mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E. 2026/1480 K. 2026/1279

Karar tarihi: 8 Ekim 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
04/08/2026
NUMARASI
... Esas - ... Karar
DAVALI
Hasımsız
DAVA
Çek İptali (Hasımsız)
İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ
08/10/2026
YAZIM TARİHİ
09/10/2026

Davacı tarafından Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan çek iptali davasında 04/08/2026 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Konya Büsan Sanayisinde yaklaşık 10 yıldır makine imalatı alanında faaliyet gösterdiğini, şirket yetkilisinin palet alımında kullanmak üzere çek defterinden kopardığı, ...... Mevlana Şubesine ait, 12.05.2026 basım tarihli, C1 ..., C1 ..., C1 ..., C1 ..., C1 ..., C1 ..., C1 ..., C1 ..., C1 ... ve C1 ... seri numaralı 10 adet tacir çeki yaprağının henüz eksik bilgileri doldurulup teslim edilmeden kaybolduğunu, yapılan tüm aramalara ve personelden bilgi alınmasına rağmen bulunamadığını, çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek gerçeğe aykırı şekilde doldurulması, ciro edilmesi veya bankaya ibraz edilmesi halinde şirketin telafisi güç zararlara uğrayabileceğini belirterek, çekler hakkında öncelikle ihtiyati mahiyette ödeme yasağı kararı verilerek muhatap bankaya bildirilmesini, TTK hükümleri uyarınca gerekli ilanların yaptırılmasını, ilan süresi sonunda çeklerin ibraz edilmemesi halinde zayi nedeniyle iptaline, ibraz edilmeleri halinde ise gerekli davaları açmak üzere süre verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı kendisine ait olduğunu bildirdiği çeklerin iptali için işbu davayı açtığını bu sebeple bilgisini verdiği davaya konu çeklerin iptalini ve ödeme yasağı konulmasını ve davasının kabulüne karar verilmesi amacıyla iş bu davayı açtığını, açılan davanın kabulünü talep ettikleri görülmüş yapılan incelemede davacının çeklerinin keşideci olan çek sahibinin açtığı, çekin iptali ve ödeme yasağı konulması istemine dayalı olduğu, davacının kendisine ait olan yani keşidecisi olduğu çekin iptalini talep etmiştir, keşidecinin ise çekin iptalini talep etme yetkisi yasal anlamda bulunmamaktadır. Çeki zayi eden keşideci muhatabı ödemekten men edebilirse de zayi nedeniyel iptal davası açamaz, (Yargıtay 11. HD'nin 18/06/2012 tarihli 2011/5850 Esas, 2012/10727 Karar sayılı ilamı), yine TTK'nın 651. Maddesine göre çek iptali davasının çekin hamilinin açabileceğine ilişkin olduğu, keşidecinin çek iptali davasını açma hakkının bulunmadığına yöneliktir. "Senedin iptaline karar verilmesini mahkemeden zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerindeki hak sabihi olan lehtarın veya senedin devri halinde yetkili hamilin isteyebileceği (TTK 651/2) sabit olduğundan TTK'nın bu düzenlemesi uyarınca senedi düzenleyerek tedavüle çıkaran "keşidecinin" iptal davası açma hakkı yoktur, (Prof. Dr. Ali Bozer, Prof. Dr. Celal Gölge Kıymetli Evrak Hukuku Güncellenmiş ve Genişletilmiş 7. Baskı -Ekim 2017 Kitabı) " hükmü ile Adana BAM 9. HD.'nin 28/12/2018 Tarih, 2018/1409, 1132 Karar sayılı ilamı ile "iptal davası açma hakkı, TTK'nın 651. Maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir, iptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. Maddesinde düzenlendiği üzere hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlemesini isteyebilir, iptal davasının amacı budur. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757. Maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır" demektedir. Emsal kararlar göz önüne alındığında iptal davası açma hakkının çeke bağlı alacağı bulunan hamile ait olması nedeniyle davanın usulden reddi ile davacı tarafından talep edilen ihtiyati tedbir kararının da esas hükme bağlı kalınarak reddine dair oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesi ile

Davacının davasının aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin şirket yetkilisi tarafından imzalandıktan sonra diğer bilgileri tamamlanmadan kaybolduğunu, buna rağmen mahkemece çeklerin imzalı olup olmadığı, açık çek niteliği taşıyıp taşımadığı, tedavüle çıkıp çıkmadığı ve müvekkilinin hukuki korunmaya değer menfaatinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddedildiğini, TTK'nın 680 ve 818. maddeleri uyarınca açık çek düzenlenmesinin mümkün olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 28.10.1999 tarihli, 1999/6367 Esas ve 1999/8443 Karar sayılı ilamında da imzalı ancak eksik doldurulmuş kambiyo senetlerinin zayi olması halinde gerekli incelemenin yapılması gerektiğinin kabul edildiğini, mahkemece tamamen boş ve imzasız çek yaprakları ile imzalanmış açık çekler arasındaki hukuki ayrımın gözetilmediğini, banka kayıtları ve imza örnekleri getirtilerek gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, çeklerin üçüncü kişilerce doldurularak tedavüle sokulması halinde şirketin haksız kambiyo sorumluluğu, hukuki ve cezai süreçler ile telafisi güç zararlarla karşılaşabileceğini, ayrıca ihtiyati tedbir niteliğindeki ödeme yasağı talebinin davanın esasından bağımsız olarak değerlendirilmesi gerekirken usulden ret kararına bağlı olarak reddedilmesinin de hatalı olduğunu, çeklerin seri numaraları ve muhatap bankanın belli olması karşısında en azından istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İptal davası açılabilmesi için senedin zayi olması, senette yer alan hakkın halen mevcut olması, iptal talebinde bulunanın hak sahibi olması, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması ve dava edilen senedin kıymetli evrak niteliği taşıması gerekir.

Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkı iradesi dışında çek elinden çıkan hamile aittir. Çeki düzenleyen keşidecinin anılan maddelere dayalı olarak iptal ve ödeme yasağı talebinde bulunma hakkı bulunmamaktadır.

Açık çek düzenlenmesi mümkün ise de, somut olayda, davacının açık çek olduğunu iddia ederek iptalini talep ettiği çeklerin keşidecisi olduğu, çeklerin keşidecisi konumunda olan davacının zayi nedeniyle çek iptali davası açma konusunda ve tedbir talep etmesinde aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, bu sebeple davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, ilk derece mahkemesince davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine şeklinde karar verilmesinin sonuca etkili olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davacının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,

2- Alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

4- İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5- Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

6- Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 08/10/2026 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1.ç maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır

...