mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/565 K. 2026/116

Karar tarihi: 9 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
06/04/2026
KARAR TARİHİ
16/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketler iş ortaklığı ile davalı taraf arasında Diyarbakır OSB onaylı sınırları içindeki AG-YG(OG) elektrik dağıtım şebekesi işine ait işletme arıza onarım bakım tahakkuk tahsilat ve müşteri hizmetleri işi kapsamında Mart 2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkillerinin sözleşme doğrultusunda edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı kurumun dava dışı taraflardan müvekkillerince toplatılan ödemeleri süresinde müvekkil şirkete aktarmadığını, sözleşmenin 12. maddesinin 2. bendinde ödemelerin biten ay çalışmalarının sonuçlarının ortaya çıkması, yüklenici hizmet bedelinin abonelerden toplanmış olması kaydıyla hakedişin onaylanması ve faturanın son ödeme tarihlerinden 15 gün sonra yapılacağının kararlaştırıldığını, buna karşın sözleşme süresi Mart 2024 itibarıyla sona ermesine rağmen müvekkiline ödemelerin 2026 yılının ilk ayında yapıldığını, sözleşmenin bitiminden sonra noter ihtarnamesiyle bakiye ödemelerin talep edilmesine rağmen davalının keyfi tutumunu sürdürerek ödemeleri aylarca geciktirdiğini, ayrıca davalının Organize Sanayi Bölgesindeki esnaf ve tacirlerden tahsil ettiği gecikme faizlerini müvekkillerine ödemeyerek haksız kazanç sağladığını ve müvekkillerine aktarılması gereken parayı kendi borç-alacak ilişkilerinde kullandığını, sözleşmenin gecikme halinde faiz veya gecikme cezası talep edilemeyeceğine ilişkin 12.4. maddesinin Türk Ticaret Kanunu'nun 1530/6. maddesine açıkça aykırı ve geçersiz olduğunu, bu sebeple aynı kanunun 1530/7. maddesi uyarınca faiz hesabı yapılması gerektiğini, iş ortaklığının .....bank Diyarbakır Şubesi nezdindeki hesap dökümleri ile DEDAŞ, DEPSAŞ ve ilgili kurumlardan fatura son ödeme tarihlerine ilişkin kayıtların celbini istediklerini ve arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davanın kabulü ile sözleşmenin 12.4. maddesinin geçersiz sayılarak geç ödemeler nedeniyle doğan faizin Türk Ticaret Kanunu'nun 1530/7. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu uyuşmazlığın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15/06/2023 tarihli ve 2022/4599 E., 2023/3797 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı uyarınca organize sanayi bölgelerinin tacir sıfatını haiz bulunmadığını, bu nedenle uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliği taşımadığını ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2/1. maddesi ile Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2023/2949 E., 2023/2278 K. sayılı ilamı gereğince genel görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu ileri sürerek öncelikle görevsizlik kararı verilmesini talep ettiğini, esasa ilişkin olarak ise taraflar arasında akdedilen 01.03.2021 yürürlük tarihli ".....Şebekesi İşine Ait İşletme Arıza Onarım Bakım Tahakkuk Tahsilat ve Müşteri Hizmetleri İşi" sözleşmesinin iki tarafa borç yükleyen ve hizmet alım esaslı bir sözleşme olduğunu, sözleşmenin 5. maddesinde yüklenicinin işletme, arıza, bakım, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, sayaç okuma, fatura tebliği, tahsilat, OSOS giderleri ve yıllık proje çizimi gibi sorumluluklarının açıkça düzenlendiğini, sözleşmenin 12. maddesi kapsamında performansa ve iş teslimine dayalı bir ödeme planının kararlaştırıldığını, idarece peşin ödeme yapılmayıp aylık çalışma ve kayıt raporlarının sunulması ile işin onaylanmasının ardından hakedişlerin ödendiğini, nitekim .....bank Anonim Şirketi kayıtları ve idarenin ödeme plan tablosundan anlaşılacağı üzere ödemelerin belirli "Olur" numaralarıyla (örneğin .....no.lu Olur) parçalı şekilde eksiksiz yerine getirildiğini ve hesabın tasfiye edildiğini, hakediş ödemeleri öncesinde mevzuat ve sözleşme uyarınca yüklenicinin borçlarının mahsup edildiğini, bu kapsamda 2025 yılı aralık ayı sonu itibarıyla davacı şirketin dükkan kira borcunun mahsup edilerek ödemenin gerçekleştirildiğini, davacı tarafın hakedişleri ihtirazi kayıtsız kabul ettiğini, hizmet sunulmayan bir dönem için ücret talep edilmesinin Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesindeki dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, ayrıca sözleşmede idarenin ödemeleri geciktirmesi halinde faiz ödeneceğine dair bir hüküm bulunmadığı gibi işin zamanında bitirildiği halde ödemelerin geç yapıldığının da ispatlanamadığını, davacının hangi aya ait ne kadar ödemenin eksik kaldığını ve faiz talebinin hangi dönemleri kapsadığını açıklamaksızın yüzeysel iddialarda bulunduğunu, bu durumun 6100 sayılı Kanun'un 190. ve 194. maddeleri ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2020/242 E., 2020/712 K. sayılı ilamında vurgulanan somutlaştırma yüküne ve Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesindeki ispat kurallarına açıkça aykırı olduğunu belirterek, öncelikle mahkemenin görevsizliğine, aksi kanaatte bulunulması halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı tarafa taleplerini ve eksik kaldığı iddia edilen dönemleri somutlaştırması için kesin süre verilmesine, tarafların ticari defterleri ile müvekkili idareden celbedilecek dekontlar üzerinde elektrik mühendisleri ve mali müşavirlerden oluşan bilirkişi heyeti incelemesi yaptırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.

