- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/105 K. 2026/1900
Karar tarihi: 7 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 07/10/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 22/10/2025
- NUMARASI
- ... Esas -... Karar
- VEKİLLERİ
- Av. ... ... Av. ... ...
- DAVALI
- SINIRLI SORUMLU ... ...
- DAVANIN KONUSU
- Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 15/10/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilleri ... ve ... aleyhine davalı tarafından 30.04.2017 tarihli 30.000-TL(otuzbin) lik senedin tahsili amacıyla ... İcra Dairesi’nin ... esas sayılı dosyası ile örnek 10 icra takibi başlatıldığını, davalı müvekkilleri aleyhine 15/03/2016 tarihli 31.195-TL (otuzbirbinyüzdoksanbeş) lik kambiyo senedinin tahsili amacıyla ... İcra Dairesi’nin ... E. Sayılı dosyası ile örnek 10 icra takibi başlattığını, ... ve ...’nın bu takipler nedeniyle davalı S.S. ... Beldesi Tarım Kalk. Koop.’e hiçbir borcu bulunmadığını, söz konusu takipler haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bahse konu uyuşmazlığın 01.09.2023 tarihinden itibaren zorunlu arabuluculuk kurumuna tabi olması nedeniyle 04.04.2024 tarihinde arabuluculuk yoluna gidilmiş olup anlaşmama ile sonuçlandığını, müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespiti ile müvekkillerinin ödemiş olduğu takip alacağının tamamının davalıdan faizi ile birlikte tahsili için iş bu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile, müvekkilinin ... İcra Dairesi’nin ... E. Sayılı dosyası, ... İcra Dairesi’nin ... E. Sayılı dosyası ile İcra takiplerine konu olan senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, takip alacağının tamamının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davacı taraf, dava dilekçesinde yalnızca davalıya hiçbir borcunun olmadığını iddia etmiş ise de davacının dava dilekçesinde imzaya itirazının olmadığı, ödeme iddiasında bulunmadığı ve/veya başkaca bir hukuki sebep ileri sürmediği anlaşılmakla davalı lehtarın da bonoyu elinde bulundurma nedenini açıklama ve bu hususu ispatlama yükümlülüğü bulunmamaktadır. Aksi düşüncenin kabulü senedin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır. Somut olayda davacı, bonodan dolayı borcu olmadığı iddiasını yazılı delillerle ispatlayamamış olduğundan davanın reddine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın 30.04.2017 tarihli 30.000 TL lik iki adet senede dayanan ... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile 15/03/2016 tarihli 31.195 TL bedelli senede dayanan ... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulan senetler nedeniyle davacıların borçlu olmadığına dair açılan menfi tespit davası olduğunu, davacıların davalı alacaklı kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını, İlk derece mahkemesinin eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verdiğini, Davacıların borcunu ödemiş olup davalı kooperatif tarafından senetlerin bulunamadığından bahisle senet iadesi yapılmadığını, senetler yenilendiğini, tek bir borç için mükerrer senet düzenlendiğini ve takibe konulduğunu, senetlerin iade kaydı yapıldığı kooperatif defterinden belirli olup bilirkişi raporunda da “muhasebe hesap kayıtlarına iade kaydının yapıldığı” tespiti yer aldığını, bilirkişi tarafından bu borçlara karşılık düzenleme tarihi 10.02.2017 düzenleme tarihli ve 30.03.2017 ve 30.04.2017 vade tarihli olan her biri 30.000 TL toplam 60.000 TL iki adet senet verildiğinin belirtildiğini, raporda 31.195 liralık senedin bir karşılığının kalmadığının yazılı olduğunu, ancak toplam borçtan düşülmediğini, 31.195TL bedelli senede dayanan ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamında, bilirkişi tarafından da karşılığı kalmadığı belirtilmekle davacıların borcunun bulunmadığının kabulünün gerektiğini, bilirkişi raporuna itirazları giderilmeden karar verilmesinin eksik inceleme oluşturduğunu, aynı zamanda savunma hakkının kısıtlanması sonucu doğurduğunu, yine yukarıda belirtildiği gibi bilirkişi raporu kendi içinde çelişkili olup çelişkinin giderilmesi için ve rapora itirazlarının giderilmesi için ek rapor alındıktan sonra karar verilmesi gerektiği halde bilirkişi raporuna itirazlarının reddine dair ara karar yerinde olmadığı gibi gerekçeye de dayanmadığını, icra takibine konu alacak yer almadığı gibi ayrıca bilirkişi raporunda 2015-2016 yıllarına ilişkin davacılardan ... adına açılan muhasebe hesap kaydı olmadığı da belirtildiğini, bu belirleme davalı aleyhine delil teşkil edeceğini, bu durumda davalı kaydı zorunlu olmasına rağmen ticari deftere bunu kaydetmemiş olması nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin gerektiğini, bu nedenle bilirkişi tarafından her iki icra dosyası bakımından da ayrı ayrı karşılaştırmaya ve denetime elverişli rapor düzenlenmesinin gerektiğini, dava ispatlanmış olup davanın kabulünün gerektiğini, bununla birlikte delil dilekçesinde yemin ve her türlü delil denilmekle yemin deliline dayanılıp dayanılmayacağının taraflara hatırlatılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, açıklanan nedenlerle; istinaf isteklerinin kabulüyle, istinaf sebepleri doğrultusunda usul ve yasaya aykırı olan ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, kambiyo senedi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davacılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacılar istinaf dilekçelerinde; davacıların borcu ödediklerini, davalı kooperatif tarafından senetler bulunamadığından bahisle iadesi yapılmamış ise de; senetlerin yenilendiğini, tek bir borç için mükerrer senet düzenlendiğini ve takibe konulduğunu, senetlerin iade kaydının yapıldığının kooperatif kayıtlarından belli olduğunu, kooperatif evrak ve belgelerine ulaşılamadığından bilirkişi tarafından sadece muavin defteri üzerinden inceleme yapıldığını, davalının incelenmeyen defter ve belgelerinin incelenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Mahkemece yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş ise de; davacı tarafça dilekçesinde yemin deliline açıkça dayanıldığı, davacıların yemin deliline dayanması halinde mahkemenin davacıya bu hakkını hatırlatması gerektiği, (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.12.2015 tarihli, 2014/14-516 E- 2015/2838 K sayılı kararı da bu doğrultudadır.), davacının ayrıca bu hususu istinaf dilekçesinde de istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacı vekili dava dilekçesinde yemin deliline açıkça dayanılmış olması karşısında, mahkemece, davacıya bu hakkı hatırlatılarak; davacının yemin deliline dayanması halinde usulüne göre davayı kabul etmeyen davalı taraf yönünden yemin işlemleri yapıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği halde bu husus gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi usûl ve yasaya aykırı görülmüştür.
Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup istinaf kanun yolu başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldırılmasına ve dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ... Esas, ... Karar sayılı 22/10/2025 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA,
2-)Dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine,
3-)İstinaf başvurusunda bulunan tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde başvuran tarafa iadesine,
4-)İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
5-)İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-)HMK’nın 359/4.maddesi uyarınca iş bu kararın mahal mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile kesin olarak karar verildi.07/10/2026
...
Başkan ...
...
Üye ...
...
Üye ...
...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
