- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/406 K. 2026/112
Karar tarihi: 5 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 343
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 344
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91/1
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 18/06/2025
- KARAR TARİHİ
- 05/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .....tarihinde saat .....sıralarında Diyarbakır-Şanlıurfa Bulvarı Seyrantepe istikametinde idaresindeki .....plakalı aracı ile seyir halindeyken tesisler kavşak alt geçidinde takip mesafesine uyarak durduğunu, bu esnada arkasından aynı yönde gelen ve davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde .....numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi ile sigortalı bulunan sürücünün sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın takip mesafesini koruyamayarak müvekkilinin aracına arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının ağır hasar gördüğünü, kazada karşı taraf sürücüsünün yüzde yüz kusurlu olmasına rağmen müvekkilinin kadın olmasından ve yaşadığı şoktan yararlanılarak haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkiline tam kusur izafe edildiğini, olayın şokunun atlatılmasının ardından gerçeğin tespiti amacıyla Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılıkça .....tarihli ve .....saatleri arasına ait 180G mobese kamerası görüntülerinin celbedilerek dosyanın trafik bilirkişisine tevdi edildiğini ve tanzim edilen bilirkişi raporuyla müvekkilinin kusursuz olduğunun belirlendiğini, halen devam eden ilgili savcılık dosyasının celbinin gerektiğini, davalı sigorta şirketine yazılı olarak başvurularak 15 iş günü süre verilmesine ve .....tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulup anlaşma sağlanamamasına karşın herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin yeni model olan ve hasar gören bölgesinden daha önce geçmiş hasarı bulunmayan aracında ciddi bir değer kaybı oluştuğunu, kazanın hemen ardından onarımın orijinal parçalar kullanılmak suretiyle zorunlu olarak müvekkili tarafından karşılandığını, onarım süresince ikame araç verilmemesi sebebiyle kazanç kaybı ve araç mahrumiyeti zararının da doğduğunu, davalı sigortacının Karayolları Trafik Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve poliçe kapsamında hasar onarım, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinden teminat limiti dahilinde sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10,00 TL hasar onarım bedeli, 10,00 TL değer kaybı ve 10,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 30,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....tarihinde müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesiyle sigortalı bulunan .....plakalı araç ile davacıya ait .....plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortacının sorumluluğunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca işletenin hukuki sorumluluğu, sigortalının kusur oranı ve poliçe teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, anılan kanunun 86. maddesi gereğince işletenin ve sürücünün kusursuzluğu halinde tazminat yükümlülüğünün doğmayacağını, somut olayda müvekkili şirketin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını ve davacının tam ve asli kusurlu olduğunu, bu nedenle davacının hasar bedeli ile değer kaybı tazminatı taleplerinin hukuki dayanağının bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca sigorta şirketinin ödeyeceği değer kaybı tutarının maddi teminat limitinin en fazla yüzde on beşini aşamayacağını, mahkemece değer kaybı ve hasar tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması durumunda hesaplamanın Trafik Sigortası Genel Şartları ekindeki kriterler ile teminat dışı haller gözetilerek davacı aracının kilometresi, tramer kaydı, yaşı, ikinci el durumu ve geçmiş hasarları dikkate alınmak suretiyle yapılması gerektiğini, temerrüt şartları oluşmadığından olay tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini ve faizin ancak dava tarihinden itibaren başlatılabileceğini, haksız fiil hükümleri uyarınca ticari faiz talep edilemeyeceğini ve ancak yasal faiz istenebileceğini, davacının tamir ve bakım süresince uğradığı kazanç kaybı niteliğindeki araç mahrumiyet bedeli talebinin dolaylı zarar olması sebebiyle zorunlu mali sorumluluk sigortası teminat kapsamı dışında kaldığını belirterek, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:
.....Tarihli Bilirkişi Heyeti Raporunda: .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a, 52/1-b, 52/c, 56/c ve 84/d maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 101. ve 107. maddelerinde düzenlenen arkadan çarpma, hızını yol ve trafik şartlarına uydurma ile güvenli takip mesafesini koruma kurallarını ihlal etmesi sebebiyle meydana gelen kazada %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğunun, .....plakalı araç sürücüsü .....ise herhangi bir kural ihlali bulunmadığından kusursuz olduğunun kanaatine varıldığını; makine bilirkişisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda .....tarihinde davaya konu .....plakalı aracın sağ arka kısmında meydana gelen maddi hasarın mevcut kaza sonucu oluştuğunun, aracın onarımı için dosyaya sunulan .....tarihli yedek parça ve işçilik faturaları incelendiğinde arka tampon ve spoyler kısımlarında hasar oluştuğu halde faturada hasar gören 1 adet park sensörü yerine 2 adet, ihtiyaç duyulan 2 adet tampon braketi yerine 4 adet yazıldığı ve hasar görmeyen tampon demirinin de hasarlı gösterildiğinin anlaşıldığını, aracın hasarlı fotoğrafları ve piyasa araştırması neticesinde onarım bedelinin KDV dahil 89.580,00 TL olacağının, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2013/3815 E., 2013/9854 K. sayılı ilamı doğrultusunda nispi metoda göre değer kaybının 22.248,86 TL olarak hesaplandığının, anılan dairenin 2015/14234 E., 2016/2643 K. sayılı ilamı uyarınca 4 günlük makul onarım süresi belirlenerek davacının aracından yoksun kalmasından kaynaklanan hak mahrumiyeti bedelinin 4.336,15 TL olduğunun tespit edildiğini belirterek nihai takdiri mahkemeye ait olmak üzere raporunu sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle açılmış maddi tazminat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde değer kaybı, hasar onarım bedeli ve mahrumiyet edeline tazminine ilişkin maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkindir. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Söz konusu zarar hesaplanırken, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Mahrumiyet bedeli ise aracın kullanılamaması nedeni ile uğranılan zarar türü olup, söz konusu zararın ispatı için belge gösterme zorunluluğu yoktur. Ancak aracın kaç gün tamirde kaldığı değil, olağan koşullarda kaç günde tamir edileceği önemli olup, aracın fiilen serviste kaldığı sürenin bir önemi bulunmamaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç işleteni ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Söz konusu zarar kalemi, ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan gerçek zararlardan olmayıp, dolaylı zararlardan olduğundan, ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi bu zarardan sorumlu değildir.
