- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/1036 K. 2026/868
Karar tarihi: 6 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 20/08/2025 BİRLEŞEN ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2025/... ESAS
- DAVA
- Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 04/09/2025
- KARAR TARİHİ
- 06/10/2026
- GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
- 06/11/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili davalı firmayı ticari işlemleri neticesinde tanımakla davalı ile yapmış oldukları görüşmeler akabinde 10/04/2025 tarihinde sözlü akit çerçevesinde davacı müvekkili davalı firmadan 500.000 TL bedel karşılığında 142 adet Lake İç Oda Kapısı satın aldığını, Taraflar satın alınan kapıların nicelik ve niteliği hususunda mutabık kalıp kapıların tesliminin 25 gün içerisinde müvekkiline yapılması hususunda anlaşmaya vardıklarını, Davalı yan müvekkiline 25 gün içerisinde bu kapıları tamamını teslim edeceğini beyanla vadesi kapıların teslim gününden sonrasına tekabül eden 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı müvekkilinin ciranta olduğu dava dışı çeki müvekkilinden teslim aldığını, Tarafların sözlü anlaşması doğrultusunda ilgili çek kapıların müvekkiline tesliminden sonra davalı tarafça ticari ilişki içerisinde kullanılacak ya da bankaya ibraz edileceğini, çekin vadesi 05/06/2025 olup bu tarih kapıların müvekkiline teslim edilmesi gereken tarihten sonrasına tekabül ettiğini, dava dışı çek 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı çek müvekkili ... olarak çeki ciroladığını akabinde ... isimli ticari ortağı da çeki şahsi olarak ciroladığını davalıya verildiğini, davalı dava dışı firması olan ... LTD ŞTİ adına çeki cirolayarak daha sonra davalı firma adına tekrardan ciroladığını, çek müvekkilinin uhdesinden davalı firma uhdesine geçtiğini, Müvekkili her ne kadar ilgili çeki anlaşma doğrultusunda davalıya teslim etmişse de davalı firma anlaşma gereği teslim etmesi gereken kapıları teslim günü içerisinde hiçbir surette teslim etmediğini aynı zamanda taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak ilgili çeki faktoring firmasında kırdırdığını, Bu haliyle davalı firma yetkilisi kapıları teslim etmeden hatta çekin henüz vadesi de gelmeden dava dışı 500.000 TL lik çeki nakite çevirdiğini, Davacı müvekkili bu süreçte kapıları teslim alamadığı gibi davalı firmaya ve firma yetkililerine de hiçbir surette ulaşamadığını, çekin de davalı yanca kötü niyetli olarak kullanıldığını öğrenince 14/05/2025 tarihinde ticari ortağı aracılığıyla davalı firma ile görüşme sağladığını, protokol tetkik edildiğinde satış sözleşmesinden anlaşıldığı üzere taraflar arasındaki kapı alım sözleşmesinin hala tarafların ortak iradesiyle devam ettiği tarafların bu sözleşme ile çek değişikliğine gittiği halen kapıların teslim edilmediği ve daha evvel davalıya verilen çekin bedelsiz bırakılarak iadesi hususunda açıkça anlaşıldığını, bedelsiz bırakılan çekin karşılığında dava konusu ... Seri numaralı 500.000 TL bedelli 07/07/2025 Vade Tarihli ... Bankasına ait çek davalıya o esnada teslim edildiğini, Davalı şahitlerin huzurunda ve müvekkili ticari ortağının da imzası ile akdettiği üzere müvekkilline 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı faktoringte kullandığı çeki iade edeceğini kapıları göndereceğini kabul beyan ve taahhüt ettiğini ve o esnada müvekkilinin ticari ortağında bulunan ve müvekkili tarafından imzalı olan ... Bankasının ... seri numaralı, 07/07/2025 vadeli, 500.000 TL bedelli dava konusu çeki aldığını, Davalı dava dışı 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı çeki faktoringden alarak müvekkiline iade edeceğini, yeni verilen çekin vadesi gelmeden kapıları teslim edeceğini taahhüt etmesine rağmen davalı yan dava dışı çeki teslim