- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/951 K. 2026/701
Karar tarihi: 6 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 107
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 50
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 61
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; 11.03.2025 tarihinde, dava dışı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı olan ... plakalı yarı römork ile TAG otoyolu Adana istikametinden Osmaniye istikametine doğru seyir halinde ilerlerken yol çalışmasından dolayı iki yönlü olarak ilerlediği sarısakal mevkii/ceyhan geldiğinde dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametine doğru yolun sağ tarafında bulunan çelik bariyere çarparak savrulması sonucu karşı yönden gelen dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekicinin şeridine girerek, çekicisine bağlı olan ... plakalı yarı römorkun sol yan arka kısmi ile ... plakalı çekicinin sol kısmına ve ... plakalı yarı römorka çarpması sonucu iki araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde sigortalı araç sürücü ... asli ve tam kusurlu olmakla, trafik kazası davalı sürücünün Karayolları Trafik Kanunu'nun m. 84/g şeride tecavüz etme maddesini ihlal etmesi sebebiyle meydana geldiğini, işbu kaza sebebiyle müvekkile ait aracın hasarlanması neticesinde araç değer kaybına uğradığını. söz konusu aracın zarar görmüş olması nedenleri ile davacı müvekkilinin maddi zarara uğradığı sabit olduğunu, meydana gelen kazanın ardından ekte sunulan eksper raporunda ve fotoğraflarda görüleceği üzere müvekkiline ait araçta pek çok hasar meydana geldiğini, bu hasarların ardından araçta oldukça yüksek oranda değer kaybı oluştuğunu, söz konusu araçta kaza geçmişi oluşması sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde objektif ve kalıcı bir azalma meydana geldiğini, bu durum araç değer kaybı zararını doğurduğunu beyanla; Davalarının kabulüne, müvekkilinin aracında meydana gelen; HMK 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak alacağın tutarı belli olduktan sonra artırılmak üzere şimdilik 1.000,00- TL bakiye değer kaybı tazminatının, kaza tarihi olan 11.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, tüm yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin İhtiyari Mali Mesuliyet bakımından teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 5.000.000,00-TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, davacı yanın ZMSS yasal poliçe limitlerinin tükendiğini somut verilerle belgelemesi gerektiğini, aksi halde IMM klozu bakımından müvekkili şirketin bir sorumluluğu olmayacağının açık olduğunu, öncelikle, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya ZMMS sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme ile davacının tüm zararı karşılandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndan alan kArayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması gerektiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan önce 02.03.2016, 26.12.2017 ve 02.05.2018 tarihlerinde kazaya karıştığı ve aynı bölgeden hasarlar aldığı tespit edildiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi kapsamında zorunlu başvuru şartını yerine getirdiği gözetilerek dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulama yeri bulamayacağı açık olduğunu, bu sebeple, tahakkuk edecek arabuluculuk ücretinin (arabulucuk zorunlu dava şartı olmadığı için) davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın kaza tarihinden itibaren avans faiz talebine itiraz ettiklerini beyanla; Zamanaşımına uğramış davanın reddine, cevap dilekçelerinde yer alan nedenler ön ve re'sen gözetilecek sair nedenlerle esastan reddine, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybı yönünden yukarıda belirttikleri gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, arabuluculuk ücreti yönünden tahakkuk ettirilecek meblağın davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı dava değeri artırım dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Dava dilekçelerinin arz edilen şekilde fazlaya ilişkin ve başkaca sorumlulara karşı her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK madde 107/2 uyarınca; davalıdan başlangıçta 1.000,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı tazminatı taleplerinin 75.000,00-TL olmak üzere artırılmasına, fazlaya ilişkin ve başkaca sorumlulara karşı her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 75.000,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili davacıya ödenmesine, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi (... - ... ) 13.04.2026 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; ... plakalı ... şase no’lu, ... Motor no’lu 2014 Model olan man cekıcı ... marka aracın, 11.03.2025 tarihinde yapmış olduğu kaza sonrasında; ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plaka sayılı dorse sürücüsü ...’ün; meydana gelen kazada “% 100 (yüzde yüz) oranında, asli (tamamen) kusurlu” olduğunu, meydana gelen kazada ... plaka sayılı çekici sürücüsü ...’ın, kazanın oluşumuna etki eden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundaki herhangi bir kural ihlali olmadığından ; kazada kusurunun olmadığını, kaza tarihi itibarı ile toplam değer kaybının, piyasa 2. el hasarlı – hasarsız araç farkı değer Kaybının 300.000,00 TL olduğunu, davalI ... Sigorta A.ş. tarafından 17.10.2025 tarihinde 175.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bakiye alacak tutarın 125.000,00 TL olacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun haksız fiile dayalı maddi tazminata ilişkin olduğu görülmüştür.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 49:
"Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür"
TBK madde 50:
"Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır"
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) madde 86/1:
"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur",
KTK madde 85:
“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar”
KTK madde 88:
“Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Yine TBK madde 61 “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” hükmüyle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.
Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir
Ayrıca davalı sigorta şirketi yönünden Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; davacının mülkiyetine bulunan ... plakalı araca sürücüsü dava dışı ... olan ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plaka sayılı dorsenin çarptığı davacının davalı sigorta şirketine ZMSS şartlarına göre başvurduğu fakat kısmi ödeme yapıldığı, davacının değer kaybı tazminatı talep ettiği, kusur bilirkişi tarafından verilen raporun; ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plaka sayılı dorse sürücüsü dava dışı ...’ün; meydana gelen kazada “% 100 (yüzde yüz) oranında, asli (tamamen) kusurlu” olduğunu, meydana gelen kazada ... plaka sayılı çekici sürücüsü dava dışı ...’ın, kazanın oluşumuna kusurunun olmadığı tespit edildiği, davacının sahip olduğu araç yönünden hasar bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmenin; 75.000,00 TL değer kaybı bedeli olarak belirlendiği, ilgili kusur ve hasar raporlarının hukuka ve kanuna uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğunun değerlendirildiği, meydana gelen haksız fiil sebebiyle davalı sigorta şirketinin ZMSS kapsamında sorumlu olduğu belirlenmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk Ücreti Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ İLE;
1-Değer kaybı olarak belirlenen 75.000,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden 05/10/2025 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 5.123,25 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve tamamlama harcının toplamı olan 1.879,14 TL nin mahsubu ile eksik kalan 3.244,11 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve tamamlama harcı toplamı olan 1.879,14 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan: 615,40 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 9.148,70 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/10/2026
