- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/615 K. 2026/712
Karar tarihi: 6 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 329
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 207
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Davalı ... tarafından sahte ve tahrif edilmiş belgelere dayanılarak hakkında haksız ve mükerrer icra takipleri başlatıldığını, bu nedenle 740.952,55 TL dava değeri üzerinden menfi tespit ve takiplerin iptali davası açtığını, daha önce 03.03.2026 tarihinde Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açtığı davanın görevsizlik kararları sonrasında Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sırasına kaydedildiğini, ancak arabuluculuğa dava açıldıktan sonra başvurulması nedeniyle davanın ... Karar sayılı ilamla usulden reddedildiğini ve kararın 30.06.2026 tarihinde kesinleştiğini, buna karşılık Beyşehir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru ve ... arabuluculuk numaralı dosyasında 12.05.2026 tarihinde anlaşamama son tutanağı düzenlendiğinden eldeki dava bakımından arabuluculuk şartının yerine getirildiğini, Beyşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine dayanak oluşturan 2008 tarihli ... kredisinin şeklen kendi adına kullandırılmasına rağmen gerçekte davalının oğlu ... ile ... yararına çekilmiş bir hatır kredisi olduğunu, bu kişilerin krediye karşılık kendisine 50.000,00 TL bedelli senet verdiklerini, kredi borcunun ödenmemesi üzerine başlayan takipte banka alacağının 2015 yılında ... A.Ş.'ye temlik edildiğini ve davalının 2016 yılında bakiye alacağı 32.000,00 TL karşılığında devraldığını, davalının üç sayfalık temlikname fotokopisine gerçekte mevcut olmayan ipotek haklarına ilişkin el yazısıyla ibare eklediğini, ayrıca temliknameye ait olmayan dördüncü bir sayfayı muvafakatname olarak düzenlediğini, bu belgenin farklı tarihlerde mahkemelere sunulan nüshalarında daksil kullanılarak isim ve kimlik bilgilerinin değiştirildiğini, dolayısıyla belgelerin sahte ve hukuki ispat gücünden yoksun olduğunu, davalının ayrıca kendisine ait imza bulunmayan anlaşma mukavelesi başlıklı belgeye dayanarak Beyşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, belgede sahtecilik iddialarına ilişkin ilk kovuşturmaya yer olmadığı kararının kaldırılması sonrasında Beyşehir Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturmasının devam ettiğini, davalının yalnızca imzasını taşıyan boş bir senedi sonradan 500.000,00 TL bedel ve gerçeğe aykırı tarihlerle doldurarak Beyşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında mükerrer takip başlattığını, davalının Beyşehir İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunduğu 21.03.2023 tarihli cevap dilekçesinde senedi 24.10.2016 tarihinde varlık şirketine olan borcun ödenmesi şartıyla boş olarak aldığını kabul ettiğini, bu beyanla senedin temel borç ilişkisine bağlandığını ve bağımsız bir alacak niteliği taşımadığının ortaya çıktığını, aynı alacak iddiası nedeniyle ... ... ve ... Esas sayılı dosyalarda birden fazla takip yürütülmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davalının bazı kişilerin hacizlerini kaldırırken kendisi ve diğer bir kişi üzerindeki hacizleri sürdürdüğünü, ayrıca kendisine ait 42 taşınmazın tamamına ... ve ... Esas sayılı dosyalardan ayrı ayrı haciz konulmasının alacak miktarını aşan taşkın haciz niteliğinde bulunduğunu, taraflar arasındaki taşınmaz uyuşmazlıklarından kaynaklanan husumet nedeniyle davalının icra takiplerini baskı aracı olarak kullandığını, davalı hakkında geçmişte belgede sahtecilik nedeniyle mahkûmiyet kararı verildiğini, kendisi hakkında yapılan tehdit şikâyeti sonucunda verilen beraat kararının 06.05.2026 tarihinde kesinleştiğini, davalının kendisine yönelik tehdit eylemi nedeniyle 11.200,00 TL adli para cezasına mahkûm edildiğini ancak bu kararın itiraz nedeniyle henüz kesinleşmediğini, ayrıca davalı hakkında verilen uzaklaştırma ve koruma tedbirlerinin 04.06.2026 ve 06.07.2026 tarihlerinde uzatıldığını ileri sürerek, ilgili icra ve mahkeme dosyalarının celbini, belgelerin asılları üzerinde kriminal ve grafolojik inceleme yapılmasını ve tanıkların dinlenmesini talep etmiş; sonuç olarak Beyşehir İcra