etmediği gibi dava konusu çekin vadesi gelmeden teslim etmesi gereken kapıları da teslim etmediğini beyanla dava konusu ... Bankasının ... seri numaralı, 07/07/2025 vadeli, 500.000 TL bedelli çekten ötürü borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddiaları tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, Davacı, ticari ilişki kapsamında davalı firmadan 142 adet lake kapı satın aldığını, bu mal bedeline ilişkin 500.000 TL bedelli, 05/06/2025 vadeli ... Bankası ... seri numaralı çeki bizzat düzenleyerek davalıya verdiğini, Müvekkili aldığı duyumlar neticesinde çeklerin ödenmeme ihtimali olduğunu anladığını ve faktoring şirketine çeki verdiğini, davacı taraf, çekin karşılıksız çıkacağını kabul ederek şahsına ait olan, birleşen davaya konu çeki müvekkiline verdiğini, Davacı tarafın sunmuş olduğu 14/05/2025 tarihli sözleşme niteliğindeki evrakın hazırlanmasından sonra, müvekkili şirket ile davacı arasında açık hesaptan alışveriş devam ettiğini, Davacı taraf bu açık hesaptaki borçlarını da ödemediğini, Müvekkili çeki tahsil ettikten sonra kapıları teslim edeceğini söylediğini, davacı tarafta bunu kabul ettiğini, davacı tarafından verilen 2. Çekte yine ödenmediğini, Müvekkili sipariş edilen malları imal etmiş teslim etmek üzere hazır beklettiğini, Davacı taraf ise söz verdiği gibi hizmet bedelini müvekkiline ödemediğini, Davacı tarafından sözleşmenin feshedildiği konulu ... 10. Noterliğinin yevmiye numaralı 15/08/2025 tarihli ihtarnamesi müvekkiline gönderildiğini, Müvekkili tarafından ise imal edilen malları teslime hazır olduğu, sözleşmenin feshinin kabul edilmediğine dair Tosya Noterliğinin 06234 yevmiye 20/08/2025 tarihli ihtarnamesi davacıya gönderildiğini, Davacının sözleşmeye aykırı davrandığını, davacının müvekkili ile açık hesapta kalan borçlarını ödemekten kaçındığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin davalı firmayı ticari işlemleri neticesinde tanımakla davalı ile yapmış oldukları görüşmeler akabinde 10/04/2025 tarihinde sözlü akit çerçevesinde müvekkilinin davalı firmadan 500.000 TL bedel karşılığında 142 adet Lake İç Oda Kapısı satın aldığını, Taraflar satın alınan kapıların nicelik ve niteliği hususunda mutabık kalıp kapıların tesliminin 25 gün içerisinde müvekkiline yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, Davalının müvekkiline 25 gün içerisinde bu kapıları tamamını teslim edeceğini beyanla vadesi kapıların teslim gününden sonrasına tekabül eden 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı dava konusu çek davalıya teslim edildiğini, tarafların sözlü anlaşması doğrultusunda ilgili çek kapıların müvekkiline tesliminden sonra davalı tarafça ticari ilişki içerisinde kullanılacak ya da bankaya ibraz edileceğini, nitekim çekin vadesi 05/06/2025 olup bu tarih kapıların müvekkiline teslim edilmesi gereken tarihten sonrasına tekabül ettiğini, ekte görüntüsünü sunduğu dava konusu çek 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı çek müvekkilinin çeki cirolamış akabinde ... isimli ticari ortağı da çeki şahsi olarak cirolamış ve çek anlaşma doğrultusunda davalıya verilmekle davalı dava dışı firması olan ... LTD ŞTİ adına çeki cirolayarak daha sonra davalı firma adına tekrardan ciroladığını, neticede çek müvekkilinin uhdesinden davalı firma uhdesine geçtiğini, Müvekkili her ne kadar ilgili çeki anlaşma doğrultusunda davalıya teslim etmişse de davalı firma anlaşma gereği teslim etmesi gereken kapıları teslim günü içerisinde hiçbir surette teslim etmemiş aynı zamanda taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak ilgili dava konusu çeki faktoring firmasında kırdırdığını, bu haliyle davalı firma yetkilisi kapıları teslim etmeden hatta çekin henüz vadesi de gelmeden dava konusu 500.000 TL lik çeki nakite çevirdiğini, müvekkilinin bu