mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/83 K. 2026/716

Karar tarihi: 7 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Konya . Tüketici Mahkemesi'nin 03.12.2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen dosya mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapılmakla;

Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

BEYANLAR:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesiyle sigortalanan davalı ...'a ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında 07.08.2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu ve kaza yerini terk ettiğini, karşı araç sürücüsünün beyanına göre sigortalı araç sürücüsünün olay yerinden ayrılması üzerine araç malikine kendi imkânlarıyla ulaşıldığını ve kazadan günler sonra taraflar arasında anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, müvekkili sigorta şirketinin kaza nedeniyle ... numaralı hasar dosyası kapsamında 09.10.2024 tarihinde 43.000,00 TL sigorta tazminatı ödediğini, ancak sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle ödenen tazminatın TTK'nın 1481. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4. maddesi uyarınca sigortalıya rücu edilmesi gerektiğini, anılan genel şartlarda sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti hareketi, ağır kusuru, trafik kurallarını ağır kusurla ihlal etmesi ve zorunlu nedenler dışında kaza yerini terk etmesi gibi durumların sigortacının rücu hakkını doğurduğunu, Yargıtay . Hukuk Dairesinin dilekçede belirtilen kararında da ZMSS Genel Şartları'nın B.4/f maddesi kapsamında kaza yerini terk etmenin yalnızca bedensel zararlı kazalarda değil, maddi hasarlı trafik kazalarında da sigortacının sigortalısına rücu etmesine imkân verdiğinin kabul edildiğini, kaza yerinin tedavi, yardım veya can güvenliği gibi zorunlu nedenlerle terk edildiğini ispat yükünün sigortalıya ait olduğunu, somut olayda bu nitelikte haklı bir neden bulunmadığını ileri sürdüğünü, ödenen tazminatın tahsili amacıyla öncelikle İstanbul . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalının yetki itirazı üzerine takibin Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında sürdürüldüğünü, davalının bu takibe de itiraz etmesi nedeniyle itirazın iptali davası açılması gereğinin doğduğunu, dava öncesinde Konya Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı dosyası üzerinden yürütülen arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, sigorta poliçesi, hasar dosyası, kaza tutanakları, taraf beyanları, ekspertiz raporları ve ödeme belgelerinin rücu alacağını ispatladığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin 43.650,30 TL toplam alacak üzerinden devamına, alacağın sigorta tazminatının ödendiği 09.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline, davalının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, alacağın muaccel olduğunu ve ihtiyati haciz için ayrıca temerrüt şartı aranmadığını ileri sürerek tensiple birlikte davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:

Bilirkişi (... ve ... ) 19.04.2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile 07.08.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasının oluş şekli ve araçta meydana gelen hasar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, ... plakalı minibüs sürücüsü ...'nın kazanın meydana gelmesinde %100 oranında asli ve tamamen kusurlu olduğunu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise kazanın oluşumuna etki eden herhangi bir trafik kuralı ihlalinin bulunmadığını ve kusursuz olduğunu, kazaya karışan ... plakalı, 2005 model ... marka araçta meydana gelen toplam hasar bedelinin KDV dahil 43.000,00 TL olarak hesaplandığını, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı araç sahibi ... 09.10.2024 tarihinde 43.000,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, sigortalı araç sürücüsünün kaza sonrasında olay yerini terk etmesi nedeniyle davacı sigorta şirketinin ödediği 43.000,00 TL tazminatın zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları kapsamında rücuya konu edilebileceği kanaatine varıldığını, kusur oranları, hasar miktarı ve rücu koşullarına ilişkin nihai hukuki değerlendirme ve takdirin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı tarafından zarar gören üçüncü kişilere yapılan ödemenin, Zorunlu Mali Mesuliyet sigortalısından, olay yerini terk nedeniyle rücu istemine ilişkindir.

Bu tür davalarda sigortacı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 95/2. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.

Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da, ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir.

Uyuşmazlık, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarına göre salt maddi hasarlı trafik kazalarında olay yerini terkin içe rücu nedeni olup olamayacağına ilişkindir.

