamında bulunan delillerle sabittir. Davalı ise kendisine 4 adet fatura kapsamında gönderilen 51.229,95-TL'lik ürünlerin bedellerini ödediğine dair bir delil sunmamış, yine sözleşmeyle belirlenen kota dahilinde satış yapmadığı anlaşılmıştır. Bunun üzerine davacı tarafından davalıya yönelik ihtarname çekilerek davalı tarafından sözleşme hükümlerinin ihlal edildiği belirtilmiş, satış taahhüdünün 1 ay içerisinde yerine getirilmesi, ürün bedellerinin ödenmesi ve dolapların iade edilmesi talep edilmiştir. Her ne kadar bu ihtarnamede sözleşmenin feshedildiğine ve fesih edileceğine dair bir ibare mevcut değilse de ihtarname içeriği bütün olarak değerlendirildiğinde sözleşmenin davacı tarafça verilen süre sonrasında feshedildiği sonucuna varılmıştır. Bilirkişi heyetince, taraflar arasında akdedilen 3 yıllık sözleşmenin tarihi ile ihtar tarihi arasında yaklaşık 4 aylık bir süre bulunması sebebiyle, performans düşüklüğü halinde sözleşme feshedilmeden evvel bu performans düşüklüğünün giderilmesi için makul bir süre verilmediği kanaatine varılmışsa da, davalının bu 4 aylık süre içerisinde aldığı ürünlerin bedelini ödememesi ve sözleşmeyle belirlenen kotanın yalnızca %3,64'lük kısmı nispetinde sözleşme gereğini yerine getirmesi ve sözleşme hükümlerini açıkça ihlal etmesi sebebiyle davacının ihtarnamede belirtilen süreden daha uzun bir süre verip bu süre sonucunda neticeyi beklemesinin hak ve menfaat dengesi bakımından davacıya ağır bir külfet yüklenmesi sonucunu doğuracağı ve buna göre davacının ihtarnamede belirtilen süre sonunda sözleşmeyi feshetmesinin haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Sözleşmenin davacı tarafından, davalının ihlalleri neticesinde haklı olarak feshedilmesi sebebiyle raporda hesaplanan şekilde davacının emanet edilen ve fakat iade edilmeyen 2.500,00 USD'lik dolap bedellerini, 2.000,00 USD'lik cezai şart bedelini, 51.229,95-TL'lik ürün bedelini ve yatırım bedelinin 57.816,00-TL'lik kısmını davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, davacı tarafça ilk aşamada kısmi olarak açılan dava, raporun ibrazı sonrasında rapor doğrultusunda ıslah edildiğinden davanın kabulüne ve takipte talep edilen yatırımın iadesi ürün bedeli alacağı haricindeki diğer asıl alacakların likit olması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

    HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

    1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 2.500,00-USD soğutucu bedeli, 2.000,00-USD cezai şart bedeli olmak üzere 4.500,00 USD ile 51.229,95-TL cari hesap alacağı ve 57.816,00-TL yatırımın iadesi ürün bedeli olmak üzere 109.045,95-TL üzerinden DEVAMINA, Türk Lirası ve USD cinsinden olan asıl alacağa talepnamedeki koşullar üzerinden faiz işletilmesine,

    2-Takipte talep edilen yatırımın iadesi ürün bedeli alacağı yönünden şartların oluşmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine,

    3-Takipte talep edilen diğer asıl alacaklar likit olduğundan bu asıl alacakların %20'si nispetinde hesaplanan 51.933,99-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

    4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 20.903,00-TL ilam harcından, peşin olarak yatırılan 1.262,46-TL ile ıslah olarak yatırılan 2.473,23-TL harcın mahsubu ile bakiye 17.167,50-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

    5-Davacı tarafından yapılan 3.735,69-TL peşin/ıslah harcı, 615,40-TL başvurma harcı 399,50-TL vekalet harcı ve 40.107,50-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 44858,09-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

    6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 48.960,78-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

    8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydına,

    9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

    Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı.

    Katipe-imzalıHakime-imzalı