mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/85 K. 2026/1898

Karar tarihi: 7 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
07/10/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
22/10/2025
NUMARASI
...Esas - ...Karar
VEKİLİ
Av. ... ...
VEKİLLERİ
Av. ... ... Av. ......
DAVANIN KONUSU
Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ
15/10/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyası ile müvekkili aleyhine, müvekkili tarafından keşide ediliği ileri sürülen 31.000,00 USD asıl alacak bedelli senet karşılığı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, icra dosyasından yapılan tebligatın usulsüz olarak yapıldığını ve muhtara bırakıldığını, Tebligat Kanunu hükümlerince tebligat yapılacak kişinin adreste bulunmaması durumunda en yakın komşuya haber verilerek kapıya haber kağıdının yapıştırılması gerektiğini, ancak icra dosyasına konu tebligat her ne kadar muhtara bırakılmışsa da komşuya haber verilmediğini ve kapıya haber kağıdı yapıştırılmadığını, bu sonuçla icra takibinin kesinleşmiş olduğundan müvekkilinin işbu menfi tespit davasını açma zorunluluğu doğduğunu, müvekkilinin davalıya takibe konu senette yazıldığı gibi kesinlikle 52.000,00 USD borcu olmadığını, müvekkilinin davalıya 52.000,00 USD bedelli bir senet vermediğini, keza senet üzerinde "nakden" ifadesinin yazıldığını, böyle bir bedelin nakden verilebilmesi için banka üzerinden ödeme yapılması gerektiğini, banka kayıtları incelediğinde müvekkiline yapılmış böyle bir ödeme olmadığını, müvekkil ile davalı arasında böyle yüksek miktarlı alacak ve borç ilişkisine neden olacak ticari bir ilişki de olmadığını, müvekkilinin kumar oynadığı tarihlerde otelde maaşlı olarak çalışmakta olup davalı ile bu kadar yüksek meblağlı bir borç ilişkisine girmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle alacağa konu senet üzerinde bulunan yazı ve rakamların ve imzanın müvekkiline ait olmadığını ve dolayısıyla borçlu olmadığının tespiti ile .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra dosyasına konu alacak sebebiyle davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile icra takip miktarının % 20’si üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'ın, müvekkiline olan borçları karşılığında 23.11.2020 düzenleme, 25.01.2021 vade tarihli 52.000 USD miktarlı senedi verdiğini ve vadesi geldiğinde senet ödenmeyince davacı tarafından alacağının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. No'lu dosyası ile icra takibi başlatmış olduğunu, davacı yan dava dilekçesinde usulsüz tebligatın yapıldığı iddiasında bulunmuşsa da icra dosyası incelendiğinde davacının mernis adresine ilk tebligatın gönderildiği ve iade olarak döndüğü, sonrasında ise Tebligat Kanunu md. 21'e göre muhtara bırakılmak üzere yeniden tebligat gönderildiği ve tebligatın usulüne uygun olarak yapıldığını, karşı yan dava dilekçesinde müvekkili ile kendisinin uzun yıllardır tanışıklıkları olduğunu, kendisinin kumar oynama alışkanlığı olduğu ve hatta bağımlılığı olduğunu açıkça kabul ettiğini, müvekkilinin karşı yanın bağımlılığından faydalandığını iddia etse de bu iddiaların asılsız olduğunu, zira müvekkilinin karşı yan ile hoca-öğrenci ilişkisinden öte bir dostluk kurduğunu ve hatta kendisine "Evlat" diye hitap ettiğini, bu husus gerek tanık beyanları gerekse whatsapp mesajları ile tespit edileceğini, karşı yanın her ne kadar böyle bir bedel ile borçlanmasının mümkün olmadığını müvekkili ile aralarında böyle bir ticari ilişki bulunmadığını beyan etmişse de karşı yan ile müvekkili arasında uzun yıllara dayanan bir dostluk ilişkisi bulunmakta ve buna dayanarak müvekkili her başı sıkıştığında karşı yana gerek elden gerekse banka yoluyla defalarca kez para verdiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Bu bağlamda bekletici mesele yapılan ....Ağır Ceza Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında “Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi tarafından aldırılan raporda; inceleme konusu senette üzerinden gidilmiş harflerin tanı unsurlarını yitirmiş olmaları nedeniyle söz konusu harflerin aidiyetinin ... el ürünü olup olmadığının tespit edilemediği, inceleme konusu senetteki diğer yazıların ... eli ürünü olduğu, inceleme konusu senette atılan imzanın ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı, icra müdürlüğü dosyası, taraf anlatımları, tanık beyanları, dosya içerisindeki mesaj görüntüleri, sanık ve katılan arasındaki para transferlerine ilişkin dekont görüntüleri, kriminal rapor ve ATK Fizik İhtisas Dairesi raporu birlikte değerlendirildiğinde; katılan ... ve sanık ... arasında hukuki bir ilişkinin mevcut olduğu, hukuki ilişkinin varlığının dinlenen tanık beyanları, dosya içerisindeki mesaj ve para alış verişine ilişkin dekont görüntülerinden de anlaşıldığı, sanık ...'in senedin kendisine doldurulmuş şekilde verildiğine dair aşamalardaki istikrarlı savunmalarda bulunduğu, sanık savunmalarını doğrular şekilde yargılamaya konu senet üzerinde yapılan incelemeler neticesinde hem kriminal rapor hem ATK raporunda senet üzerindeki yazıların katılan ...'e ait olduğunun belirtildiği, senette atılı bulunan imza hakkında Adem'in mevcut mukayese imzaları ile herhangi