mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1275 K. 2026/115

Karar tarihi: 6 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ
06/10/2026
KARAR TARİHİ
06/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ...Bankasına ait ...seri numaralı 10 yapraktan oluşan çek koçanını kaybettiğini, zayi olan çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bankaya ibraz edilerek karşılığının tahsil edilmesi riski bulunduğunu, bu durumun müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğurma ihtimalinin çok yüksek olduğunu ileri sürerek, öncelikle zayi olan 10 yapraktan oluşan içi boş ve imzasız çek koçanlarının başka şahıslar tarafından doldurularak bankalarca ödenmemesi için ihtiyati tedbir mahiyetinde ödeme yasağı kararı verilmesini, hak sahiplerinin tespiti ve çeklerin iptali için yasal ilan prosedürünün uygulanmasını ve ilan süresi sonunda çekleri elinde bulunduran kimsenin çıkmaması halinde çeklerin ayrı ayrı iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE:

Talep, çek iptali isteğine ilişkindir.

6102 sayılı TTK’nun 651. ve 657. maddeleri uyarınca dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin hasımsız olarak çek veya senet iptali davası açabileceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

Talep eden davacının dava dilekçesi incelendiğinde davacının dava konusu çekin hesap sahibi yani keşidecisi konumunda olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay ...Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın Esas ...Karar, ...Esas ...Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin ...Esas ...Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.

Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda davacı tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir. Senet üzerinde hak sahibi olmayan davacı keşideci tarafından açılan kıymetli evrakın iptali davasının; HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca «hukukî yarar» dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca REDDİNE,

2-Mahkememizce verilmiş herhangi bir ödeme yasağı kararı olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

3-Yeterince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Talep edenin yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,

Dair, talep edenin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

KatipHakim