- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/945 K. 2026/707
Karar tarihi: 6 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 20
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 25
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 120
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Müvekkili banka ile dava dışı asıl borçlu şirket arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında kullandırılan ticari kredili mevduat ve taksitli ticari kredi borçlarının süresinde ödenmemesi nedeniyle kredi hesaplarının kat edilerek sözleşmelerin feshedildiğini, alacağın tahsili amacıyla ... plakalı, ... marka, 2017 model rehinli araç hakkında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, takip konusu borcun banka kayıtları ve taraflar arasında imzalanan sözleşmelerle sabit olduğunu, davalının itirazının haksız ve kötü niyetli olup alacaklıyı oyalama amacı taşıdığını, itirazın iptali ve takibin devamının sağlanması amacıyla 25.11.2025 tarihinde zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını, alacağın varlığının ve miktarının tespiti bakımından kredi sözleşmeleri, hesap ekstreleri, geri ödeme planları, ödeme belgeleri, dekontlar, ihtarnameler ve ilgili diğer belgelerin müvekkili bankadan celbinin gerektiğini ileri sürerek, harca esas değeri 635.962,21 TL olan davada ihtiyati haciz talebinin kabulüne, davalının Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Davacı banka tarafından Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden ... plakalı traktör hakkında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin rehin hakkına, borcun tamamına, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali davasının icra takibine sıkı sıkıya bağlı olması nedeniyle takipte dayanılmayan belge ve hukuki sebeplerin davada ileri sürülemeyeceğini, takip talebinde ve ödeme emrinde borcun sebebinin belirtilmediğini ve rehin belgesi dâhil herhangi bir dayanak belgeye yer verilmediğini, bu nedenle davacı bankanın sonradan dosyaya sunduğu kredi sözleşmeleri, ihtarname ve diğer belgelerin delil olarak değerlendirilemeyeceğini, bu hususta Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.02.2020 tarihli ... Esas, ... Karar ve 18.09.2013 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı kararlarının da aynı yönde olduğunu, davacı bankanın aynı traktör hakkında daha önce Kadınhanı İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını ancak takipten vazgeçmesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığını, bu durumun aynı rehin için yeniden takip başlatılmasına engel teşkil ettiğini, davacı tarafından sunulan tarihsiz taşınır rehni sözleşmesinde teminat altına alınan alacak miktarı, azami rehin bedeli ve faiz oranının belirtilmediğini, bu nedenle belirlilik ilkesine aykırı olan rehin hakkının geçerli şekilde kurulmadığını ve faiz alacağının rehin kapsamında değerlendirilemeyeceğini, dosyaya sunulan kredi sözleşmesinin takip konusu iki ayrı kredi borcunun dayanağını ortaya koymadığını ve banka yetkililerinin imzalarını taşımadığını, ihtarnamenin müvekkiline tebliğ edilmemesi nedeniyle temerrüt şartlarının oluşmadığını, ayrıca ihtarnamede faiz oranlarının belirtilmediğini ve talep edilen borç miktarlarının fahiş olduğunu, müvekkilinin çiftçi olup tacir sıfatını taşımadığını, kredinin tarımsal faaliyetlerde kullanılan traktörün alımına ilişkin olması nedeniyle ticari nitelikte bulunmadığını ve uyuşmazlığa Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, kredi sözleşmesindeki yıllık akdi faiz oranının %17,64 olmasına rağmen davacı bankanın takip öncesi ve sonrası için %150 oranında temerrüt faizi talep etmesinin TBK'nın 120. maddesine aykırı ve fahiş olduğunu, kredi ve rehin sözleşmelerinin banka tarafından tek taraflı hazırlanmış matbu sözleşmeler olduğunu, hükümlerinin müvekkiliyle müzakere edilmediğini, bu nedenle TBK'nın 20, 21 ve 25. maddeleri kapsamında genel işlem koşulu niteliğindeki hükümlerin geçersiz olduğunu, alacağın varlığı ve miktarı tartışmalı olup likit nitelik taşımadığından icra inkâr tazminatının şartlarının oluşmadığını, müvekkilinin itirazının haklı olduğunu ve davacı bankanın haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını ileri sürerek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi ... 