süreçte kapıları teslim alamadığı gibi davalı firmaya ve firma yetkililerine de hiçbir surette ulaşamadığını, müvekkilli geçen süreçte kendisine hiçbir surette kapıların teslim edilmediğini aynı zamanda ilgili çekin de davalı yanca kötü niyetli olarak kullanıldığını öğrenince 14/05/2025 tarihinde ticari ortağı aracılığıyla davalı firma ile görüşme sağladığını, müvekkili davalı firma yetkilisi ile 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı dava konusu çekin müvekkiline iade edilmesi karşılığında müvekkilinin bizzat kendi şahsi çeki olan dava dışı ... Seri numaralı 500.000 TL bedelli 07/07/2025 Vade Tarihli ... Bankasına ait çekin davalıya teslimi hususunda anlaştıklarını, İlgili protokol tetkik edildiğinde satış sözleşmesinden anlaşıldığı üzere taraflar arasındaki kapı alım sözleşmesinin hala tarafların ortak iradesiyle devam ettiği tarafların bu sözleşme ile çek değişikliğine gittiği halen kapıların teslim edilmediği ve en önemlisi daha evvel davalıya verilen dava konusu çekin bedelsiz bırakılarak iadesi hususunda açıkça anlaşıldığı görüleceğini, İşbu sözleşme kapsamında bedelsiz bırakılan dava konusu çekin karşılığında dava dışı çek ... Seri numaralı 500.000 TL bedelli 07/07/2025 Vade Tarihli ... Bankasına ait çek davalıya o esnada teslim edilmiştir. Davalı şahitlerin huzurunda ve müvekkilimizi ticari ortağının da imzası ile akdettiği üzere müvekkillimize dava konusu 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı faktoringte kullandığı çeki iade edeceğini kapıları göndereceğini kabul beyan ve taahhüt etmiş ve o esnada müvekkilimizin ticari ortağında bulunan ve müvekkilimiz tarafından imzalı olan ... Bankasının ... seri numaralı, 07/07/2025 vadeli, 500.000 TL bedelli dava dışı çeki aldığını, Davalı dava konusu 05/06/2025 vade tarihli 500.000 TL bedelli ... çek seri numaralı çeki faktoringden alarak müvekkilimize iade edeceğini, yeni verilen çekin vadesi gelmeden kapıları teslim edeceğini taahhüt etmesine rağmen davalı yan dava konusu çeki teslim etmediği gibi dava dışı çekin vadesi gelmeden teslim etmesi gereken kapıları da teslim etmediğini, Buna rağmen davalı yan hiçbir kapı teslim etmediği ticari ilişki içerisinde müvekkiline ait iki adet çeki uhdesine aldığını, taraflar arasında aktedilen sözleşmeden kaynaklanan her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle teminatsız veyahut Mahkememizin uygun göreceği teminat mukabilinde tedbir talebimizin kabulü ile huzurda görülen menfi tespit davasının kabulü ile müvekkili davacının davalı yana dava konusu ... ... seri numaralı 05/06/2025 vaadeli 500.000 TL bedelli çekten ötürü borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetle dava konusu çekleri müvekkili tarafa teslim etmeyen ve icra takibi yapan davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı tahmiline, ... 1. ATM'nin 2025/... E. Sayılı dosyası ile birleştirme kararı verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini, talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizde açılan işbu dava sıl dava yönünden ... ... seri nolu 07/07/2025 vadeli 500.000,00TL bedelli çekten kaynaklı davacının borçlu olmadığının tespiti talebine yönelik olduğu, birleşen dava yönünden ... ... seri nolu 05/06/2025 vade tarihli 500.000,00TL bedelli çekten kaynaklı davacının borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Taraflar arasında sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin kapı üretim ve satışına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin bedelinin ödenmesinin çek vasıtası ile yapılacağının kararlaştırıldığı, bu kapsamda davacının 05/06/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin verildiği anlaşılmıştır. Davacı taraça verilen bu çek, ... müzekkere cevabından anlaşılacağı üzere karşılıksız çıkmış olup, tarafların yaptığı 08/07/2025 teklif tarihli ve her iki tarafın da imzasını içeren teklif ve sipariş formuna göre taraflar 05/06/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin davacıya iade edileceği, bunun karşılığında davacının kendi keşidecisi olduğu ... ait 07/07/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çeki verdiğini ve bu ödemenin malzemenin yüklendiği gün ödeneceği hususunda anlaşmışlardır. Bu husus tanık ... ve tanık ...'