- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/230 K. 2026/830
Karar tarihi: 5 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4/1
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 680
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 686
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 687
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 20/1
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72/3
Karar metni
T.C.
KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVACI
- ... - (T.C. Kimlik No:...)
- DAVALILAR
- 1- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
- VEKİLİ
- 2- ... - (...Kimlik No:...) ...
- DAVA
- Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ... arasında müvekkile ait taşınmazda 250 metre derinliğinde su kuyusu açılması hususunda 250.000 TL bedelli şifahi bir eser sözleşmesi akdedildiğini, davacının bu sözleşme uyarınca 15.08.2025 tarihinde davalı ...'e 4.000 TL nakit, 2 adet Cumhuriyet altını ve 168.000 TL bedelli bir senet tevdi ettiğini, ancak davalının işi tamamlamadan taşınmazı terk ederek edimini yerine getirmediğini, bu nedenle senedin bedelsiz kaldığını, davalı ...'in Karapınar Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Soruşturma sayılı dosyasında verdiği 07.11.2025 tarihli resmi ifadesinde senedin kuyu açma işi karşılığında verildiğini ikrar ettiğini, buna rağmen senedi kötü niyetli olarak diğer davalı ...’a ciro ettiğini, davalı ...'ın ise usulüne uygun bir ciro silsilesine sahip olmaması sebebiyle 6102 sayılı TTK m. 686 uyarınca "meşru hamil" sıfatını kazanamadığını, taraflar arasında hiçbir ticari veya hukuki ilişki bulunmadığını, davalıların el birliğiyle borçlunun zararına hareket ettiklerini, davalı ...'in savcılık dosyasındaki ikrarı ve senetteki ciro silsilesi kopukluğu dikkate alınarak "yaklaşık ispat" koşulunun oluştuğunu, takibin devamı halinde telafisi imkansız zararlar doğacağını belirterek Karapınar İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı icra takibinin İİK m. 72/3 uyarınca davanın sonuna kadar teminatsız veya mahkemece takdir edilecek bir teminat mukabilinde durdurulmasını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve haksız takip nedeniyle kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının "kötü niyet" ve "ciro kopukluğu" iddialarına dayanan davasının hukuki yanılgı ürünü olduğunu, müvekkilinin davacı ile diğer davalı ... arasındaki ceza soruşturmasına taraf olmadığını ve bu sürecin gizliliği sebebiyle soruşturmadan haberdar olmasının kendisinden beklenemeyeceğini, 6102 sayılı TTK m. 687 uyarınca borçlunun şahsi def'ilerinin hamile karşı ileri sürülebilmesi için gereken "bilerek borçlunun zararına hareket etme" şartının müvekkili yönünden oluşmadığını, müvekkilinin illetten mücerret, unsurları tam ve geçerli bir senedi teslim aldığını, senedin altındaki temel ilişkinin akıbetini takip etme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının müvekkilini tanımadığı yönündeki beyanının savunmalarını doğruladığını, TTK m. 680 uyarınca tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan senedin sonradan doldurulmasının mümkün olduğunu, davacının senedi "açık bono" olarak düzenleyip teslim ederek zımni bir doldurma yetkisi verdiğini ve bu riskleri peşinen üstlendiğini, bu durumun senedin geçersizliğini değil aksine müvekkilinin iyiniyetli olduğunu kanıtladığını, dava konusu senedin arkasında ciro bulunmadığını ve müvekkilinin senedin ön yüzünde bizzat "Lehtar/Alacaklı" olarak yer aldığını, bu nedenle senedin bir ciro silsilesiyle devralınmasının teknik olarak mümkün ve gerekli olmadığını, davacının dayandığı emsal kararların ciro zinciri içeren senetlere ilişkin olup doğrudan lehtar olan müvekkili hakkında uygulanamayacağını, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesi gereğince senette yer alan hak ile temel borç ilişkisi arasındaki bağın ortadan kalktığını ve temel ilişkideki aksaklıkların senedin geçerliliğini etkilemeyeceğini, müvekkilinin imzası itirazsız ve şekli şartları tam senede dayanarak yasal takip hakkını kullandığını, haksız veya kötü niyetli bir icra takibinin söz konusu olmadığını ve davacının borcu ödememek adına kötü niyetli olarak huzurdaki davayı açtığını savunarak, müvekkili aleyhine açılan davanın reddine, davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın kuyu açma işini yarım bıraktığna ve senedin bedelsiz kaldığına dair iddialarının tamamen asılsız olduğunu, borçtan kurtulmaya yönelik kötü niyetli beyanlarda bulunduğunu, aralarındaki anlaşma uyarınca üzerine düşen işi eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, işi tamamladığına dair bölgedeki komşular ve çalışma sırasında kendi ile çalışan işçilerin tanıklığının mevcut olduğunu, davacının senedin ödeme günü gelmesi sebebi ile bu şekilde ödememek için bahaneler öne sürdüğünü belirterek, davanın reddine, dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Mahkememizce Karapınar İcra Dairesi'ne, Karapınar CBS'ye, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na, Konya Defterdarlığı'na, Ereğli Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacı tarafından davalı tarafa verilen senedin karşılıksız kaldığı iddiası ile bu senet yönünden borçlu olmadığının tespitine ilişkin olarak açılan "Menfi Tespit" davasıdır.
