mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/363 K. 2026/120

Karar tarihi: 9 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
09/07/2025
KARAR TARİHİ
09/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde Diyarbakır ili Bağlar semti Mardin Yolu istikametinde sürücü .....sevk ve idaresindeki, maliki .....olan .....plakalı araç ile müvekkiline ait .....plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasında, kaza tespit tutanağı ve ekspertiz raporu uyarınca davalı araç sürücüsünün yüzde yüz kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin kusursuz olduğunu, söz konusu aracın kaza tarihindeki .....numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını düzenleyen .....Sigorta A.Ş.'nin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ilgili mevzuat uyarınca değer kaybından ve maddi zararlardan sorumlu olduğunu, müvekkiline ait .....marka aracın yetkili serviste orijinal parçalar kullanılmak suretiyle onarıldığını, atanan bağımsız eksper tarafından düzenlenen raporda KDV dahil 83.050,49 TL hasar tutarı tespit edildiğini, aracın birçok parçasının onarılması ve değiştirilmesi nedeniyle değer kaybına ve bakiye hasar farkına uğradığını, sigorta şirketine .....tarihinde yapılan başvuru üzerine yalnızca 24.633,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, gerçek zararı karşılamayan bu ödeme sonrası .....tarihinde yapılan ikinci başvurudan ve bakiye hasar talebinden netice alınamadığını, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda serbest piyasa koşullarına göre aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el rayiç değeri dikkate alınarak gerçek zarar ilkesi çerçevesinde değer kaybının ve orijinal parça esas alınarak hasar farkının bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL bakiye hasar bedeli olmak üzere toplam 200,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte poliçe limitiyle sınırlı olarak davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin muamele merkezinin İstanbul’da bulunması sebebiyle HMK'nin 6/1. maddesi uyarınca yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek yetki itirazında bulunduklarını, davacı tarafça delillerin kendilerine tebliğ edilmediğini ve HMK'nin 194. maddesi gereğince delillerin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğinin somutlaştırılması gerektiğini, .....tarihinde meydana gelen kazaya karışan .....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde .....numaralı ve .....-.....vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalandığını, kaza tarihi itibarıyla poliçe limitinin maddi hasar için araç başına 200.000,00 TL olduğunu ve sorumluluklarının sigortalının kusuru ile poliçe limitiyle sınırlı bulunduğunu, davacının aracında yapılan incelemede 24.633,00 TL değer kaybı hesaplanarak bu tutarın davadan önce .....tarihinde davacı vekiline ödendiğini, yerleşik içtihatlar doğrultusunda bir aracın birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağı gözetilerek önceki hasar kayıtları ile aracın marka, yaş, model ve kilometresinin incelenmesi gerektiğini ve bu hususta davacıya kesin süre verilmesi icap ettiğini, ayrıca ekspertiz raporuna istinaden aracın onarımı amacıyla .....tarihinde .....26.488,00 TL, .....Yed. Parça San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 13.287,35 TL, .....Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.’ye 28.800,00 TL ve .....Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne 14.475,14 TL olmak üzere toplam 83.050,49 TL maddi hasar ödemesi gerçekleştirildiğini, sigorta şirketlerinin mevzuat uyarınca parçaları iskontolu tedarik etme hakkı bulunduğundan tazminat hesabında anlaşmalı onarım merkezleri bedelinin ve en az %20,00 oranında iskontonun esas alınması gerektiğini, sebepsiz zenginleşmenin önlenmesi adına davacının kasko şirketinden ödeme alıp almadığının tespiti için müzekkere yazılmasını istediklerini, dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğu bulunduğunu, kaza tarihinden itibaren işleyen iki yıllık zamanaşımı süresi yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, fatura ve yansıtma faturası ibraz edilmediği için KDV talebinin haksız olduğunu, alacağın belirlenebilir nitelikte olması sebebiyle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını ve uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması ile sigortalı aracın hususi nitelikte olması nedeniyle en yüksek mevduat faizi talebinin de yerinde olmadığını belirterek öncelikle davanın usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE:

Dava trafik kazası nedeniyle açılmış maddi tazminat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL hasar bedeli ve 100,00 TL değer kaybının tazminine ilişkin toplam 200,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Hasar bedeli gerçek zararlardan olup, davacı tarafından hasarın giderilmesine ilişkin belge ibraz edilmemiş olsa dahi, TBK 50. madde uyarınca mahkemece alanında uzman makine mühendisi (otomotiv) bilirkişiden hasara ilişkin tespitler dikkate alınarak, değişmesi ya da tamir edilmesi gereken parçalara göre makul hasar tamir bedelinin hesaplatılması gerekir. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkindir. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Söz konusu zarar hesaplanırken, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.

Davalının kendisine karşı yöneltilen zarardan sorumlu olması için her şeyden önce davalı tarafça ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan araç sürücüsünün kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olması gerekir. Buna göre davalı, kusur oranında ve poliçe teminat limiti kadar zarardan sorumlu olurlar.