bir irtibat tespit edilememiş ise de bu imzaların sanığın el ürünü olduğuna dair de bilimsel bir veri ortaya koyulamadığı, sanığın atılı suçu işlediğine dair şüphe oluştuğu, "Şüpheden sanık yararlanır" ilkesi doğrultusunda sanığın Resmi Belgede Sahtecilik ve Nitelikli Dolandırıcılık suçlarını işlediğine dair yeterli, kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediği anlaşılmakla sanığın müsnet suçlardan CMK 223/2-e maddesi uyarınca beraatine” karar verildiği görülmüştür. İlgili kararda dava konusu senet üzerindeki imzanın davalıya ait olup olmadığı hususu kesin olarak tespit edilememişse de imzanın davacıya ait olmadığı kesin şekilde tespit edilmiştir. Gerekçede açıkça ifade edildiği üzere imzanın davacıya ait olmadığı ceza mahkemesi kararı ve alınan raporlar ile açıklığa kavuşmuştur. Bu bağlamda bononun davacı tarafından keşide edilmediği tespit edilmekle davanın kabulüne, Her ne kadar ceza dosyasında dava konusu senedin davalı tarafından düzenlendiği hususu tespit edilememişse de davalının lehtar olduğu, senedin doğrudan davacı tarafından davalıya verildiği, senet üzerindeki imzanın davacının imzası olmadığını bilebileceği, buna rağmen takip yaptığı gözetildiğinde kötü niyetli hareket ettiği kanaatine ulaşılmakla İİK 72/5 maddesi uyarınca asıl alacağın %20 si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir. Davanın KABULÜ ile; dava konusu keşidecisi ..., lehtarı ... olan 31.000 USD bedelli bono sebebiyle davacının .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, İİK 72/5 maddesi uyarınca 56.258,12 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı yan dava dilekçesinde davalı ile kendisinin uzun yıllardır tanışıklıkları olduğunu, kendisinin kumar oynama alışkanlığı olduğunu ve hatta bağımlılığı olduğunu açıkça kabul ettiğini, davalının karşı yanın bağımlılığından faydalandığını iddia etse de bu iddiaların asılsız olduğunu, zira davalının karşı yan ile hoca-öğrenci ilişkisinden öte bir dostluk kurduğunu ve hatta kendisine "Evlat" diye hitap ettiğini, karşı yanın her ne kadar böyle bir bedel ile borçlanmasının mümkün olmadığını davalı ile aralarında böyle bir ticari ilişki bulunmadığını beyan etmişse de karşı yan ile davalı arasında uzun yıllara dayanan bir dostluk ilişkisi bulunduğunu ve buna dayanarak davalının her başı sıkıştığında karşı yana gerek elden gerekse banka yoluyla defalarca kez para verdiğini, hatta karşı yanın borçlu olduğu kişi ve kişilere onun adına borç ödemelerini dahi yaptığını, yine karşı yanın davalıya ödemeler yapığını ve bu hususun banka kayıtlarıyla sabit olduğunu beyan ettiğini, davalının karşı yana bir kez değil defalarca kez para verdiğini ve aralarda ödemeler aldığını, zira yapılan ödemeler karşı yanın borcunu karşılamadığını ve karşı yan davalıya gelerek "Çok zor durumda kaldığını, müvekkili gibi daha birçok kişiye borcu olduğunu ve müvekkilden kendisine biraz daha zaman vermesini" isteyerek tüm borçlarına karşılık icra takibine konu senedi verdiğini, davalıda kendisine bu süreyi vererek senedi kabul ettiğini, senedin verilmesinden sonra da karşı yanın davalıya yaptığı ödemeler düşüldüğünde kalan bakiye üzerinden artık davalının icra takibi başlatmak durumunda kaldığını, dosyaya sunulan ses kayıtlarından da açıkça anlaşılacağı üzere davacıya borçlu olduğunu kabul etmiş olup senedin varlığından da haberdar olduğunu, ses kayıtlarında davacının davalıya olan borcunu ödeyemediğinden dolayı mahcup hissettiğinden, davalının zor durumda kaldığından, davacının borcundan dolayı davalının, davacının babası ile de iletişime geçtiğinden, davacının bir kısım borcunu ödemişse de halen borcunun devam ettiğinden açıkça bahsedildiğini, öte yandan whatsapp konuşmaları, ses kaydı ve mahkemece dinlenmeyen tanık beyanları ile taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisi ortaya konulabildiğini, bu noktada mahkemenin yalnızca kambiyo senedi geçerlilik yönünden değil, alacağın varlığı yönünden de değerlendirme yapması gerektiğini, Sayın mahkemece bedel gereği tanık dinletme talepleri reddedilmişse de tanıkların bedele ilişkin değil maddi olguya yani alacağın varlığı ve senedin alınma sürecine ilişkin bilgi sahibi olduğu hususundaki beyanlarının dikkate alınmadığını, dolayısıyla çelişkili raporlar, eksik delil toplanması ve değerlendirilmesi sonucu hakkaniyete ve oluşa aykırı bir karara varıldığını, ceza dosyasındaki değerlendirmede şüphenin varlığı karar için yeterli iken (yani mevcut raporlar hüküm için yeterli iken) hukuk mahkemesi için alacak değerlendirmesinde kesin sonuçlara varılması gerektiğini, (yani çelişkilerin giderilmesi gerekir) açıklanan nedenlerle; senedin borçlu tarafından verilmiş olduğunun ikrarı, sunulu olan ses kaydı da dikkate alınarak tekrar değerlendirme yapılması için usul, yasa ve yüksek mahkeme ilamlarına aykırı yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalının gerçekte mevcut olmayan bir alacağa dayanarak 52.000 USD bedelli bonoyu icra takibine konu ettiğini, müvekkilinin senede sadece ad, soyad, TC kimlik numarası ve adres yazdığını hatırladığını, diğer bilgileri yazmadığını, senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek menfi tespit istemiyle eldeki davayı açmıştır.