Mahkememizce Karapınar İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, borcun 168.000 TL bedelli, 15/08/2025 tanzim tarihli, 15/12/2025 veda tarihli bonodan kaynaklandığı, toplam 172.631,51 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.
Konya Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğün'den gelen yazı cevaplarında Davalı ...'in kaydında test sondajı ve delme işleri üzerine meslek kaydının bulunduğu, ...'ın kaydında taksi ile yolcu taşımacılığı kaydının bulunduğu belirtilmiştir. Karapınar Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen cevabi yazıda davalı ...'ın taksi ile yolcu taşımacılığı işi ile iştigal edip işletme hesabına göre defter tuttuğu, ...'in ise sondaj, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, motorlu kara taşıtlarının elektrik sistemlerinin onarım faaliyetleri ile iştigal kaydının bulunduğu ve bilanço esasına göre defter tuttuğu belirtilmiştir.
İstanbul Defterdarlığı Davutpaşa Vergi Dairesi'nden gelen yazı cevabında, davacı ...'in basit usul ticari kazanca tabii olduğu belirtilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, Kanununun 5/1. maddesinde de Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
Ticaret Mahkemelerinin hangi davalara bakacağı TTK 4. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre “(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir.” düzenlemesi ile Ticaret Mahkemelerinin baktığı davalar ya iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olacak yada TTK da düzenlenen hususlar ile TTK 4. maddesinde sayılan istisnalar kapsamında ki davalar olacaktır.
Somut olayda; taraflar arasında dava ve takip konusu 15/08/2025 tanzim tarihli, 15/12/2025 veda tarihli bonodan kaynaklı olarak davacının davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine yönelik dava açıldığı, kurumlardan yapılan araştırma neticesinde davalı ...'in ise sondaj, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, motorlu kara taşıtlarının elektrik sistemlerinin onarım faaliyetleri ile iştigal kaydının bulunduğu ve bilanço esasına göre defter tuttuğu, davalı ...'ın taksi ile yolcu taşımacılığı işi ile iştigal edip işletme hesabına göre defter tuttuğu, davacı ...'in basit usul ticari kazanca tabii olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce hükme esas alınan Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamında ''temel ilişkiye dayalı olarak senetlerin iptali talep edildiğinden ticaret mahkemesinin görevli olduğu kabulü hatalı olmuştur. Nitekim temel ilişkiye dayalı ikame edilen eldeki davada davacı tarafın tacir olmadığı da gözetildiğinde, mutlak ticari davanın varlığından da söz edilmeyecek ve dava temel ilişki çerçevesinde belirlenecek mahkemede görülecektir. ( Yargıtay HGK ... E- ... K sayılı ilamı, yine emsalen ; Yargıtay HD ... E- ... K sayılı ve aynı Dairenin ... E-... K sayılı ilamı, Yargıtay HD'nin ... E- ... K sayılı ilamı) ( Aynı yönde Dairemizin ... E- ... K sayılı ilamı) denilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, ... ile davalı ... arasında davacıya ait taşınmazda 250 metre derinliğinde su kuyusu açılması hususunda 250.000 TL bedelli şifahi bir eser sözleşmesi akdedildiğini, davacının bu sözleşme uyarınca 15.08.2025 tarihinde davalı ...'e 4.000 TL nakit, 2 adet Cumhuriyet altını ve 168.000 TL bedelli bir senet tevdi ettiğini, ancak davalının işi tamamlamadan taşınmazı terk ederek edimini yerine getirmediğini, bu nedenle senedin bedelsiz kaldığını iddia ettiği anlaşılmakla, temel ilişkiye dayalı olarak senetten dolayı borçlu olunmadığının tespiti talep edildiğinden, Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı dikkate alınarak, uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşıldığından, Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİ ile mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin GÖREVLİ olduğuna,
3-6100 sayılı HMK'nun 20/1.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurması halinde dava dosyasının görevli KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,
4-6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kanun yoluna başvuru halinde bu başvurunun reddi halinde red kararının veya görevli yargı yerinin belirlenmesi halinde bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurması halinde dava dosyasının Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, bu süre içerisinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE,
5-6100 sayılı HMK.nun 331/2.maddesi gereğince harç ve yargılama giderlerinin davaya görevli mahkemece devam edilmesi halinde görevli mahkemece, aksi takdirde talep halinde mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda verilen kararın, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/10/2026