31.03.2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Dava dosyası üzerinde yapılan ön incelemede takip konusu alacağın hesaplanabilmesi için gerekli banka kayıtlarının eksik olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle 05.03.2026 tarihli dilekçe ile ... numaralı taksitli ticari krediye ilişkin ödeme planı, 21.05.2019 tarihine kadar yapılan taksit ödemelerini gösterir hesap ekstresi ve tasfiye olunacak alacaklar hesabı ekstresinin, ... numaralı ticari kredili mevduat hesabına ilişkin hesap hareketleri, tahakkuk etmiş ancak tahsil edilememiş faiz kayıtları ve tasfiye olunacak alacaklar hesabı ekstresinin, 21.05.2019 ile 28.10.2025 tarihleri arasında borçlu cari hesap kredilerine uygulanan en yüksek cari faiz oranlarını gösterir kayıtların, takipte talep edilen 11.070,25 TL masrafa ilişkin gider belgelerinin ve 22.05.2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ şerhinin dosyaya sunulmasının talep edildiğini, Mahkemece 08.03.2026 tarihinde yazılan müzekkereye rağmen davacı bankanın 11.03.2026 tarihinde yalnızca ihtarname ve tebliğ şerhine ilişkin belgeleri sunduğunu, alacağın hesaplanması bakımından zorunlu olan diğer kayıtların dosyaya ibraz edilmediğini, bu nedenle takip konusu asıl alacak, faiz ve masraf tutarlarının denetlenerek hesaplanmasının ve Mahkemece görevlendirme kapsamında sorulan hususlarda nihai görüş bildirilmesinin mümkün olmadığını belirterek, nihai bilirkişi raporunun düzenlenebilmesi için 05.03.2026 tarihli talep dilekçesinde belirtilen eksik banka kayıtlarının davacı banka tarafından eksiksiz ve incelemeye elverişli şekilde dosyaya sunulması gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Bilirkişi ... 25.05.2026 tarihli 1. Ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Davalı tarafın, yıllık %17,64 akdi faiz oranı kararlaştırılan sözleşme kapsamında %150 oranında temerrüt faizi talep edilmesinin TBK'nın 25. maddesi uyarınca dürüstlük kuralına aykırı olduğu ve borçlu aleyhine ağır bir dengesizlik oluşturduğu, ayrıca icra takibine yapılan itirazın haklı olması nedeniyle davacının icra inkâr tazminatı talebinin hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu yönündeki itirazlarının hukuki nitelikte olması sebebiyle takdir ve değerlendirmesinin Mahkemeye ait olduğunu, yapılan hesaplamalar neticesinde takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan talep edebileceği alacağın taksitli ticari kredi yönünden 76.590,37 TL asıl alacak, 463.119,61 TL işlemiş faiz ve 23.155,98 TL BSMV, ticari kredili mevduat hesabı yönünden 16.585,58 TL asıl alacak, 43.276,59 TL işlemiş faiz ve 2.163,83 TL BSMV ile 11.070,25 TL masraf olmak üzere toplam 635.962,21 TL olarak hesaplandığını, ayrıca davacının 76.590,37 TL tutarındaki taksitli kredi asıl alacağına %150,00, 16.585,58 TL tutarındaki ticari kredili mevduat asıl alacağına ise %57,60 oranında faiz talep edebileceğini belirterek, davacının takip tarihi itibarıyla toplam 635.962,21 TL alacak talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında uyuşmazlık konusunun Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) ilişkin olduğu görülmüştür.
Kredinin tanım olarak 5411 sayılı Bankacılık Kanununda (Ban.K) kanun koyucu tarafından bir belirlemesi yapılmamıştır. Bununla birlikte kredi sınırlarının çizilmesinde bankanın hangi işlemlerinin kredi sayılacağı hususu Ban. K madde 48 belirlenmiştir.