Davalı, senedin taraflar arasındaki gerçek borç ilişkisine dayanılarak davacı tarafından bizzat imzalandığını sahte senet iddiasının dayanaksız olduğunu belirterek , davanın reddini talep etmiştir.

.... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında davalı hakkında dolandırıcılık suçundan kamu davası açıldığı, 16/07/2024 tarihli karar ile senetteki imza davacıya ait olmamakla birlikte imzanın davalıya ait olduğunun da tespit edilemediği, bu nedenle şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince ve gerekçesiyle HMK 223/2-e maddesi gereğince beraat kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece; davanın kabulüne davacının .... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı takibinde 31.000 USD bedelli bono sebebiyle borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmiştir.

Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve senedin sahteliği iddiası senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.

6098 sayılı TBK’nın 74. maddesinde; “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz” hükmü yer almaktadır.

Bu açık hüküm karşısında, ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hâkimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, hukuk hâkiminin yukarıda açıklanan bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Gerek öğretide ve gerekse Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hâkiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.1.975 tarihli, 1971/T-406 E. ve 1975/1 K; 23.1.1985 tarihli, 1983/10-372 E. ve 1985/21 K.; 27.04.2011 tarihli, 2011/17-50 E. ve 2011/231 K.; 03.04.2013 tarihli, 2012/19-873 E.,2013/433 K. sayılı kararları).

Somut olayda, senetteki imzanın davalının eli ürünü olmadığının ceza mahkemesinin de kabulünde olduğu, sahte olarak düzenlenen senette davacının borçlanma iradesinin bulunmadığı dolayısıyla davacının senet nedeniyle sorumlu tutulamayacağı ayrıca senet sahte olduğundan taraflar arasında temel ilişkiye dayalı alacak borç tespiti yapılmasına yer olmadığı anlaşılmakla mahkemece davanın kabulüne ve kötüniyet tazminatı hükmedilmesine ilişkin verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında; istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2025 tarih, ...Esas, ...Karar sayılı kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 18.164,64 TL karar ve ilam harcından davalı taraftan peşin olarak alınan 4.541,16 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 13.623,48 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen yatırana iadesine,

5-İstinaf kararının dairemizce taraflara tebliğine,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/10/2026

...

Başkan ...

...

Üye ...

...

Üye ...

...

Katip ...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.