GEREKÇE:

Dava taraflar arasında imzalanan Diyarbakır OSB Onaylı Sınırları içerisindeki AG -YG (OG) Elektrik Dağıtım Şebekesi İşine Ait İşletme Arıza Onarım Bakım Tahakkuk Tahsilat ve Müşteri Hizmetleri İşi sözleşmesi uyarınca, davalının davacıya ödemesi gereken tutarları geç ödediği iddiası ile alacak isteğine ilişkin ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasındaki karma nitelikteki sözleşme TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığına kanaat edinilmiştir.

Kanun gereği mutlak ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari dava, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hâle getirmez.

Davanın mutlak bir ticari dava olmaması halinde nispi ticari dava olarak değerlendirilmesi için davanın iki tarafının da tacir olması gerekmektedir.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair 2022/4599 Esas 2023/3797 Karar sayılı ilamında açıkça ifade edildiği üzere;

Denizli Defterdarlığı Bekilli Vergi Dairesi'nden gelen .....tarihli yazı cevabına göre davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Somut olayda davanın her iki tarafının tacir olmadığı, yalnız davalıların tacir sıfatını taşıdığı, dolayısı ile eldeki davanın nısbi ticari dava da olmadığı görülmüştür.

TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nısbi ticari dava niteliğinde olmadığından, uyuşmazlık mahkememizin görevine girmemektedir.

Satım sözleşmesinin Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olması nedeni ile uyuşmazlığın çözümünde, HMK'nun 2. maddesi uyarınca genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevlidir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

İzah edilen nedenlerle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi Gerekçeli Kararda Açıklandığı Nedenlerle:

1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nın l15/2 maddesi gereğince, davanın USULDEN REDDİNE, görevli Mahkemenin Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,

2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmesi için Diyarbakır Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine,

3-HMK'nın 20/1. maddesi uyarınca verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, HMK'nın 331/2. maddesi gereğince, dava dosyanın re'sen mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4-HMK'nın 331/2. maddesi gözetilerek, davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, ara buluculuk ücreti, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece karara bağlanmasına,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

KatipHakim