Buna göre, krediler, bankalarca verilen nakdî krediler ile teminat mektupları, kontrgarantiler, kefaletler, aval, ciro, kabul gibi gayri nakdî krediler ve bu niteliği haiz taahhütler, satın alınan tahvil ve benzeri sermaye piyasası araçları, tevdiatta bulunmak suretiyle ya da herhangi bir şekil ve surette verilen ödünçler, varlıkların vadeli satışından doğan alacaklar, vadesi geçmiş nakdî krediler, tahakkuk etmekle birlikte tahsil edilmemiş faizler, gayrinakdî kredilerin nakde tahvil olan bedelleri, ters repo işlemlerinden alacaklar, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmeler nedeniyle üstlenilen riskler, ortaklık payları ve Kurulca kredi olarak kabul edilen işlemler izlendikleri hesaba bakılmaksızın bu kanun uygulamasında kredi sayılacağı şeklinde düzenlenmiştir.
Kredinin birden çok çeşidi olmakla beraber uygulamada en çok kullanılan tür nakit ödeme yapılmak suretiyle verilen kredilerdir. Bu tür ise, nakdi kredi olarak tanımlanabilecektir. Bu itibarla kredi kartı hesabı suretiyle kullandırılan kredi, tüketici ya da ticari krediler nakdi krediye örnek olarak verilebilecektir.
Nakdi kredinin alt türlerinden olan sabit vadeli para ödüncü kredisinde değinilecek olursa; banka parayı bir defada kredi alana verecek, kredi alan ise almış olduğu bu para ödüncünü tek defada veya taksitler halinde kararlaştırmış oldukları vadede geri ödeyecektir.
Bu kredi sözleşmelerinde cari hesap şeklinde çalışmaz. Bu nedenle kredinin yenilenmesi, döner çalışması söz konusu değildir. Banka krediyi bir defada verir, kredi alan ödeme yapmakla belli limite kadar tekrar kredi çekme imkânı yoktur. Kredi belli bir limite kadar cari hesap şeklinde açılmamıştır. Bu sebeple kredi alanın ödemeler yaparak krediyi döner olarak kullanması mümkün değildir (... : Kredi ve Kredi İşlemlerinin Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi, Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies 6/2 (Aralık2019), 45-46).
Kredi Sözleşmesinin genel hükümler bağlamında hukuki niteliği; Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 386 ve devamında düzenlenmiştir. Kanuni tanım da dikkate alındığında, kanun koyucu tüketim ödüncüne ancak ya bir miktar para ya da tüketilebilen bir şeyin söz konusu olabileceği, ödünç verenin bu ödüncü devretmeyi yükümlendiği, ödünç alanın ise aynı nitelik ve miktardaki şeyi geri vermeyi taahhüt ettiği tam iki tarafa borç yükleyen, rızai sözleşme olarak tanımlamıştır.
Sözleşmenin rızai niteliği sebebiyle; banka ve kredi talep edenin anlaşması halinde artık sözleşmenin kurulacağı yorumu yapılabilecektir. Bu nedenle ayrıca paranın devredilmesi şart değildir. Bu hususa ilişkin ihtilaf olması halinde ancak tarafların yükümlülükleri dairesinde bakmak ve değerlendirmek gereklidir (... ,s.47).
Kanun koyucu, ticari olmayan tüketim sözleşmelerinde ancak kararlaştırılmış olması halinde faiz istenebileceğini belirlemişken, ticari işlerde ise, tarafların bu konuda herhangi bir anlaşması olmasa bile faiz talebinde bulunulabileceği şeklinde düzenleme yapmıştır.
İtirazın iptali davası, takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı itirazla duran takibin devamını sağlama amacıyla açılan bir davadır. Alacaklı davayı kazanır; yani borçlunun itirazı hükümden düşürülürse bununla aynı zamanda borçlunun itirazı da iptal edilmiş olur.