ın beyanı ile de doğrulanmıştır. Davacı, asıl davada ... ait çekten, birleşen davada ise ...'a ait çekten kaynaklı olarak borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, ... 05/06/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin davacıya iade edileceği taraflarca kabul edilmiş olup, sözleşmede her iki tarafın da imzası bulunmakla bu çekin artık bedelsiz olduğu ve bu çekten kaynaklı olarak davacının borçlu olmadığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Bu çek yerine geçmek üzere verilen ... ait 07/07/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin ödemesinin ise, yine sözleşmeye göre malzeme yüklendiği gün yapılması kararlaştırılmış olup, davalı tanıklarının beyanına göre kapılar helen daha davalıda bulunmakta olup, kapıların teslimi için yükleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda Türk Borçlar Kanunu 97. Maddede belirtildiği üzere birlikte ifa kuralı gereğince davalı taraf sözleşmeden kaynaklı edimini yerine getirmeden karşı tarafın edimini yerine getirmesini isteyemez. Bu durumda taraflara düşen yükümlülük davalı tarafın teslime konu ürünlerin yüklemesini yapmak, davacıya düşen edim ise bu iş için verilen çek bedelini ödemektir. Bu durumda davlı üzerine düşen edimi yerine getirmeden çek bedellerinin ödenmesi isteyemeyeceğinden, davacının bu çek bedelini ödemesi için temerrüt şartının gerçekleşmediği ve bu suretle davacının ... ait 07/07/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak da borçlu bulunmadığın kabulü gerekmiş, davalı tarafın kendi edimini ifa etmeden talep ettiği bu borç sebebi ile icra takibi yapılmış olmakla, davalının somut olayda kötü niyetinin bulunduğu kabulü ile aleyhine her iki dosya için ayrı ayrı kötü niyet tazminatına hükmetmek gerekmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve birleşen davanın KABULÜ ile; a-Asıl dava yönünden davacının ... ... seri nolu, 07/07/2025 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak borçlu olmadığının TESPİTİNE, b-Birleşen dava yönünden davacının ... ... seri nolu, 05/06/2025 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin kabulü ile asıl davada 100.000,00 TL, birleşen davada 100.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00 TL kötü niyet tazminatının asıl ve birleşen dava davalısından alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı ...'nin bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 2.359,30TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Asıl dava yönünden alınması gereken 34.155,00TL karar harcından peşin alınan 8.538,75TL harcın mahsubu ile bakiye 25.616,25TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Birleşen dava yönünden alınması gereken 34.155,00TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Peşin harç 8.538,75 TL ve 615,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 9.154,15TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Asıl dava yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 80.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Birleşen dava yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 80.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
9-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/4 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... ilgili ... nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi. 06/10/2026
