- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/913 K. 2026/699
Karar tarihi: 6 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 107
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 61
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Müvekkil şirket adına kayıtlı ... plakalı araç, 07/04/2025 tarihinde Konya ilinde meydana gelen ve ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu trafik kazasında hasara uğradığını, Meydana gelen kazada müvekkil şirkete ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusuru bulunmadığını, Söz konusu trafik kazasına asli ve tam kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı araç kaza tarihinde ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile ... Sigorta Anonim Şirketin'de sigortalı olduğunu, Davalı sigorta şirketi müvekkile ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, Müvekkil şirkete ait araç "... marka OTOBUS LIONS COACH C (2+2) 13MT tip 2022 model" özelliklerine sahip olup müvekkile ait otobüste davaya konu trafik kazası sebebiyle meydana gelen maddi hasarın tespiti amacıyla davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında başvurulan ekspertiz tarafından tanzim edilen raporda; hasar bedelinin en az 93.692,12-TL olduğu tespit edildiğini , arabuluculuk başvurusu yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, Arz ve izah edilen sebepler ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün asli kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu trafik kazasında müvekkilin aracında meydana gelen maddi hasara ilişkin olarak sigorta şirketi tarafından reel zararın karşılanmaması ve arabuluculuk görüşmelerinde de sonuç alınamaması sebebi ile müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı zararının tespiti ve davalı sigorta şirketinden tahsili ile Haklı davanın kabulü ile 07/04/2025 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkil şirketin aracında meydana gelen değer kaybının HMK 107. Madde gereğince yargılama ile tespit edilmesini ve şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli alacağının kaza tarihi itibari ile işleyecek avans faiziyle birlikte (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile) davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa YÜKLETİLMESİNE, karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ıslah ve bedel artırım dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Dosya nezdinde sunulan bilirkişi raporunda, dava konusu olan değer kaybı alacağımıza ilişkin tazminat miktarı 75.000,00-TL olarak hesaplandığını, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 30/09/2025 tarihli 20.000,00-TL ödemenin mahsubu ile bakiye değer kaybı alacağımızın 55.000,00-TL olduğu tespit edildiğini, dolayısıyla, dava konusu alacağının belirli hale geldiğinden dava konusu talebinde bilirkişi raporunda tespit edilen miktarlar üzerinden artırma gerekliliği hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin haklarının talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydı ile; Dava dilekçesinde belirtilen "100,00-TL değer kaybı bedeli” talebini 54.900,00-TL artırarak toplam 55.000,00-TL olarak arttırarak, 55.000,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile) davacı müvekkile ödenmesine, Ekspertiz ücreti, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir..
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; şirket nezdinde gerekli araştırmalar yapıldığını ve ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alınmış bulunan aracın, kazaya karıştığı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybı tazminatının talep edildiğini, işbu talebe ilişkin olarak müvekkil şirket nezdinde ... nolu hasar dosyası açıldığını, bu dosyada 30/09/2025 tarihinde 20,000.00 tl değer kaybı tazminatı davacı vekiline ödendiğini, söz konusu hasar sonucu davacının aracında meydana gelen hasar onarım bedelinin tazmini talepli müvekkil şirkete ihbar yapılmış ve söz konusu ihbar üzerine müvekkil şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, işbu dosyada 15/05/2025 tarihinde 78,076.77 tl hasar tazminatı davacıya, ödendiğini, alacağın belirlenebilir olduğu hallerde, hmk 107 kapsamında belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığını, davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, müvekkil şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, yargıtay kararında görüleceği üzere davayı kabul manasında olmamak üzere, söz konusu davanın haksız fiile dayanması sebebiyle uygulanacak faiz yasal faiz olması gerektiğini, ruhsatta görüleceği üzere aracın hususi olduğunu, aracın hususi araç olarak kullanması nedeniyle avans faize hükmedilmesi mümkün olmadığını, yargıtay . hukuk dairesi’nin ... e., ... k. sayılı dosyasında da; kazaya karışan aracın niteliğine göre, hükmedilen tazminat yönünden yasal faize karar verilmesi gerekirken avans faizine hükmedilmesi de isabetli olmadığı.” şeklinde belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir. yukarıda açıklanan nedenlerle davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi ... raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Hasar evrakları, araç hasarını gösterir fotoğraflar ile bunlara ilaveten yapılan sbm sorgulamaları, piyasa rayici araştırmaları ve teknik değerlendirmeler ışığında, raporumun 'Değerlendirme' kısmında da belirtildiği üzere 07/04/2025 tarihli kazanın ... plakalı araçta 75.000,00TL değer kaybına neden olabileceği tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirmiş, nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu ifade etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) ilişkin olduğu görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 49:
"Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür"
TBK madde 50:
"Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır"
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) madde 86/1:
"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur",
KTK madde 85:
“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar”
KTK madde 88:
“Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Yine TBK madde 61 “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” hükmüyle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.
Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir
Ayrıca davalı sigorta şirketi yönünden Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; 07/04/2025 tarihinde Konya İlinde, Sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile Davacı ... Elektrik Üretim A.Ş.'ye ait, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı, 2022 model ... marka otobüs ile ön sağ kısımları ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğin, meydana gelen kazanın dava dışı sürücü ...'nun kusurlu hareketleri sebebiyle meydana geldiği ve davacının kazada oluşan değer kaybının hasar bilirkişi tarafından verilen rapora göre;" hasar evrakları, araç hasarını gösterir fotoğraflar ile bunlara ilaveten yapılan sbm sorgulamaları, piyasa rayici araştırmaları ve teknik değerlendirmeler ışığında, raporumun 'Değerlendirme' kısmında da belirtildiği üzere 07/04/2025 tarihli kazanın ... plakalı araçta 75.000,00TL" olduğunun tespit edildiği, ilgili raporun hukuka ve kanuna uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğunun değerlendirildiği, meydana gelen haksız fiil sebebiyle davalı sigorta şirketinin ZMSS kapsamında sorumlu olduğu belirlenmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk Ücreti Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ İLE;
1-Değer kaybı olarak belirlenen 55.000,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden 28/09/2025 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 3.757,05 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 1.553,40 TL nin mahsubu ile eksik kalan 2.203,65 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı toplamı olan 1.553,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan: 615,40 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 4.633,70 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilini yüzüne karşı davalını yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/10/2026