Davalıların kendilerine karşı yöneltilen zarardan sorumlu olmaları için her şeyden önce davalı taraf sevk ve idaresindeki aracın kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olması gerekir. Buna göre sürücü, işleten ve ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, kusur oranında zarardan sorumlu olurlar.
Mahkememizce kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış ve bilirkişi raporunda özetle; sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı ile kantar köprülü ışıklı
kavşak istikametinden, Şanlıurfa müteakiben, Seyrantepe köprülü ışıklı kavşak istikametine üç
şeritli yolun sol şeridi üzerinde seyir etmekte iken, Diclekent Bulvarı köprülü ışıklı kavşak alt
geçidi girişine geldiğinde, ön ilerisinde aynı istikamette seyir etmekte olan ve trafik
yoğunluğundan dolayı yavaşlayan otomobili gördüğünde seri fren ve direksiyon tedbirine
başvurmadığı, önünde aynı istikamette seyir etmekte olan otomobili fark edemeyecek kadar dikkatsiz, tedbirsiz ve nizamlara aykırı olarak araç kullandığı, gündüz vakti
yerleşim yeri içi karayolunda seyir halinde iken seyrini ve hızını görüş mesafesini kontrol
altında tutacak şekilde sürdürmesi gerekirken bu hususa riayet etmediği, hızını mahal şartlarına
uydurmadığı, kazayı önleme ve öngörebilme adına gerekli olan duruma göre seyir etmediği, dolaysıyla etkin dikkatli olarak araç kullanmadığı, diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz
önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak zorundadırlar, önünde aynı istikamette seyir
etmekte olan otomobili yeterli ve güvenli bir mesafeden takip etmeyip önünde aynı
istikamette seyir etmekte olan otomobile arkadan çarpması, arkadan çarpma ve sürücüler
önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek
zorundadırlar, kurallarına riayet etmediği, ,özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği,
anlaşıldığından meydana gelen kazada etken kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobili ile kurallara uygun
olarak kendi şeridinde seyir ettiği ve trafik yoğunluğundan dolayı yavaşladığı sırada arkasından
aynı istikamette seyir eden otomobilin ön tampon kısımları ile kendi sevk ve idaresindeki
otomobilin arka tampon ve bagaj kısımlarına çarpması neticesinde, dava konusu kazanın
meydana geldiği ve bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığı meydana gelen kazada kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu dosya kapsamına, Yargıtay kararlarına uygun bulunmuş, Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce zarar hususunda bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi raporunda özetle, aracın yaşı, kilometresi gibi unsurlar nazara alınarak kaza tarihi itibari ile davacının aracındaki değer kaybının 22.248,86-TL olduğu,araç onarım bedelinin 89.580,00-TL olduğu, davacının aracının makul onarım süresinin 4 gün olduğu ve 4 günlük mahrumiyet bedelinin 4.336,15-TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu dosya kapsamına, Yargıtay kararlarına uygun bulunmuş, Mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili .....tarihli talep artırım dilekçesi ile bilirkişi raporunda belirlenen tutarlar kadar dava değerini artırmıştır.
Yukarıda bahsedildiği gibi değer kaybı zararından sürücü, işleten ve ZMMS sigortacısı, müştereken ve müteselsilen sorumludur. Mahrumiyet bedeli ise dolayılı zararlardan olup, ZMMS poliçesinde teminat altına alınmamış olması nedeni ile bu zarardan davalı ZMMS sigortacısı şirketi sorumlu değildir. Söz konusu zarar kaleminin yalnız haksız fiil sorumlusu sürücüye ve araç maliki işletene yöneltilmesi mümkün iken; davacı vekilinin dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğunu beyan etmiştir ve bu alacak yönünden de talepte bulunmuştur. İzah edilen nedenlerle davalı sigorta şirketi aleyhinde talep edilen mahrumiyet bedeli yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
2918 sayılı yasanın 26.04.2016 tarihli 6704 sayılı yasayla değiştirilen 97.maddesine göre "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
Davacı vekili talep olunan alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihini ispat yükü davacı üzerindedir. Davacının, davalı sigorta şirketine başvurduğu görülmüş ise de başvurunun hangi tarihte tebliğ edildiğini ispata yarayan belge dosyaya sunulmamıştır. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi arabulucuya başvuru tarihi olarak kabul edilmiştir ve Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-22.248,86-TL değer kaybı tazminatı ve 89.570,00-TL hasar onarım bedeli olmak üzere toplam 111.828,86-TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Kabul edilen miktar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 7.639,03-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.524,65-TL harcın düşümü ile eksik kalan 5.114,38-TL harcın davalı .....Şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin harç, 1.909,25-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.140,05-TL harcın davalı .....Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 171,00-TL tebligat gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.171,00-TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 7.170,36-TL sinin davalı .....Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 0,64-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı .....Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı .....Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden takdir edilen 10,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Şirketine verilmesine,
8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 4.599,54-TL'sinin davalı .....Şirketinden, 0,46-TL bakiye kalan kısmın davacı'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekili yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