Müdürlüğünün ... ve ... Esas sayılı takiplerinin öncelikle İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca teminatsız veya mahkemece belirlenecek uygun teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, her iki takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takiplerin iptaline, 42 taşınmazı üzerindeki bütün hacizlerin kaldırılmasına, davalının İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına ve HMK'nın 329. maddesi uyarınca disiplin para cezasına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Davacı ... tarafından açılan Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı menfi tespit davasının hukuki dayanaktan yoksun, mükerrer ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davacının kesinleşmiş yargı kararlarına rağmen icra takiplerini sürüncemede bırakmak ve alacaklının alacağına kavuşmasını engellemek amacıyla aynı uyuşmazlığı farklı mahkemelerde tekrar tekrar dava konusu yaptığını, eldeki davanın aynı konuda açılan dördüncü dava olduğunu, daha önce Beyşehir Asliye Hukuk Mahkemesi, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarında yargılama süreçleri yürütüldüğünü, ayrıca Konya Bölge Adliye Mahkemesinin ... ... ve ... Esas sayılı dosyalarında kesinleşmiş kararlar bulunduğunu, Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin önceki ... Esas sayılı dosyasında verilen kararın Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 20.05.2026 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla kaldırıldığını ve yargılamanın ... Esas sayılı dosyada devam ettiğini, bu dosyada munzam zarar ile hileli ve muvazaalı işlemlere ilişkin iddiaların incelendiğini, Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı muhdesatın aidiyetinin tespiti davasının halen derdest olduğunu ve duruşmasının 08.10.2026 tarihine bırakıldığını, söz konusu taşınmaz uyuşmazlığının ticari alacak ilişkisiyle bağlantısının bulunmadığını, yine Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı ödünç verme sözleşmesinden kaynaklanan davada imza inkârı ve borcun varlığına ilişkin uyuşmazlığın incelendiğini, bu davanın da devam ettiğini ve duruşmasının 22.10.2026 tarihine ertelendiğini, söz konusu yargılama sonuçlanmadan menfi tespit davası açılmasının yersiz ve erken olduğunu, davacının dayandığı Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin aile mahkemesi sıfatıyla verdiği ... Değişik İş sayılı koruma kararları ile çeşitli ceza ve soruşturma dosyalarının ticari senet ve borç ilişkisiyle ilgisinin bulunmadığını, davacının bonoya ve borca yönelik itirazlarının Beyşehir İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla reddedildiğini, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla esastan reddedilerek kesinleştiğini, davacının bu kesinleşmiş kararı gizleyerek mahkemeyi yanıltmaya çalıştığını, icra dosyaları ve önceki yargılama süreçleri incelendiğinde davanın borçsuzluğun tespitinden ziyade zaman kazanmak ve alacaklıyı zarara uğratmak amacıyla açıldığının anlaşılacağını, davanın yalnızca usuli nedenlerle reddedilmesinin davacının aynı uyuşmazlık hakkında yeniden dava açmasını teşvik edeceğini, bu nedenle uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, davanın hukuki dayanaktan yoksun, mükerrer ve kötü niyetli olması nedeniyle esastan reddine, davacının İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca alacak tutarının %20'si oranında kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Mahkememizce Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas, Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, Beyşehir İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas, Beyşehir . AHM ... Esas, Beyşehir . Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, Beyşehir . Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. - ... K. , Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mahkemesi Sıfatıyla) ... D.İş, Beyşehir CBS ... ve CBS ... Sayılı Soruşturma sayılı dosyaları UYAP sistemi üzerinden istenilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusunun menfi tespit istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (... İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Y.HGK; ... E, ... K, 10/06/2021 T).