Davalı vekili cevap dilekçesinde Mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ise de kaza Diyarbakır ilinde gerçekleşmiş olup, davalı vekilinin yetki itirazının HMK'nun 16. maddesi uyarınca yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde davacının dava açmadan önce KTK'nun 97.maddesinde sayılan belgeleri tamamlamadan başvurduğu dolayısı ile davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddini talep etmiş ise de davalının cevap dilekçesi içeriğinden davacının dava açmadan önce davalıya KTK'nun 97.maddesi kapsamında başvurduğu hatta sigorta şirketinin dava tarihinden önce davacıya ödeme yaptığı, dolayısı ile başvuru esnasında evrakların eksiksiz sunulduğu, davalı vekilinin bu yöndeki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce kusur ve zarar hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....plakalı araç sürücüsü .....’nin ön ilerisinde seyir halinde bulunan .....plakalı araçla takip mesafesini korumayarak bu araca arkadan çarparak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56. maddesinin (c) bendinde yer alan “Sürücüler, önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” kuralını ve bu ihlaline bağlı olarak aynı kanunun trafik kazalarında asli kusur halleri başlıklı 84. maddesinin (d) bendinde belirtilen “Araç sürücüleri, trafik kazalarında arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralını ihlal ederek kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, kusur oranının % 100 olduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....’ın, kazayı önlemeye yönelik herhangi bir fren veya manevra tedbirinde bulunma imkânı bulunmadığı, sürücü .....’ın, kazayı önceden öngörmesi ve kazayı engellemesinin mümkün olmadığı, dosya kapsamından, dava konusu aracın toplam hasar miktarının 83,050.49 TL olduğunun anlaşıldığı ancak, ayrıntılı tamir fotoğrafları ve tamir faturaları dosya kapsamında mevcut olmadığından, söz konusu tamirin (özellikle arka bagaj kapısında) nasıl yapılmış olduğu hususunun anlaşılamadığı, bu durumun tespiti için, araç üzerinde keşif yapılması gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Mahkememizce .....tarihinde araç başında keşif yapılmış, akabinde makine mühendisi tarafından bilirkişi ek raporu düzenlenmiş, .....tarihli ek raporda özetle; dosya kapsamında mevcut olan eksper raporundan, kaza tespit raporundan ve hasar fotoğraflarından; kaza esnasında, dava konusu aracın arka kısımlarından hasarlanmış olduğu, mevcut hasarın aracın arka tampon ve bagaj kapısı kısımlarında oluştuğu anlaşıldığı, bu durumun, keşifte yapılan inceleme ile de tarafından tespit edildiği, aracın bagaj kapısındaki hasar derecesinin çok hafif seviyede ve sadece plastik vb. benzeri parçaların hasarlanması ile sonuçlanmış olduğu, yapılan değerlendirme neticesinde, söz konusu hasarların kaza tespit tutanağında belirtilen kaza şekli ile uygunluk içerisinde olduğu, eksper raporundan; dava konusu aracın toplam hasar miktarının83,050.49 TL olarak hesaplandığı, yapılan inceleme neticesinde; belirtilmiş olan işçilik miktarının parça fiyatlarına göre, çok yüksek olduğunun anlaşıldığı, aracın tamir faturaları ve ayrıntılı tamir fotoğrafları mevcut olamadığından; bu durumun sebebinin tam olarak anlaşılamadığı, keşif esnasında yapılan inceleme ve ölçümler sonucunda; aracın metal kaporta bölgesinde tamir nedeni ile herhangi bir parça değişiminin ve düzeltme işleminin mevcut olmadığı anlaşıldığı, davalı sigorta şirketinin .....tarihinde, 24,633.00 TL tazminat ödemesini yapmış olduğu, keşif esnasında araç üzerinde yapılan incelemede, aracın bagaj kapısının komple olarak değişmemiş olduğu, sadece uç kısmındaki plastik parça vb. bağlantı parçalarının değişmiş oldukları tespit edilerek, bunların da aracın değer düşmesine önemli bir etkiye sahip olmadıkları ve bundan dolayı, davali sigorta şirketinin .....tarihinde, ödemiş olduğu 24,633.00 TL'lik tazminat ödemesinin yeterli ve uygun olduğu, bunun da aracın kaportasında değişen parçalar nedeni ile olmayıp, araçta oluşan 83,050.49 TL lik hasar kaydı nedeni ile oluştuğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun bulunmuş, mahkememizce hükme esas alınmış ve davacının davalıdan talep edebileceği bakiye tazminat alacağının olmadığı anlaşılmıştır.

İzah edilen nedenlerle Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL ile TL tamamlama/ıslah harcının mahsubu ile eksik 116,60 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafça yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

KatipHakim