Mahkeme bir alacak davasında olduğu gibi bu davada da tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere inceleyecek, borçlunun ödeme emri itirazının doğru olup olmadığı hususunu araştırır. Burada alacaklı alacağını ispat bakımından İcra ve İflas Kanunu madde 68'de sınırlı sayıda belirtilmiş bulunan belgelere bağlı değildir. Alacaklı bir alacak davasında olduğu gibi alacağını Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre her tür delil ile ispat edebilecektir (... ... :İcra ve İflâs Hukuku, Ankara 2018, s. 172-184).
İtirazın iptali davasında davacı alacaklı takip konusu alacağın varlığını ispat etmelidir. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. İtirazında borcunun varlığını kabul edip, ödeme savunmasında bulunan borçlu bu savunmasını ispat etmelidir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 6'ya göre; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her bir taraf hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür hükmü amirdir.
Somut olayda; davacı banka ile dava dışı asıl borçlu şirket arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında kullandırılan ticari kredili mevduat ve taksitli ticari kredi borçlarının süresinde ödenmemesi nedeniyle kredi hesaplarının kat edilerek sözleşmelerin feshedildiğini, alacağın tahsili amacıyla ... plakalı, ... marka, 2017 model rehinli araç hakkında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esassayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, dosyanın alacak durumunun tespiti amacıyla uzman bilirkişiye tevdine karar verildiği, yapılan tespitlere göre davalının davacı bankaya icra takibine esas miktar mucibince borçlu olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında davalının itirazının haksızlığına karar verilmiştir.
Davacının icra inkar tazminatı talebi hususu değerlendirildiğinde; İcra ve İflas Kanunu madde 67/2 gereğince alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının talebinin yanı sıra mahkemenin, itirazın iptali yargılaması sonucunda borçlunun ödeme emrine karşı yapmış olduğu itirazın haksız olduğuna karar verilmesi gerekir. Borçlunun itirazının haksız olduğunun tespiti yapabilmek için borçlunun itiraz etmiş olduğu alacağın likit yani muayyen/belirli olması gereklidir. Buna karşılık likit olmayan alacaklarda alacağın miktarı belirli değildir. Yani borçlu tarafından alacağın gerçek miktarını tespit edebilmek için bütün unsurlar bilinmemekte veya bilinememektedir. Bu sebeple borçlu ne kadar borcu olduğunu kendisi tespit edememe durumu içerisindeyse yapmış olduğu itirazda haklı olacaktır (... : İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2018).
Somut olayda; ana para borcunun sabit olup davalılar tarafından ödenmediği, alacağın likit olduğu, davalıların buna rağmen icra takibine itiraz ettiği, bu bağlamda itiraz kapsamının kötü niyetli olduğu değerlendirilmiş talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
DAVANIN KABULÜ ile;
1- Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin (Kadınhanı İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından mükerrer tahsil olmamak şartıyla) AYNEN DEVAMINA,
-93.175,95 TL'nin %20'si oranında 18.635,19 TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 43.442,58 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 10.860,65 TL nin mahsubu ile eksik kalan 32.581,93 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı toplamı olan 10.860,65 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4- Davacı tarafından yatırılan: 615,40 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan masraf olan: 6.416,60 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6- Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
7- Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 101.394,33 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8- Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9- Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/10/2026
Katip Hakim
MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİNE İLİŞKİN TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin 06/10/2026 tarih ve ... Esas sayılı duruşmasının HÜKÜM bölümünün 1 nolu fıkrasında "...1- Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin (Kadınhanı İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından mükerrer tahsil olmamak şartıyla) AYNEN DEVAMINA..." şeklinde SEHVEN YAZILDIĞI ANLAŞILMAKLA;
"...1- Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin (Kadınhanı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından mükerrer tahsil olmamak şartıyla) AYNEN DEVAMINA..." olarak DÜZELTİLMESİNE ilişkin bu tashih şerhi düzenlenmiştir. 14/10/2026