İspat yükünün yer değiştirdiği istisnai hallerden biri de; davalının alacağının senede dayanıyor olmasısıdır. Buna göre, senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir. Kambiyo senedinin ticari defterlere kaydedilmemiş olması kambiyo senedinin geçerliliğini etkilemez. Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır. 6098 Sayılı TBK'nın 207.maddesi gereğince sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olup, davacının yaptığı ödeme kural olarak mevcut bir borcun ifası anlamına gelir. Senede karşı senetle ispat kuralı gereği çekin ödendiği, teminat olarak verildiği vs...nedenlerle borçlu olmadığını iddia eden davacı, bu husustaki iddialarını ancak yazılı delillerle ispatlamak zorundadır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir (Konya BAM . HD, ... E, ... K, 27/11/2025 T).
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; yapılan araştırmada tarafların tacir olmadıkları, aralarında 06/06/2019 tanzim tarihli ve 500.000,00 TL bedelli senet düzenledikleri, davacının ilgili senet yönünden borçlu olmadığı iddiasıyla iş bu davayı dermeyan ettiği, taraflar arasında birden fazla hukuk davası ve savcılık soruşturmasının bulunduğu, Beyşehir İcra Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyası yönünden yapılan yargılamada iş bu dosyamızın borç kaynağı olan senet yönünden açığa atılan imzanın kötüye kullanıldığı itirazında bulunulduğu, ilgili mahkemece "...açığa imza atılarak senet düzenlenmesinin mümkün olduğu, bunun yanında davacı tarafça senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu ve borcun ödendiğine yönelik itirazının İİK.'nın 169/a maddesinde öngörülen belgelerden herhangi biri ile ispat edilemediği..." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, savcılık nezdinde taraflar arasında birden fazla suç duyurusu bulunduğu, ilgili soruşturma içerikleri dava konusu senet yönünden olmayıp, hırsızlık, tehdit, icra takibine geçilen belgelerin sahteliği iddiası üzerine kurulu olduğu ve takipsizlik kararı ile sonuçlandığı, davacının dava dilekçesi içeriğinde birden davalı ile olan arasında gerçekleşen birden fazla uyuşmazlıktan bahsettiği fakat dava konusu olan kıymetli evrak yönünden sahtelik, imza itirazı vb. herhangi bir iddiada bulunmadığı, harici olarak aralarında oluşturdukları "anlaşma mukavelesinden" bahsettiği, ayrıca davacının dava konusu takibin mükerrer olduğu itirazının yapılan incelemesinde Beyşehir İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı sırasına kayıtlı olduğu, ilgili icra takibi dosyasının dosyamıza konu icra dosyasıyla bağlantısının görülmediği kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü alacaklı üzerinde bulunmuş olsa da kıymetli evrak temelli borçlarda ispat yükünün borçlu üzerinde bulunduğu dikkate alındığında davacının üzerine düşen ispat yükümlülüğünü yerine getirmediği gözetilmekle davanın reddine karar verilmiştir.
Menfi tespit talebinin reddine karar veren mahkeme, borçluyu alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmasından doğan zararı oranında bir tazminata kendiliğinden mahkum eder. Menfi tespit davasının reddine karar veren mahkeme, alacaklının bir talebi olmasa bile, borçluyu kendiliğinden durdurulan icra takibi konusu alacağın yüzde yirmisi oranında bir tazminata mahkum etmekle yükümlüdür. Buradaki yükümlülük mutlak olup, kanun koyucu herhangi bir talepte bulunulmasını talep koşuluna bağlamamıştır. Ancak mahkeme ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar vermemiş ise, menfi tespit davasının alacaklının alacağını almasını gerektirdiğinden söz edilemez ve mahkeme borçluyu tazminata mahkum edemez (... ... ... : İcra ve İflas Hukuku, Ankara 2018, s.226).
Somut olayda; yargılama sırasında davacının ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu, mahkememizce talebin reddine karar verildiği ve ilgili kararın kesinleştiği dikkate alındığında şartların oluşmaması sebebiyle davalı lehine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Şartları oluşmaması sebebiyle davalı lehine tazminata hükmedilmesine YER OLMADIĞINA,
3-Dava reddedildiğinden 732,00 TL maktu harcın davacının dava açıldığında yatırmış olduğu 12.653,62 TL'nin peşin harçtan düşülerek bakiye kalan 11.921,62 TL'nin davacıya talep halinde iade edilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalının yaptığı masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 6.000,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına),
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davacı tarafa yüklenmesine
Dair; davacının yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/10/2026