Sigortacı, KTK 95/2. maddesi ve ZMSS Genel Şartları B.4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına dair halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye dair kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Sigortacının kendi sigorta ettirenine karşı açtığı içe rücu davası ile sigortacının sözleşme ve kanun gereği sigorta sözleşmesinin diğer tarafını oluşturan sigorta ettirene karşı defi hakkına dayanarak kendi âkidine dönmesi sağlanmaktadır. Sigortacının rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesinden almaktadır.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 13/02/2025 TARİH ... ESAS ... KARAR sayılı, "Bölge Adliye Mahkemesi Kesin Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair", bölge adliye mahkemeleri arasındaki farklı uygulamaların giderilmesine yönelik bu yöndeki kararları kapsamında oluşan uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin yeni tarihli kararına göre;

"01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri bakımından uygulanmakta olan Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlarının B.4-f maddesi metni çok iyi kaleme alınmamış olmakla birlikte, madde metninden anlaşılması gereken, maddi ya da bedeni hasara neden olan tüm trafik kazalarında olay yerini terk ile kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hallerinde sigortacının üçüncü kişilere yaptığı ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebilecek olduğudur. İstisnai durumlar ise "hariç" denilerek gösterilmiştir. Buna göre bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle uzaklaşması gibi zorunlu hallerde sigortalı bu maddeden kaynaklanan rücu sebebinden kurtulacaktır. Olay yerini terkin zorunlu olduğu haller ve kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması halleri sınırlı sayıda olmayıp örnek olarak sayılmıştır. Ancak istisnai haller madde metninin başına yazıldığı için sanki olay yerini terk etme hali sadece bedeni hasara neden olan kazalarda uygulanacakmış, maddi hasarlı kazalarda uygulama alanı yokmuş gibi bir anlama yol açmıştır. Oysaki bedensel hasarlı kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. Açıklanan nedenlerle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının B.4/f bendine göre kaza yerinin terk edilmesi halinin salt maddi hasarlı trafik kazalarında da içe rücu sebebi olduğu açıktır." şeklinde BAM hukuk daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi karşısında önceki verilen kararlardan dönülmesi şeklinde uygulama birliğinin sağlanmasının hak ve nesafete uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Bu durumda Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının B.4/f bendine göre kaza yerinin terk edilmesi halinin salt maddi hasarlı trafik kazalarında da ise rücu sebebi olduğu KABUL EDİLMİŞTİR (Konya BAM . HD, ... , 21/09/2026 T).

Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; taraflar arasında sigorta sözleşmesine dayalı ilişki bulunduğu, davalının yapmış olduğu kaza sonrasında olay yerini terk ettiği, buna ilişkin dava dışı diğer kazaya karışan sürücü tarafından tutanak düzenlenip davacı sigorta şirketine zararın tazmini hususunda başvurulduğu, davacı tarafından yapılan ödeme sonrasında davalı sigortalısına yönelik rücu amacıyla ilgili takibin yapıldığı, davacının "olay yerini terk" olgusuna dayanarak iş bu takibe geçtiği, tarafların arasında kaza tespit tutanağının düzenlendiği, davalının olay yerini terk ettiğine ilişkin kazaya taraf dava dışı kişi tarafından tek taraflı olarak oluşturulan yazılı beyan içeriğinde geçtiği, bunun haricinde herhangi bir delilin dosyada bulunmadığı gözetildiğinde davacının üzerine düşen ispat yükünü yerine getiremediği değerlendirilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);

1-Davanın REDDİNE,

2-Dava reddedildiğinden 732,00 TL maktu harcın, davacının dava açıldığında yatırmış olduğu 745,44 TL'nin peşin harçtan düşülerek bakiye kalan 13,44 TL'nin talep halinde davacıya iade edilmesine,

3-Davacı tarafça yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

5-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 3.140,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,

6-Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 43.650,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine

Dair; davacı vekilinin yokluğunda davalı vekilinin yüzüne karşı dava değerinin istinaf sınırı altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi. 13/10/2026

KatipHakim